دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، از ابتکار تازهای با عنوان «شورای صلح غزه» رونمایی کرد.
این طرح که به ادعای واشنگتن گامی برای بازسازی غزه معرفی شده است، با تردید و مخالفت گسترده متحدان سنتی آمریکا مواجه شده است. این شورا با حضور تعدادی معدود از کشورها معرفی شد و از همان ابتدا شکاف آشکاری میان حامیان منطقهای آمریکا و متحدان غربی آن ایجاد کرد؛ شکافی که بیش از آنکه بیانگر اجماع جهانی باشد، بازتابی از افول قدرت اقناعسازی واشنگتن در صحنه بینالملل است.
کشورهایی که دعوت را رد کردند
برخی کشور اروپایی با استناد به ملاحظات حقوقی و نهادی، از مشارکت در این ابتکار خودداری کردهاند. صدراعظم آلمان اعلام کرد طرح صلح ترامپ برای غزه، با قانون اساسی آلمان سازگار نیست. فریدریش مرتس گفت برای پیوستن به طرح شورای صلح ترامپ با هدف کمک به غزه آمادگی دارد اما این طرح در شکل کنونیاش برای برلین قابل پذیرش نیست.انگلیس هم اعلام کرد در حال حاضر به این شورا نخواهد پیوست و دلیل این تصمیم را نگرانی از احتمال مشارکت روسیه اعلام کرده است. فرانسه نیز گفته است در این مرحله قصد پیوستن به شورای صلح غزه را ندارد و هشدار داده که این شورا ممکن است اختیاراتی پیدا کند که سازوکارهای موجود سازمان ملل را تضعیف کند. اسپانیا هم با رد ابتکار واشنگتن، این شورا را ساختاری خارج از سازوکارهای بینالمللی دانست و تأکید کرد که طرح ارائهشده از سوی آمریکا نهتنها در چارچوب سازمان ملل متحد تعریف نشده، بلکه جایگاهی برای تشکیلات خودگردان فلسطین نیز در آن دیده نمیشود. نروژ و سوئد نیز مواضعی مشابه اتخاذ و اعلام کردهاند این ابتکار با حقوق بینالملل و چارچوبهای چندجانبه تثبیتشده در تعارض است. ایتالیا هم اعلام کرد سند پیوستن به شورای صلح غزه از سوی ترامپ را امضا نمی کند، زیرا این شورا مشکلات قانونی برای پیوستن ایتالیا دارد. اسلوونی هم گفت فعلاً به این شورا نخواهد پیوست، زیرا مأموریت گسترده این ابتکار میتواند نظام بینالمللی متکی بر سازمان ملل را تضعیف کند.
موضع محتاطانه بازیگران مهم
همچنین بسیاری از بازیگران مهم جهانی موضعی محتاطانه یا مردد اتخاذ کردهاند. روسیه از آمادگی مشروط برای حمایت مالی سخن گفته و چین نیز اعلام کرد دعوت را دریافت کرده اما تصمیمی نگرفتهاست. کشورهای هند، برزیل، کانادا و واتیکان نیز بررسی داخلی را در دستور کار قرار دادهاند. حتی در میان متحدان نزدیک آمریکا نیز نشانههای تردید آشکار است؛ بهویژه کانادا که ابتدا رویکردی محتاطانه داشت، اما ترامپ بعداً اعلام کرد دعوت این کشور را پس گرفته است؛ اقدامی که بیش از پیش بر ماهیت سیاسی و شخصیمحور این ابتکار سایه انداخت. رومانی، فنلاند، یونان، قبرس، ژاپن، اتریش، استرالیا، هلند، تایلند، کره جنوبی، سنگاپور و نیوزیلند نیز دعوت شدهاند، اما تاکنون موضع نهایی خود را اعلام نکردهاند.
حمایت محدود چند کشور آسیایی
با این حال کشورهای عربستان سعودی، ترکیه، مصر، قطر، اردن، امارات، پاکستان و اندونزی به این ابتکار پیوستهاند. همچنین کشورهای مراکش، بحرین، آرژانتین، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، قزاقستان، کوزوو، ویتنام، آلبانی، بلغارستان، پاراگوئه، ازبکستان و مغولستان نیز حضور یا موافقت خود را اعلام کردهاند. با این حال، ترکیب شرکتکنندگان در مراسم داووس که کمتر از ۲۰ کشور را شامل میشد، نشان داد ادعای «ابتکار جهانی صلح» با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد و دامنه حمایتها عمدتاً به برخی کشورهای غرب آسیا و معدودی دولت دیگر محدود مانده است.
