پهنه گسترده فلات ایران بستر مناسبی برای تولید انواع انرژی های تجدیدپذیر نظیر انرژی خورشیدی و بادی است.
کارشناسان معتقدند در شرایطی که کشور با ناترازی شدید تولید و عرضه برق در بخشهای مختلف، صنعتی، کشاورزی، خدماتی و خانگی روبروست، استفاده از ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشیدی که در تمام فلات ایران و در طول سال به وفور قابل تولید است، میتواند بخش قابل ملاحظهای از کسری تولید برق کشور را برطرف کند.
بررسی خبرنگار اطلاعات نشان میدهد، ظرف سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ مجموعاً ۱۴۵۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی برای استفاده از انرژی خورشیدی در نقاط کشور ایجاد شده که هرگز با استعدادهای طبیعی فلات ایران مطابقت ندارد.
محمدعلی بهارمستیان یکی از کارشناسان حوزه برق با اشاره به این داده آماری به خبرنگار اطلاعات گفت: ما تقریبا در تمامی ۳۱ استان کشور بطور میانگین حدود ۳۰۰ روز از سال را می توانیم از انرژی خورشیدی بهرهمند باشیم.
به گفته وی، برآورد می شود هم اینک پهنه فلات ایران ظرفیت تولید بیش از ۸۰ تا ۱۰۰هزار مگاوات انرژی خورشیدی را دارد که دقیقاً برابر کل ظرفیت فعلی برق کشور است. اما هیچوقت روی این پتانسیل عظیم خدادادی و بدون آلایندگی زیست محیطی سرمایه گذاری شایسته ای انجام نشده است.
ظرفیت تولید برق خورشیدی
طی دو سال اخیر دولت تسهیلات ویژهای برای سرمایهگذاران این بخش در نظر گرفته و همین مشوق ها باعث شده است تا ظرفیت تولید برق خورشیدی حدود ۳ برابر افزایش یابد.
مصطفی رجبی مشهدی معاون برق و انرژی وزیر نیرو در همین رابطه به خبرنگار اطلاعات گفت: هم اینک حداقل ۵ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی در استانهای مختلف نصب شده و برآورد میشود تا دو سال آینده هم حداقل ۵ هزار مگاوات نیروگاه جدید خورشیدی وارد مدار شود.
وی ادامه داد: یکی از استانهای مستعد تولید انرژی خورشیدی که اتفاقاً جزو بزرگترین مصرفکنندگان برق کشور محسوب میشود، استان تهران است.
ظرفیت نیروگاههای تهران
تجمع واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در اطراف تهران، انگیزه سرمایه گذاری برای تأمین برق این واحدها از مسیر انرژی خورشیدی را افزایش داده است.
گزارش خبرنگار اطلاعات حاکی است، در نوار گسترده ای از جنوب غربی تا جنوب شرقی استان تهران، اراضی مستعدی برای ایجاد نیروگاه های خورشیدی وجود دارد که اتفاقاً در مجاورت چندین شهرک صنعتی قرار دارند.
محمود محمودی مدیرعامل شرکت توزیع برق استان تهران با اشاره به این ظرفیت سرمایهگذاری به خبرنگار اطلاعات گفت: هم اینک بهراحتی میتوانیم بالغ بر ۱۰ هزار مگاوات برق از اراضی جنوبی تهران بدست آوریم و بخش اعظم نیاز صنایع استان را تأمین کنیم. البته این ظرفیت تاکنون مغفول بوده و حداکثر ۱۳۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان تهران ایجاد شده است.
به گفته وی، از این میزان، بیش از ۵۳مگاوات در محدوده تحت مدیریت شرکت توزیع نیروی برق استان تهران نصب شده و بقیه خارج از حوزه مدیریت شبکه توزیع استان است. این ظرفیت با افتتاح پروژههای بزرگی مانند نیروگاه ۶۳ مگاواتی شمس آباد، ۹ مگاواتی کوثر، ۶ مگاواتی پولاد پویش و ۲مگاواتی رضا پلاستیک تا هفته آینده به بیش از ۲۲۰ مگاوات خواهد رسید .
