تجارتنیوز نوشت: چهارمین هفته متوالی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، همچنان مهمترین عامل نوسان در بازار نفت است. پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بستن تنگه هرمز توسط ایران، قیمت جهانی نفت روز به روز افزایش مییابد. در این میان تلاشهایی ازجمله آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت، عبور کنترلشده برخی از نفتکشها از تنگه هرمز و البته اخبار مذاکرات میان طرفین جنگ، سیگنالهایی برای کاهش قیمت نفت و جلوگیری از انفجار قیمتی به بازار مخابره کرده است.
با این حال، جنگ همچنان مانند روز اول ادامه دارد و بازار نفت به وضعیت پیش از جنگ بازنگشته است.
دوشنبه ۳ فروردین؛ جهش اولیه نفت با تهدید آمریکا علیه زیرساختهای انرژی ایران
نفت برنت در فضای مبهم مرتبط با تنگه هرمز، هفته را با نرخ ۱۰۸ دلار آغاز کرد. بعد از آن، قیمت نفت وست تگزاس اینترمیدیت با رشد ۰.۹۹ درصدی به ۹۹ دلار و ۲۰ سنت در هر بشکه رسید و نفت خام برنت نیز با افزایش ۰.۶۰ درصدی در سطح ۱۱۲ دلار و ۹۱ سنت قرار گرفت.
این روند پس از آن شکل گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ایران را به هدف قراردادن نیروگاهها تهدید کرد.
ترامپ یک ضربالاجل ۴۸ ساعته تعیین کرد و هشدار داد که اگر تنگه هرمز بهطور کامل بازگشایی نشود، آمریکا نیروگاههای ایران را هدف قرار خواهد داد. ایران نیز در واکنش اعلام کرده که هرگونه حمله به زیرساختهای انرژی کشور با پاسخ متقابل علیه «زیرساختهای حیاتی، انرژی و تأسیسات نفتی در سراسر منطقه» همراه خواهد بود.
برای معاملهگران نفت، این ضربالاجل بهمثابه تعیین یک بازه زمانی مشخص برای نوسانات شدید احتمالی است. تهدید حمله به زیرساختهای انرژی ایران میتواند جریان انرژی در سراسر خاورمیانه را بیش از پیش مختل کند.
با این حال، پس از ادعای ترامپ درباره مذاکرات با ایران، قیمت نفت در بازار عقبنشینی کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که پس از این اخبار، بهای نفت خام برنت بیش از ۱۴ درصد افت کرد و به ۹۶ دلار برای هر بشکه رسید.
پس از اعلام ترامپ مبنی بر تعویق پنج روزه حملات برنامهریزیشده علیه نیروگاههای ایران، قیمت نفت در معاملات آتی روز دوشنبه بیش از ۱۰ درصد کاهش یافت. او بیان کرده بود که ایالات متحده گفتوگوهای سازندهای با برخی مقامات ناشناس ایرانی داشته است. همین موضوع منجر به کاهش قیمت نفت شد.
سهشنبه ۴ فروردین؛ افزایش دوباره قیمت نفت در سایه نگرانی از کمبود عرضه و تردد محدود نفتکشها
در معاملات اولیه روز سهشنبه، نگرانیها از کمبود عرضه بار دیگر قیمت نفت را بالا برد. قیمت نفت برنت با ۳.۹۸ درصد افزایش به ۱۰۳ دلار و ۹۳ سنت و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۴.۰۷ درصدی به ۹۱ دلار و ۷۲ سنت رسید.
در همین روز، دو نفتکش بزرگ عراقی از تنگه هرمز عبور کرده و به سمت هند و ژاپن حرکت کردند. اکنون شرایط به گونهای است که برخی نفتکشها میتوانند بهصورت کنترلشده از این آبراه عبور کنند.
با وجود نشانههایی از تردد برخی نفتکشها در تنگه هرمز، بازار نفت همچنان با سطحی از نااطمینانی مواجه است. علت این وضعیت، نبود تایید رسمی درباره روند مذاکرات و تداوم حملات است که باعث افزایش قیمتها شده است.
برآوردهای کارشناسان انرژی نشان میدهد کاهش عرضه نفت از سوی تولیدکنندگان منطقه به حدود ۱۷۵ میلیون بشکه رسیده است. بازار جهانی نفت حدود یک ماه، معادل نزدیک به ۲۵۰ میلیون بشکه کمبود عرضه را میتواند از طریق ذخایر شناور، محمولههای پیشبارگیریشده و عرضههای معوق مدیریت کند و اکنون به نظر میرسد به این آستانه نزدیک شده است.
چهارشنبه ۵ فروردین؛ سقوط شدید قیمت نفت با نشانههای غیررسمی مذاکرات
قیمت نفت برنت با کاهش ۴.۵۰ درصدی به ۹۹ دلار و ۷۶ سنت در هر بشکه رسید و حتی تا سطح ۹۴ دلار نیز پایین آمد. بازاری که ابتدا به تهدید ترامپ برای حمله به نیروگاههای ایران واکنش افزایشی نشان داد، با اعلام رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر پیشرفت مذاکرات، وارد مسیر نزولی شد.
ایران در نامهای به سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرده که «کشتیهای غیرمتخاصم» با هماهنگی مقامات ایرانی میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند. این موضوع فشار نزولی بر قیمتها را تشدید کرد.
