به گزارش اطلاعات آنلاین، طبق اعلام روابط عمومی خانه سینما، در جلسه اخیر این نهاد به‌اتفاق آراء مصوب شده است که روزهای یکشنبه و سه‌شنبه هر هفته بلیت سینما نیم‌بها باشد. همچنین طرح شناور افزایش قیمت بلیت از روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت در تمام سینماهای سراسر کشور اجرایی خواهد شد. طرح هایی که در گذشته نیز به شکل های مختلف در ایران و جهان اجرا و نتایج آن دیده شده است.

تجربه دیگران

بحث شناور سازی قیمت بلیت در سینماها در دنیا به اوایل دهه 2010 میلادی بازمی‌گردد یعنی زمانی که با افزایش پلتفرم های تماشای فیلم به صورت آنلاین، برخی از سینماهای زنجیره ای بزرگ آمریکا و اروپا با کاهش مخاطب به ویژه در اواسط هفته مواجه شدند و در صدد برآمدند به صورت آزمایشی در برخی روزها و به ویژه در ساعات صبح به کاهش قیمت بلیت اقدام کنند. در سال های اخیر برخی شرکت های توزیع فیلم حتی پا از این فراتر گذاشته و طرح  قیمت‌گذاری مبتنی بر موقعیت صندلی را مطرح و اجرا کرده اند.

بر اساس این طرح صندلی‌های میانی سالن به دلیل دید بهتر، گران‌تر از صندلی‌های ردیف‌های اول هستند. البته اجرای چنین طرح هایی موافقان و مخالفانی نیز در پی داشته است. موافقان بر این اعتقادند که در سانس‌هایی که معمولاً خالی می‌مانند، با کاهش قیمت می‌توان مخاطبان بیشتری را جذب کرد. این کار باعث می‌شود سینماها در طول هفته درآمد پایدارتری داشته باشند.  مخاطبانی که بودجه کمتری دارند، می‌توانند در سانس‌های ارزان‌تر فیلم ببینند. در واقع، این طرح قدرت انتخاب را به مصرف‌کننده می‌دهد.

همچنین برای فیلم‌های پر هزینه ای که تقاضای بالایی دارند، افزایش قیمت در سانس‌های پیک به سینماداران و تهیه‌کنندگان کمک می‌کند بخشی از هزینه‌های سنگین تولید را جبران کنند. با همه این مزایا برخی نیز معتقدند سینما یک تجربه فرهنگی است و نباید مانند بلیت هواپیما به کالا تبدیل شود. این دیدگاه معتقد است که قیمت‌گذاری شناور، حس «تبعیض» را در مخاطب ایجاد می‌کند. چرا که افراد با بضاعت کمتر مجبورند در روزهای خاص از بلیت ارزان تر استفاده کنند و از آن بدتر روی صندلی هایی بنشینند که زاویه دید مناسبی ندارد.

تجربه ما

طرح بلیت شناور در ایران البته تجربه‌ای نسبتاً نوپا محسوب می شود؛ طرحی که با هدف اصلی رونق بخشیدن به سالن‌های سینما در روزهای کم‌مخاطب و مدیریت بهتر چرخه اکران از اواخر دهه 90 شمسی شکل گرفت. پیش از آنکه مفهومی به نام «بلیت شناور» به صورت رسمی مطرح شود، سینمای ایران سال‌ها از مدل ساده‌ای پیروی می‌کرد؛ بلیت‌ها در روزهای سه‌شنبه به صورت نیم‌بها فروخته می‌شدند. این اولین قدم برای تغییر قیمت بر اساس تقاضا بود که با استقبال بسیار زیادی مواجه شد و ثابت کرد که تغییر قیمت می‌تواند بر سبد فرهنگی خانواده‌ها تأثیر مستقیم بگذارد.

بعد از همه گیری کرونا و شک بزرگ به سینماها، در شهریور ماه سال ۱۴۰۱، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی به طور رسمی طرح «بلیت شناور» را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرد. این تغییر قیمت بر سه محور استوار بود؛ زمان نمایش در روز بر حسب و صبح و عصر، روز هفته و سالن نمایش دهنده فیلم. با توجه به این که خوشبختانه برخلاف مدل های جهانی در این طرح اختلاف قیمت بر اساس موقعیت صندلی لحاظ نشده، تاکنون موافقان بسیار بیشتری داشته تا مخالف. آمارهای فروش روزهای نیم بها نشان می دهد که مخاطبان از این طرح ها استقبال کرده اند و سینماداران نیز از مواجهه هراسناک با سالن های خالی تا حدی رهایی یافته اند.

