به گزارش اطلاعات آنلاین، روستای وفس در بخش مرکزی از شهرستان کمیجان و در استان مرکزی قرار دارد. فاصله اش تا شهر کمیجان حدود 15 کیلومتر است. از شمال غرب به شهرستان ساوه، از غرب به استان همدان، از جنوب به کمیجان و از شرق به تفرش و فراهان محدود می شود.

کوه «قلنجه» به ارتفاع 2745 متر، مرتفع ترین نقطه این روستا و تشکیل دهنده مرز بین استان مرکزی و همدان است. همچنین این روستا از شمال غرب به به کوه دزلی محدود می شود. این روستا به دلیل محصور شدن در کوه های مرتفع دارای آب و هوایی معتدل و نسبتاً سرد است.

ارتفاع روستای وفس از سطح دریا 2200 متر است. معدن متروکه ای در شمال شرقی روستا وجود دارد که اهالی روستا به آن «معدن خاک زرد» می گویند. لایه هایی از اکسیدآهن درون سنگ های آهکی این معدن وجود داشت که در قدیم آنها را خرد کرده و در رنگ سازی استفاده می کردند.

هنوز هم بیشتر خانه های این روستا سبک معماری قدیمی و پلکانی را حفظ کرده اند. اغلب خانه ها روی دامنه کوه سرقلعه ساخته شده اند و شباهت به روستاهای ابیانه و ماسوله دارد.

اهالی این روستا در قالی بافی و گیوه بافی مهارت زیادی دارند؛ به طوری که گیوه وفس دارای شهرت زیادی است و یکی از سوغات اصلی این روستا به شمار می رود. علاوه بر این سوزن دوزی، سبد بافی، نمدمالی و جاجیم بافی نیز در روستای وفس رواج دارد.

به دلیل وجود باغات فراون، محصولات باغی متنوعی در این روستا برداشت می شود. دشت سرسبزی در شمال روستای وفس وجود دارد که به «دشت انجمن» معروف است. دو منطقه ییلاقی در غرب روستا وجود دارد که «آبرنگ» و «آبدر» نامیده می شوند و در دامنه های کوه دزلی قرار دارند.

اهالی این روستا دارای گویش وفسی هستند که از زبان های ایرانی گروه شمال غربی به شمار می رود و تا حدودی به گویش های تفرشی و آشتیانی شباهت دارد. این گویش را ترکیبی از زبان تاتی و گویش های مرکزی ایران معرفی کرده اند. در مورد گویش وفسی و دستور زبان آن کتاب ها و مقالات فراوانی توسط زبان شناسان ایرانی و خارجی منتشر شده است. این گویش در چند روستای دیگر شهرستان کمیجان نیز رواج دارد.

بافت سنتی و خانه های زیبا در دامنه کوه و وجود باغ ها و نهرها، این روستا را به یک روستای هدف گردشگری تبدیل کرده است. وفس به دلیل داشتن آسمان پاک و دور از آلودگی و نورهای مزاحم، یکی از مناطق معرفی شده برای رصدهای نجومی در غرب ایران به شمار می رود.

انواع گیاهان دارویی در دشت ها و کوه های این روستا به چشم می خورند. همچنین انواع گونه های جانوری در دره ها، دشت ها، کوه ها و در نزدیکی روستا دیده می شوند. از پستانداران این منطقه می توان روباه، گراز، گرگ و تشی را نام برد. گونه های متنوعی از پرندگان شامل کبک، تیهو، دارکوب، هدهد و غیره قابل مشاهده هستند.

انواع خزندگان و دوزیستان در نواحی اطراف روستا دیده می شوند. تابستان و پاییز، بهترین زمان برای سفر به روستای وفس است. پاییز در این روستا جلوه خاصی دارد.