درخواست یک میلیارد دلاری ترامپ از کشورها!
رسانه آمریکایی بلومبرگ در گزارشی فاش کرد که ترامپ در ازای عضویت کشورها در شورای صلح غزه ، از آنها درخواست مبلغ یک میلیارد دلار کرده است. بلومبرگ با استناد به پیشنویس یک منشور گزارش داد که ترامپ از کشورها خواسته است برای عضویت در ترکیب هیئت صلح غزه، یک میلیارد دلار بپردازند.
ترامپ نخستین رئیس این هیئت خواهد بود و هر کشور عضو نیز پس از اجراییشدن منشور، به مدت سه سال عضویت خواهد داشت. برخی رسانه ها نیز فاش کردند که ترامپ به کشورهایی که خواهان عضویت در شورای صلح غزه هستند گفته است هرگونه تصمیم گیری در این خصوص فقط با شخص من است.
پشت پرده شورای صلح غزه
طرح دولت آمریکا برای نوار غزه که از سوی داماد یهودی ترامپ در اجلاس داووس ارائه شد، دربردارنده ابعادی فراتر از بازسازی این باریکه است و به دنبال بازتعریف هویت غزه در راستای منافع رژیم صهیونیستی است. «جرد کوشنر» فرستاده آمریکا و داماد ترامپ و عضو «شورای صلح»، جزئیاتی از آنچه او طرح جامع «غزه جدید» مینامد، تحت عنوان «Master Plan/طرح جامع» برای نوار غزه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس ارائه کرد. کوشنر گفت این طرح در چهار مرحله اجرا خواهد شد که از جمله ساخت بندر و فرودگاه جدید و شبکهای از راهآهن و جادههای اصلی و کمربندی برای اتصال شهرهای نوار غزه به یکدیگر است. طبق این طرح، تا سال ۲۰۳۵میلادی بیش از ۲۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری خواهد شد و طی هفتههای آینده کنفرانسی در واشنگتن برای اعلام نقشآفرینی کشورها در بازسازی غزه برگزار می شود.
داماد یهودی ترامپ در جریان امضای منشور «شورای صلح» در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد مدعی شد که هدف از این طرح، افزایش حجم اقتصاد غزه در عرض ۱۰ سال به بیش از ۱۰ میلیارد دلار و افزایش میانگین درآمد خانوادهها در این باریکه به بیش از ۱۳هزار دلار در سال است.
هشدار حماس درباره شورای صلح
سخنگوی حماس نسبت به انحراف نهاد موسوم به شورای صلح غزه از اهداف خود و زیرپا گذاشتن حقوق فلسطینیان هشدار داد. در حالی که با وجود تداوم نقض آتش بس غزه توسط رژیم صهیونیستی و کشتار فلسطینیها در این باریکه در کنار ادامه محاصره ظالمانه آن، آمریکا مدعی ورود به مرحله دوم این توافق شده و ترامپ در حاشیه نشست داووس با حضور مقامات تعدادی از کشورهای جهان، منشور شورای صلح نوار غزه را امضا کرد، اما این اقدام با واکنشهای متعددی همراه بود و جنبش حماس نسبت به انحراف نهاد موسوم به شورای صلح از اهداف خود هشدار داد. حازم قاسم، سخنگوی حماس گفت اعلام تشکیل شورای صلح میتواند حاوی نشانههای مثبت اولیه باشد که تمایل منطقهای و بینالمللی به تثبیت آتش بس در نوار غزه را نشان میدهد. وی اظهار داشت: اما این چارچوب هنوز سوالات اساسی در مورد ماهیت عملی شورای صلح غزه و توانایی آن برای وادار کردن صهیونیستها به توقف نقض مداوم آتش بس مطرح میکند و ما نسبت به تبدیل این شورا به چتری برای تضمین امنیت رژیم صهیونیستی بدون تحقق حقوق مردم فلسطین هشدار میدهیم.
شما چه نظری دارید؟