در حالی که مهدی تاج اظهار داشته هزینه پرواز تیم ملی از ترکیه به مکزیک به صورت چارتر یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار هزینه در بر داشته، بررسیها حاکی از آن است که این رقم اختلافی حداقل ۴۰۰ هزار دلاری و حداکثر ۶۰۰ هزار دلاری با واقعیت بازار دارد.
هیچ کس منکر لزوم برپایی شرایط ایدهآل برای بازیکنان و کادرفنی تیم ملی در اردوها و سفرها نیست. استفاده از کمپهای تمرینی مجهز، هتلینگ درجه یک و همینطور پرواز ایمن و راحت حداقلهایی است که باید برای یک تیم فوتبال فراهم شود. شأن تیمی که منتسب به کشور ایران است فراهم کردن بهترین امکانات ممکن را لاجرم میکند. با این حال چنین فضایی نباید باعث ریخت و پاش و هزینههای عجیب شود. حسابگری با خساست تفاوت دارد.
این مقدمه کوتاه و البته واضح را یادآور شدیم تا برسیم به هزینههایی که مهدی تاج دوشنبه شب در یک برنامه تلویزیونی برای تیم ملی برشمرد. هزینه اردوی ترکیه، هزینه بازیهای دوستانه و البته هزینه پرواز چارتر از ترکیه به مکزیک.
تاج مدعی شد هزینه اردوی ایران در ترکیه در فروردین ماه به تنهایی یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار شده است. او همچنین در اظهاراتی عجیب گفت ما علاوه بر تامین هزینه هتل و پرواز کشور مالی، ۱۰۰ هزار دلار هم به آنها پول دادیم تا بیایند با ما بازی کنند. این دو مورد را در جای خود بررسی خواهیم کرد. اما جالبترین بخش اظهارات تاج آنجایی بود که در مورد پرواز تیم ملی از ترکیه به مکزیک صحبت کرد. پیش از این خود او و مدیر روابط عمومی فدراسیون فوتبال از قطعی شدن تقریبی پرواز ملیپوشان با ایرانایر خبر داده بودند. با وجود اینکه رسانهها تاکید داشتند چنین پروازی امکانپذیر نیست، اما مدیران فدراسیون اصرار میکردند که این اتفاق ممکن است و رخ هم خواهد داد. با این حال تاج دوشنبه شب با عقبنشینی از موضع اولیه - کاری که در این سه ماه از او زیاد دیدیم- از اجاره پرواز چارتر خارجی برای سفر بازیکنان به کمپ مکزیک خبر داد.
تاج در برنامه تلویزیونی گفت: ارزانترین شرکت هواپیمایی که توانستیم پیدا کنیم، با وجود اینکه میگویم ارزان، باز هم هزینه بالایی دارد. حدود ۳۶ بلیت بیزینس و امکانات خوب در این پرواز داریم و نزدیک به ۸ تن بار از ترکیه به آنجا منتقل میکنیم. مجموع هزینهها به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار میرسد.
بررسی خبرنگار اعتماد از طریق شرکتهای هواپیمایی نظیر Air Charter Service یا ترکیش ایرلاین نشان میدهد با هزینهای حدود ۶۰۰ هزار دلار میتوان یک هواپیمای پهن پیکر ایرباس یا بویینگ ۷۷۷ برای سفر مستقیم از ترکیه به مکزیک از ترکیش ایرلاین چارتر کرد. این هزینه حتی میتواند بازگشت خالی هواپیما را هم کاور کند. با توجه به اینکه هواپیمایی ترکیه با ایران همکاری دارد و دفاتری در تهران و استانبول دارد در پرداخت هزینهها نیز از لحاظ بحث تحریم مشکلی به وجود نمیآید.
در این پرواز هزینه هر صندلی شامل ۱۱۷۰ تا ۱۵۰۰ دلار میشود. با این حال در پرواز چارتر هزینه معمولا بر اساس ساعت محاسبه میشود. به عنوان مثال هزینه اجاره بویینگ ۷۷ یا ایرباس ای۳۳۰ سیزده ساعت پرواز با هزینه اجاره ساعتی ۲۵ هزار دلار (طبق تعرفههای شرکت) میشود ۳۳۷ هزار تا ۴۰۰ هزار دلار. از سمت دیگر طبق قوانین شرکتهای پروازی به دلیل اینکه کل فضای هواپیما اجاره شده مسافران میتوانند ۱۵ تا ۲۰ تن بار در مجموع همراه خود داشته باشند بدون پرداخت حتی یک سنت اضافه. بنابراین مجموع بار تیم ملی که طبق گفته تاج ۸ تن شده است نیز به قیمت پرواز اضافه نمیکند.
بهطور خلاصه با هر گونه محاسبهای اگر پرواز اختصاصی با هواپیمای پهنپیکر از ترکیه تا مکزیک چارتر شود با اضافه کردن هرگونه آپشنی برای یک مسیر رفت و (حتی در نظر گرفتن هزینه بازگشت خالی هواپیما) به بیش از ۸۰۰ هزار دلار نمیرسد.
با توجه به این حساب و کتاب که تماما بر اساس دادههای شرکتهای هواپیمایی استخراج شده مبلغ گفته شده توسط مهدی تاج یعنی هزینه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلاری سوالبرانگیز میشود. اختلاف حداقل قیمت ۴۰۰ هزار دلاری و حداکثر ۶۰۰ هزار دلاری که بر اساس نرخ ارز امروز میشود بین ۷۰ تا بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان در شرایط فعلی اقتصادی مسالهای است که باید مدیران فدراسیون فوتبال در مورد آن توضیح بدهند. این فارغ از ادعای مهدی تاج است که گفته ما «ارزانترین» پرواز ممکن را در نظر گرفتیم، چراکه اگر ارزانترین حالتها را در نظر بگیریم رقم بسیار کمتر از ۸۰۰ هزار دلار میشود، چراکه اگر ارزانترینها را در نظر بگیریم (مثلا یک ایرباس قدیمیتر) رقم تا ۲۰ درصد کاهش پیدا میکند و به ۶۴۰ هزار دلار میرسد.
با وجود همکاری فیفا با شرکتهای هواپیمایی به عنوان اسپانسر، فدراسیونها موظف هستند هزینههای پرواز تیمهای ملی کشورشان را از محل پاداشهای نقدی و کمکهزینههای آمادهسازی پرداخت کنند. فدراسیون فوتبال ایران نیز نباید از این قاعده مستثنی باشد. با این حال لازم است نحوه هزینهکرد این پاداش که دقیقا مصداق بیتالمال به حساب میآید به صورت شفاف در اختیار عموم و رسانهها قرار بگیرد. سوال اصلی در حال حاضر در مورد پرواز تیم ملی این است که چطور هزینه پرواز ملیپوشان به مکزیک با پرواز چارتر به بیش از ۲۱۰ میلیارد تومان رسیده است؟