ارزیابیهای سازمان نظام مهندسی ساختمان نشان میدهد که بیش از ۱۰۰هزار ساختمان پرخطر در محدوده شهری تهران شناسایی شدهاند که از این تعداد، حدود ۴۰هزار مورد در رده بسیار پرخطر قرار دارند
«سکون لرزهای گسلهای اطراف تهران، پدیده خوشبینانهای نیست و احتمال دارد انرژی نهفته در صفحه مرکزی تهران با زلزلههای بزرگ تخلیه شود.»
علی بیتالهی رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اعلام این مطلب به ایلنا گفت: وجود ٢٧ گسل شناخته شده در منطقه شهری تهران از جمله گسلهای شمال، نیاوران، لویزان، کهریزک و ... نشان میدهد که این منطقه از نظر گسلی؛ فعال و لرزهزاست، ولی وقتی در این منطقه سکون لرزهای قابل توجهی حاکم میشود، باید احتیاط کرد و این پیام خوشبینانهای نیست.
به گفته وی، برخلاف اطراف پایتخت، در داخل محدوده شهری تهران رخداد لرزهای بسیار کم و آرام است، اما در محدودههای غربی به سمت کرج و ملارد و در محدودههای شرقی به سمت پردیس و بومهن و دماوند تعداد رخدادهای لرزهای به مراتب قابل توجهتر میشود و در ماهها و سالهای اخیر هم شاهد این روند هستیم.
وی گفت: از سال ١٩٠٠ تا به امروز در اطراف تهران حدود ٢۴زلزله با بزرگی ۵ریشتر و بالاتر رخ داده است. همچنین در ١۵سال گذشته حدود ٩٩٠ زلزله کوچکتر در تهران و اطراف رخ داده که بالای ٧۵درصد این زلزلهها در محدوده شرق تهران به سمت دماوند و خارج از محدوده شهری بوده، اما در داخل شهر ناهنجاری لرزهای مشاهده نشده است.
رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره افزایش تعداد زمین لرزهها تاکید کرد: علت این پدیده را باید در خصلت زمین لرزه جست؛ وقتی زلزله رخ میدهد یعنی تنش و فشار در لایههای زیرزمینی افزایش پیدا کرده است و این فشار ناشی از صفحههای تکنوتیکی منجر به شکستهشدن لایههای سنگی عظیمی در دل زمین میشود، از این رو طبیعی است که وقتی تنش انباشته میشود تا به مرز شکست برسد، یک دوره سکون لرزهای احساس میکنیم و میزان این شکستگی بزرگی لرزه را تعیین میکند.
بیتالهی افزود: با شکسته شدن لایههای زمین، این تنش انباشته آزاد میشود و ما زلزله را احساس میکنیم. پس از آن هم مدت زمانی لازم است که انرژی انباشته شود تا شکست و زلزله بعدی اتفاق افتد و این تناوب لرزهای رخ میدهد .
وی گفت: بنابراین به تناوب؛ یک دوره لرزهای و پس از آن دوره آرامش ایجاد میشود و این حالت سینوسی نه تنها در رژیم لرزهای ایران بلکه در کل زمین قابلمشاهده است. حال بزرگی زلزله به این بستگی دارد که این تنش در مجاورت و نزدیکی کدام گسل انباشته شود.
به گفته وی، اگر تعداد زلزلهها افزایش پیدا کند و انرژی و تنش انباشته شده را زودتر تخلیه کند، بسیار بهتر از تجمع تنش و انرژی و رخ دادن زلزله بزرگ و مخرب است. رخدادهای کوچک و متوسط بخشی از تنش ذخیره شده را رها میکنند و اجازه نمیدهند که فشار به لایههای زمین بیشتر و منجر به زلزلههایی پیدرپی و کوچکتر شود.
وی تاکید کرد: شرق تهران دقیقا همین خصوصیت را دارد، اما متاسفانه محدوده مرکزی شهر تهران بسیار کم لرزه است و سکون طولانی مدتی را دارد و این امر نگران کننده است .
تعداد ساختمانهای فرسوده
به گزارش خبرنگار اطلاعات، براساس گزارش رسمی وزارت راه و شهرسازی، هم اینک حداقل ۳۷ درصد پایتختنشینان ساکن بافتهای فرسوده هستند که با کوچکترین لرزش زمین در این محدودهها، احتمال بروز یک فاجعه بزرگ انسانی وجود دارد.
