روزنامه فرهیختگان نوشت: حدود ۶۰ روز از شروع جنگ تحمیلی علیه ایران میگذرد. برخلاف برخی ادعاها که این جنگ درد کافی را در اقتصاد جهان برای عدم تکرار حمله به ایران ایجاد نکرده، اما از مجموع دادههای رسمی، اظهارنظرهای کارشناسان اقتصادی و بهویژه هشدار دولتمردان از اروپا گرفته تا شرق و جنوب شرق آسیا، هند، استرالیا و نیوزیلند حالا بعید است کسی بتواند این موضوع را اثبات کند که تداوم دشمنی با ملت ایران بیهزینه خواهد بود.
مواردی همچون شاخص مدیران خرید (PMI) در امارات، عربستان، قطر، کویت و بحرین از شدت رکود کسبوکارها و اقتصاد حکایت دارند. بحران فقط در موضوعات کوتاهمدت خلاصه نمیشود، بحران عدم تولید و صادرات بخش انرژی و نفت و گاز منطقه باعث شده علاوه بر از دست رفتن حدود ۹۰ میلیارد دلار درآمد کشورهای حاشیه خلیجفارس، جهان نیز با مشکل افزایش شدید قیمت سوخت دسته و پنجه نرم کند.
بر اساس جدیدترین جمعبندی نهادهای بینالمللی (بهخصوص IMF و OECD)، تصویر تورم جهانی در سال ۲۰۲۶ در سناریوهای مختلف بسیار قابلتأمل است. براساس این گزارشها، تورم جهانی کل در سال ۲۰۲۶ در فرض خوشبینانه میتواند حول و حوش ۴ تا ۴.۴ درصد باشد، اما در سناریوهای بدبینانه (اختلال طولانیتر تنگههرمز) تورم حتی میتواند بیش از ۵ تا ۶ درصد برسد.
طبق گزارشهای IMF و OECD کانال اصلی و پیشران تورم جهانی، اثر اختلال در تنگه هرمز (حدود ۲۰ درصد تجارت نفت جهان) بوده که منجر به جهش قیمت نفت و گاز، افزایش هزینه حملونقل، کود شیمیایی و مواد غذایی شده است.
تورم آمریکا از ۲.۴ درصد در فوریه به ۳.۳ درصد در مارس رسیده، این عدد برای انگلیس از ۳ به ۳.۳ درصد، برای آلمان از ۱.۹ به ۲.۷ درصد، برای هلند از ۲.۴ به ۲.۷ درصد، برای منطقه یورو از ۱.۹ به ۲.۶ درصد، برای کانادا از ۱.۸ به ۲.۴ درصد، برای کره جنوبی از ۲ به ۲.۲ درصد، برای فرانسه از ۰.۹ به ۱.۷ درصد و برای هند از ۳.۲ به ۳.۴ درصد رسیده است.
طی دوره ۶۰ روزه پس از شروع جنگ تحمیلی ایران، قیمت بنزین در آمریکا از ۲.۹۸ دلار در هر گالن در ۲۸ فوریه با رشد ۳۸ درصدی به ۴.۱۱ دلار در هر گالن تا ۲۶ آوریل رسیده است. طی این مدت قیمت گازوئیل نیز با رشد ۴۵ درصدی از ۳.۷۶ دلار در هر گالن به ۵.۴۵ دلار رسیده است.
بنزین ۴.۱ دلاری درحالی است که دونالد ترامپ در مبارزات انتخاباتی خود با وعده کاهش قیمت بنزین، در نوامبر ۲۰۲۴ با موفقیت برای دومین دوره ریاستجمهوری خود نامزد شد. او حتی قول داد قیمت بنزین را به زیر ۲ دلار در هر گالن کاهش دهد.
حملونقل هوایی (یاتا) قطعاً انفجار هزینههای سوخت را نشان میدهد، به طوری که هفته گذشته قیمت هر بشکه سوخت در اروپا به ۲۰۴ دلار رسید که نسبت به قیمت ۸۰ تا ۹۰ دلار قبل از شروع جنگ افزایش ۱۲۷ درصدی داشته است.
رابین جی. بروکس پژوهشگر ارشد در مؤسسه بروکینگز، اقتصاددان ارشد سابق مؤسسه مالی بینالملل (IIF) و رئیس سابق استراتژی ارز در گلدمن ساکس مینویسد، در نگاه اول هیچ یک از اعداد متغیرهای اقتصادی اروپا آنقدر بد به نظر نمیرسند، اما وقتی به مسیر فصلی GDP که این اعداد دلالت دارند نگاه کنید، رشد عملاً در همه آنها راکد است.
دادههای جهانی نشان میدهد قیمت اوره ۴۷ درصدی از ۴۶۹ دلار در هر تن به ۶۹۲ دلار در هر تن رسیده است. در همین مدت قیمت گوگرد نیز با رشد ۶۰ درصدی از ۳۸۶۴ یوان در هر تن به ۶۱۶۷ یوان در هر تن رسیده است.
صادرات LNG قطر که تا قبل از جنگ ایران به ماهانه ۷ تا ۷.۵ میلیون تن میرسید؛ در ماه مارس با سقوط شدید ۸۰ تا ۹۰ درصدی به ۱.۲ میلیون تن رسیده و در ماه آوریل نیز ۶۹ هزار تن بوده است. در این خصوص گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نسبت به کاهش ۲۰ درصدی عرضه LNG و نوسانات ۳۰۰ درصدی قیمت در آسیا هشدار میدهد.