با این حال برخی گرچه با این طرح مخالف نیستند اما آن را به دور از کم و کاستی نمی دانند. از جمله انتقادها بر تعیین قیمت بلیت آثار به نمایش درآمده است. برخلاف مدل جهانی که میزان محبوبیت آثار بر قیمت بلیت تاثیر دارد. به عنوان مثال وقتی یک فیلم ابرقهرمانی جدید (مثل محصولات مارول) اکران می‌شود، چون تقاضا بسیار بالاست، سینما قیمت بلیت آن فیلم خاص را افزایش می‌دهد. در مقابل، بلیت یک فیلم مستند یا درام ساده که در سالن مجاور پخش می‌شود، ممکن است بسیار ارزان‌تر باشد.

در حالی که در ایران فرقی نمی‌کند شما هنگامی که در پردیسی مدرن به تماشای یک کمدی پرفروش بنشینید یا یک فیلم هنری خاص، قیمت بلیت برای هر دو (در یک ساعت مشخص) یکسان است. چون قیمت را بر اساس «مدرن بودن سینما» تعیین کرده‌اند، نه جذابیت فیلم. البته چنین رویکردی فلسفه ای نیز در پشت خود دارد زیرا برخی اهالی سینما نگرانند که اگر بلیت فیلم‌های کمدی گران‌تر شود، مردم به سمت فیلم‌های ارزان‌تر (مستقل) بروند؛ اما نه از روی علاقه، بلکه از سر اجبار مالی. از طرف دیگر، عده‌ای معتقدند ارزان کردن بلیت فیلم‌های هنری، به معنای «درجه دو» شمردن این آثار است و به اعتبار هنری آن‌ها لطمه می‌زند.

اقدام اخیر

در چند سال گذشته به ویژه پس از همه گیری کرونا که مخاطبان بیش از پیش به شبکه نمایش خانگی عادت کردند، بحران تماشاچی برای سینما داران بیشتر شده است و جز برخی فیلم های کمدی و انگشت شمار آثار اجتماعی که توانسته اند از خجالت تهیه کنندگان و سینماداران بر بیایند. اکنون احساس ناامنی و خطرات ناشی از جنگ های اخیر نیز تیر خلاص بر پیکر نیمه جان این صنعت زده و اگر چه با همت و تلاش فراوان هنوز چراغ سالن های سینما روشن است اما هنوز ناترازی بیداد می کند. از این رو شاید اقدام جدید شورای صنفی نمایش برای افزایش روزهای نیم بها و شناور شدن قیمت بلیت ها تا حدی بتواند مرهمی بر این زخم کهنه بگذارد. براساس این مصوبه بر این اساس قیمت بلیت به شرح زیر است:

روزهای نیم‌بها: سینماهای مدرن ۹۰ هزار تومان، سینماهای ممتاز ۶۰ هزار تومان و سینماهای درجه‌یک ۵۰ هزار تومان

روزهای پنجشنبه، جمعه، اعیاد و تعطیل: سینماهای مدرن ۱۸۰ هزار تومان، سینماهای ممتاز ۱۲۰ هزار تومان و سینماهای درجه‌یک ۹۰ هزار تومان

 روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه قبل از ساعت ۱۷ بلیت سینما نیم‌بها و بعد از ساعت ۱۷: سینماهای مدرن ۱۵۰ هزار تومان، سینماهای ممتاز ۹۰ هزار تومان و سینماهای درجه‌یک ۷۰ هزار تومان

همچنین در جلسه شورای صنفی مقرر شد انجمن سینماداران و پخش‌کنندگان قرارداد فی مابین خود را برای این طرح اصلاح کنند و این طرح حداکثر تا تاریخ ۱۷ خرداد اجرایی خواهد شد.

اگر چه بسیاری بر تاثیرگذاری این طرح صحه می گذارند و آن را اقدامی موثر برای کاهش ضررهای اقتصادی در شرایط بحرانی می دانند اما برخی نیز این باورند صنعت سینما برای جلب مخاطب بیش از تمهیدات مالی به آثاری درخور با ساختاری قوی نیازمندند تا به اتکا بر جذابیت اثر تماشاچی را به سالن های تاریک بکشاند وگرنه طرح بلیت شناور و نه هیچ شناور دیگری نمی تواند این غریق را به ساحل نجات برساند.