محمودی ادامه داد: علاوه بر اراضی جنوبی تهران، میتوان از فضای بام اماکن استان برای تولید برق خورشیدی استفاده برد.
به گفته وی، تجهیز ۱۲۰۰ مدرسه و ۱۲۰۰ مسجد در سطح شهرستانهای استان تهران به پنلهای خورشیدی پشت بامی در حال اجراست و با تکمیل این طرح، حدود ۱۲ مگاوات به ظرفیت نیروگاههای خورشیدی این استان افزوده خواهد شد.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان تهران ادامه داد: البته استقبال سرمایه گذاران از ساخت نیروگاه های جدید خورشیدی مناسب بوده و در حال حاضر در سطح استان تهران بالغ بر ۱۰۰۰ مگاوات پروژه نیروگاه خورشیدی در دست احداث است که با برنامهریزی انجام شده تا پایان سال ۱۴۰۵ وارد مدار خواهد شد .
وی افزود: همچنین مطابق تصمیمات کمیته انرژی استان تهران به ریاست استاندار، برنامهریزیهای لازم برای توسعه نیروگاههای خورشیدی در سال ۱۴۰۶ به میزان ۱۵۰۰ مگاوات و سال ۱۴۰۷ به میزان ۲۵۰۰ مگاوات صورت گرفته است که با احتساب این موارد، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی استان تهران تا پایان سال ۱۴۰۷ به ۵۰۰۰ مگاوات خواهد رسید.
مشکل سرمایه گذاران
هم اکنون توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در ایران به دلیل بروکراسی پیچیده ۱۷ مرحلهای و زمانبر بودن صدور مجوزها با کندی شدیدی مواجه شده است.
وزارت نیرو برای ثبت تقاضای سرمایهگذاری در این حوزه سامانه ای تحت عنوان «مهرسان» ایجاد کرده که بر خلاف اهداف اولیه به مشکل بزرگی در مسیر سرمایهگذاران این بخش تبدیل شده است.
بررسیها نشان میدهد متقاضی احداث یک نیروگاه خانگی برای اخذ مجوز و پروانه بهرهبرداری باید ۱۷ مرحله اداری را پشت سر بگذارد. حتی اگر هیچ مشکلی در پرونده وجود نداشته باشد، طی کردن این مراحل بین ۳۰ تا ۶۰ روز زمان میبرد. الزام به مراجعه حضوری مأمور شرکت برق، اخذ امضای گرم (فیزیکی)، الزام متقاضی به حضور در شرکت برق برای عقد قرارداد و تأییدیههای مرحلهبهمرحله باعث شده است بسیاری از خانوارها و کسبوکارهای کوچک در میانه راه از سرمایهگذاری منصرف شوند. متقاضی نصب یک سامانه خورشیدی پنج کیلوواتی، نباید با مسیری مواجه شود که از نظر پیچیدگی تفاوت چندانی با احداث یک پروژه بزرگ صنعتی ندارد.
یکی دیگر از مشکلات سرمایه گذاری در این بخش نبود توجیه اقتصادی است.
علی مرادی تحلیلگر و کارشناس حوزه انرژی با اشاره به این مشکل به خبرگزاری مهر گفت: تا زمانی که نصب پنلهای خورشیدی سقفی برای مردم به اندازه کافی جذاب، ساده و کمهزینه نشود، توسعه این بخش بهعنوان یکی از مهمترین راهکارهای رفع ناترازی برق شتاب نخواهد گرفت. به گفته وی، در دنیا پیش از هر چیز شرکتهای واسطه ای (تجمیعکنندهها) شکل گرفتهاند که فرآیند نصب را تسهیل میکنند. اما حتی اگر این شرکتها در ایران فعال شوند، تا زمانی که بروکراسی کاهش نیابد، اثرگذاری جدی نخواهند داشت. مرادی با اشاره به اینکه فرآیند اخذ مجوز نباید بیش از ۳ تا ۵ روز به طول بینجامد، ادامه داد: راهکارهایی مانند اعلام پیشینی ظرفیت شبکه، انعقاد قرارداد غیرحضوری با احراز هویت مجازی و تأیید خودکار سیستم در صورت تعلل شرکتهای توزیع کاملا امکانپذیر است.
شما چه نظری دارید؟