یک مطالعه دو ساله با مشارکت ۶۵۶ بزرگسال نشان داد که مصرف روغن زیتون فرابکر عملکرد شناختی و تنوع میکروبیوم روده را بهبود میبخشد، در حالی که روغن زیتون تصفیه شده با کاهش عملکرد شناختی مرتبط است. پژوهشگران از دانشگاه روویرا ای ویریجیلی این مزایا را به باکتریهای خاص روده، مانند آدلرکروتزیا، نسبت دادند و اشاره کردند که استخراج مکانیکی، پلیفنولهای ضروری را که در فرآیند تصفیه صنعتی از بین میروند، حفظ میکند. این یافتهها نشان میدهد که اولویت دادن به روغن زیتون فرابکر باکیفیت، راهبردی ساده و مؤثر برای محافظت از سلامت مغز در دوران سالمندی است.
به نقل از ساینسدیلی، روغن زیتون فرابکر مدتهاست که یکی از اعضای رژیم غذایی مدیترانهای بوده و به خاطر حمایت از سلامت قلب و متابولیسم شناخته میشود. اکنون پژوهشهای جدید نشان میدهد که ممکن است به محافظت از مغز نیز کمک کند. دانشمندان دریافتهاند که مزایای آن میتواند فراتر از بدن رفته و از طریق میکروبیوم روده، ازعملکرد شناختی پشتیبانی کند.
مطالعهای به رهبری پژوهشگران واحد تغذیه انسانی در دانشگاه روویرا ای ویریجیلی (URV) و مؤسسه پژوهش سلامت پره ویرجیلی (IISPV) به ارتباطی معنادار میان روغن زیتون فرابکر، باکتریهای روده و سلامت مغز اشاره دارد.
جیاچی نی، نویسنده نخست مقاله و پژوهشگر در دپارتمان بیوشیمی و زیست فناوری، توضیح میدهد: این نخستین مطالعه آیندهنگر در انسان است که بهطور خاص نقش روغن زیتون را در تعامل میان میکروبیوتای روده و عملکرد شناختی بررسی میکند.
این پژوهش ۶۵۶ بزرگسال بین ۵۵ تا ۷۵ سال را که دارای اضافه وزن یا چاقی بودند و به سندرم متابولیک که مجموعهای از عوامل خطر است که احتمال ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی را افزایش میدهد، دچار بودند، دنبال کرد.
در طول یک دوره دو ساله، دانشمندان رژیم غذایی شرکتکنندگان، از جمله میزان مصرف روغن زیتون بکر و تصفیه شده، را همراه با تحلیلهای دقیق میکروبیوتای روده آنها ثبت کردند. آنها همچنین تغییرات عملکرد شناختی را در طول زمان پایش کردند.
یافتهها تفاوتهای روشنی را بسته به نوع روغن زیتون مصرفی نشان داد. شرکتکنندگانی که بهطور منظم از روغن زیتون بکر استفاده میکردند، بهبود در عملکرد شناختی را تجربه کردند و دارای میکروبیوتای روده متنوعتری بودند که بهطور گسترده نشانهای از سلامت بهتر روده و متابولیسم در نظر گرفته میشود. در مقابل، افرادی که روغن زیتون تصفیهشده مصرف میکردند، با گذشت زمان کاهش در تنوع میکروبیوتا را نشان دادند.
پژوهشگران همچنین گروه خاصی از باکتریهای روده به نام آدلرکروتزیا را شناسایی کردند که ممکن است با این مزایا مرتبط باشد. حضور این باکتری میتواند بهعنوان شاخصی از رابطه مثبت میان مصرف روغن زیتون بکر و حفظ عملکرد شناختی عمل کند. این نتایج نشان میدهد که بخشی از اثر حمایتی این روغن بر مغز ممکن است از نحوه تغییر شکل میکروبیوم روده ناشی شود.
تفاوت میان روغن زیتون فرابکر و تصفیهشده عمدتاً به نحوه تولید آنها برمیگردد. روغن زیتون فرابکر با استفاده از روشهای مکانیکی به دست میآید که به حفظ ترکیبات طبیعی آن کمک میکند. در مقابل، روغن زیتون تصفیهشده تحت فرآیندهای صنعتی برای حذف ناخالصیها قرار میگیرد.
در حالی که این فرآیند تصفیه، ماندگاری و یکنواختی طعم را بهبود میبخشد، همچنین ترکیبات مفیدی مانند آنتیاکسیدانها، پلیفنولها، ویتامینها و سایر مواد زیستفعال را کاهش میدهد.
این یافتهها به شواهد رو به رشدی میافزاید که نشان میدهد رژیم غذایی از طریق تأثیر بر میکروبیوتای روده، نقش کلیدی در سلامت قلبیعروقی و شناختی ایفا میکند.
در زمانی که موارد کاهش شناختی و زوال عقل در حال افزایش است، این یافتهها بر اهمیت بهبود کیفیت رژیم غذایی تأکید میکند، و به ویژه اولویت دادن به روغن زیتون فرابکر نسبت به انواع تصفیه شده بهعنوان راهبردی مؤثر، ساده و در دسترس برای محافظت از سلامت مغز به شمار میرود.