ترامپ همچنان بر پیشرفت مذاکرات تأکید میکند. گزارشها حاکی است که آمریکا یک پیشنهاد توافق ۱۵ مادهای به ایران ارائه کرده است، هرچند ایران وجود مذاکرات مستقیم را بهطور عمومی تایید نکرد.
پنجشنبه ۶ فروردین؛ بازگشت نفت به بالای ۱۰۰ دلار پس از رد 15 ماده پیشنهادی آمریکا از سوی ایران
پس از تکذیب ادعای مذاکرات از سوی ایران، قیمت نفت بار دیگر به بالای ۱۰۰ دلار بازگشته است. نفت برنت با رشد ۱.۷۵ درصدی در سطح ۱۰۴ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با افزایش ۱.۷۱ درصدی به ۹۱ دلار و ۸۶ سنت معامله شد.
با رد طرح ۱۵ مادهای آمریکا از سوی ایران و تقویت سناریوی شکست مذاکرات، ریسکهای ژئوپلیتیکی در بازار جهانی نفت افزایش یافت و احتمال شکلگیری موج جدیدی از رشد قیمتها تقویت شد.
جمعه ۷ فروردین؛ نوسان شدید بازار نفت میان اخبار مذاکره و تعویق حمله به زیرساختهای انرژی
نفت برنت با کاهش ۰.۸۲ درصدی در سطح ۱۰۷ دلار و ۱۱ سنت قرار گرفت و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با افت ۱.۰۸ درصدی به ۹۳ دلار و ۴۶ سنت رسید.
با اظهارات رئیسجمهوری آمریکا درباره تعویق ۱۰ روزه حمله به تاسیسات انرژی ایران قیمت نفت نزولی شد. اما بازار همچنان نشانه پایداری مبنی بر بازگشت به روال عادی و کاهش تنشها دریافت نکرده است.
ترامپ مدعی شده که ایران درخواست تعویق حملات را مطرح کرده و اعلام کرده که حمله به نیروگاههای ایران را ۱۰ روز به تعویق انداخته است و مذاکرات ادامه دارد. او همچنین ادعا کرده است که عبور ۱۰ نفتکش با پرچم پاکستان از تنگه هرمز «هدیه ایران به آمریکا» بوده است.
با این حال این کاهش قیمت پایدار نیست، زیرا بازار همچنان از ثبات مطمئن نیست و به طور عمده تحت تاثیر اخبار مذاکرات و عبور محدود نفتکشها از تنگه هرمز قرار دارد.
شنبه ۸ فروردین؛ رشد دوباره قیمت نفت در سایه تداوم ابهام در مذاکرات و وضعیت تنگه هرمز
در این روز، قیمت نفت برنت با رشد ۴.۲۲ درصدی روی رقم ۱۱۲ دلار و ۵۶ سنت بسته شد. نفت خام نیز با افزایش ۵.۴۶ درصدی به ۹۹ دلار و ۶۴ سنت رسید.
دلیل این افزایش، نبود چشمانداز قطعی در مذاکرات میان ایران و آمریکا و ادامه عبور کنترلشده از تنگه هرمز عنوان شده است.
در تازهترین گزارشها، اعلام شده که جیدی ونس، معاون ترامپ، مسئولیت گفتوگو با ایران را برعهده خواهد داشت. جی دی ونس از جمله معاونین ترامپ است که مواضع ضدجنگ دارد. این موضوع میتواند سیگنالی مثبت به بازار تلقی شود. با این حال، همچنان مساله اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران گزینهای محتمل است که بازار نفت را به شدت نگران کرده است، چراکه در این سناریو احتمال درگیری در جزیره خارک به عنوان مهمترین پایانه صادراتی نفت ایران مطرح شده است. این مساله در تناقض با اخبار مذاکرات قرار دارد. برای پیشبینی آینده بازار نفت، باید دید در آینده کدام سناریو محتمل خواهد بود.
با این حال، همچنان برای چهارمین هفته متوالی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ادامه دارد و کاهش ترافیک در تنگه هرمز به مسالهای سرنوشتساز تبدیل شده است. اکنون میتوان گفت که تنگه هرمز به پاشنهآشیل این جنگ تبدیل شده است و تلاش برای بازگشت روال عادی به این آبراهه و عبور و مرور نفتکشها و دیگر کشتیها یکی از اقداماتی است که بسیاری از کشورهای دنیا درگیر آن هستند. چراکه افزایش بهای جهانی نفت و دیگر حاملهای انرژی بسیاری از کشورهای شرق آسیا، اروپا و حتی آمریکا را درگیر کرده است. موضوعی که برای اقتصاد جهانی خطرناک ارزیابی میشود و اگر جنگ طولانیمدت شود، شوک نفتی به نتایج طولانیمدتی میانجامد.
اما آنچه در این میان اهمیت دارد، تغییر رویکرد کشورها پس از پایان جنگ خواهد بود. کاهش وابستگی به مسیرهای محدود عبور و مرور، متنوعسازی سبد انرژی و کاهش وابستگی به نفت و گاز خلیج فارس، از محورهایی است که بسیاری از کشورهای جهان پس از پایان جنگ در پیش میگیرند تا اقتصاد جهانی دیگر چنین هزینههایی را به واسطه جنگ در خاورمیانه متحمل نشود.
