هفته گذشته خبر مسرت‌بخش پنج قلوزایی «هلیا»، یکی از یوزهای شناسنامه‌دار ایرانی در میاندشت خراسان شمالی با عکسی بسیار زیبا از مادر و فرزندان منتشر شد؛ خبری که موجی از شادی را در دل هواداران حیات وحش و فعالان محیط زیست ایران ایجاد کرد.
حساسیت افکار عمومی نسبت به شرایط و جمعیت یوزهای ایرانی این‌گونه بی‌نظیر، زیبا و در معرض انقراض، به حدود دو دهه قبل باز می‌گردد، زمانی که سازمان حفاظت محیط زیست تصمیم به حمایت از این گونه گرفت. برنامه‌های زیادی طرح‌ریزی و اجرا شد، از فنس‌کشی در جاده‌های اطراف زیستگاه طبیعی یوزها تا استفاده نمادین از این جانور ایرانی در طراحی لباس تیم‌های ملی کشور.
این اقدامات و پس از آن حساسیت عمومی، نویدبخش آینده‌ای روشن نه فقط برای یوز که برای حیات وحش ایران بود. البته ظاهرا به جز مورد یوز، اتفاق ویژه‌ای دست‌کم به‌طور رسمی در سازمان حفاظت محیط زیست در مورد حیات وحش ایران نیفتاد یا اخبار چندانی از آن منتشر نشد.
اما حالا رفتار و گفتار و نوع انتشار اخبار مرتبط با یوزها متناقض و نگران‌کننده است. دو روز پس از انتشار پنج قلوزایی هلیا، این خبر تکذیب و اعلام شد این ماده یوز در سال اخیر هیچ زایمانی نداشته و چند سال پیش پنج قلو زاییده بود!
بازار شایعات به همین‌جا ختم نشد. یک روز بعد اعلام شد دو توله از پنج توله هلیا از بین رفته‌اند و گمانه‌زنی‌هایی نیز در مورد نحوه مرگ آن‌ها انجام شده است. این خبر نیز یک روز بیشتر دوام نداشت و مرگ این دو توله زیبا هم تکذیب شد.
هر کدام از این اخبار تکذیبی نیز به جزئیاتی در مورد زمان و مکان و نحوه مرگ یا به دنیا آمدن توله‌ها و اطلاعاتی در مورد صادر کننده خبر و تکذیبیه آن مزین بود و به طور کلی طی یک هفته، چهار خبر و ضدخبر در مورد توله‌ یوزهای ایرانی به مخاطب حساس و دل‌نگران ایرانی اعلام شد.
آنچه در این میان نگران‌کننده‌تر از وضعیت هلیا و فرزندان اوست، کاهش حساسیت عمومی نسبت به آن‌هاست. به عبارتی، شایع‌ترین روش برای حساسیت‌زدایی از یک موضوع، انتشار اخبار ضد و نقیض و سردرگم کردن مخاطب در مورد آن است، اتفاقی که این هفته در مورد یوزهای ایرانی افتاد. از آن نگران‌کننده‌تر این است که این اقدام را نوعی حساسیت‌زدایی عامدانه از موضوع حفاظت از یوزها تلقی کنیم.
این که اخبار و تکذیبیه‌های منتشرشده طی یک هفته پیش چقدر صحت داشتند، فعلا قابل سنجش نیست، اما مسلما نشانه‌ای از کوتاهی و ناکارآمدی اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط زیست است.