این گزارش می افزاید: کلانشهر تهران بالغ بر ۵/۹ میلیون نفر جمعیت در محدوده مرکزی و ۵/۲ میلیون نفر در محدوده سکونتگاه های اطراف خود دارد.
طبق جدیدترین گزارش سازمان آتش نشانی حداقل ۲ هزار ساختمان فرسوده خطرناک در تهران وجود دارد که بیش از ۲۰۰ ساختمان از میان آنها بلندمرتبه و در محدوده مرکزی شهر قرار دارند.
طبق گزارش شورای اسلامی شهر تهران هم تعداد واحدهای فرسوده نیازمند نوسازی پایتخت، بین ۲۰ تا ۳۰ درصد ساختمانهای تهران است که در وضعیت نامطلوب ایمنی قرار دارند. این عدد معادل حدود ۵۰۰تا ۷۰۰هزار ساختمان چندطبقه است.
همچنین ارزیابیهای سازمان نظام مهندسی ساختمان نشان می دهد که بیش از ۱۰۰هزار ساختمان پرخطر در محدوده شهری تهران شناسایی شده که از این تعداد، حدود ۴۰هزار مورد در رده بسیار پرخطر قرار دارند.
پراکندگی ساختمان های خطرناک
ساختمانهای خطرناک تهران که با کوچکترین زمین لرزه، احتمال ریزش آنها وجود دارد، صرفاً محدود به مناطق جنوبی و مرکزی شهر نیستند. در مناطق شمالی تهران نیز، احداث ساختمانهای جدید بلندمرتبه در معابر باریک و نزدیک به محدوده گسلی، ضریب امدادرسانی موفق به آسیب دیدگان در سوانح شهری را کاهش داده است.
بررسیهای شرکت بازآفرینی شهری (وابسته به وزارت راه و شهرسازی) نشان میدهد که در حال حاضر شهر تهران رتبه نخست را در بافتهای فرسوده کشور بر عهده دارد.
محمود حسینی کارشناس نوسازی در شهرداری تهران با اشاره به وضعیت نامناسب ساختمان فرسوده پایتخت به خبرنگار اطلاعات گفت: هم اینک بیشترین میزان بافت فرسوده در مناطق ۱۰، ۱۲، ۱۴، ۱۵و ۱۷تهران قرار دارد.
وی ادامه داد: به لحاظ تعداد بنای نامطمئن، بیشترین میزان بافت فرسوده را منطقه ۱۲با حدود ۵۵۰هکتار به خود اختصاص داده است و به لحاظ نسبت بافت فرسوده به مساحت منطقه، منطقه ۱۰شهرداری تهران رتبه نخست را دارد که ۵۰درصد از آن بافت فرسوده است.
وی گفت: در بافت فرسوده شهر تهران مشکل پایین بودن کیفیت زندگی هم وجود دارد. یعنی با محلاتی مواجه هستیم که اصطلاحا کم برخوردار هستند و از حداقل استانداردها و خدمات پشتیبان سکونت برخوردار نیستند. برآوردها نشان میدهد برای ارتقای کیفیت زندگی در بافتهای فرسوده در هر هکتار بافت فرسوده حداقل به ۷۰۰میلیارد تومان سرمایهگذاری از سوی بخش عمومی یعنی دولت و شهرداری نیاز داریم.
مریم فتح الهی یکی از کارشناسان سازمان نظام مهندسی ساختمان در همین رابطه به خبرنگار اطلاعات گفت: وضعیت نگرانکننده ساختمانهای پایتخت ناشی از چند عامل اصلی است؛ نخست فرسودگی و قدمت بالای بسیاری از ساختمانها که مربوط به دهههای گذشته بوده و فاقد اسکلت مقاوم و استانداردهای نوین ایمنی هستند، به طوری که کارشناسان هشدار دادهاند حتی زلزلهای با قدرت متوسط میتواند باعث تخریب این بناها شود. علاوه بر این، ساختوسازهای غیرمجاز و تخلفات ساختمانی نیز به بحران افزودهاند؛ بسیاری از ساختمانهایی که امروز در معرض خطر قرار دارند، بدون رعایت مقررات و دریافت مجوزهای لازم ساخته شدهاند. نمونههایی از این تخلفات شامل انبارهای غیرمجاز، مراکز تجاری فاقد پله فرار و سامانه اطفای حریق و پاساژهایی با تغییر کاربری غیرقانونی است که خطر آتشسوزی و حوادث جانی را به شدت افزایش دادهاند.
شما چه نظری دارید؟