شیما فتح نجات

  گروه شهرستان ها: بیابان زایی به عنوان یک چالش زیست محیطی از چند سال قبل و درپی تغییرات اقلیمی، در نقاط مختلف جهان بروز و ظهور یافته که شدت آن در کشورهای  مختلف متفاوت است که در این میان متاسفانه کشورمان جزو مناطقی از کره زمین محسوب می‌شود که این معضل با سرعت زیادی در حال گسترش است.
کنوانسیون مقابله با بیابان زایی ملل متحد چند سال قبل با هدف تدوین ارائه معقول شیوه مدیریت و بهره برداری از منابع تولید در مناطق خشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب  و همچنین ، ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد ماه) را به عنوان روز جهانی بیابان زدایی نامگذاری کرد و به این ترتیب سعی کرد جوامع مختلف را نسبت به مخاطرات بیابان‌زایی آگاه کند تا در جهت مقابله با این پدیده اقدام شود.
کارشناسان محیط زیست همواره از استحصال بیش از اندازه آب و همچنین از بین رفتن درختان و پوشش گیاهی به عنوان دلیل اصلی گسترش پدیده شوم بیابان زایی یاد کرده اند؛ عواملی که کشورمان سالهاست از وجود آن ها رنج می برد .
  بیابان زایی در کرمان
زندگی ساکنان دیار کرمان از چند دهه قبل تحت تاثیر مخرب بیابان زایی قرار گرفته است؛ بر همین اساس از سال   ۱۳۴۵ فعالیت‌های بیابان زدایی با هدف برطرف کردن مشکلات زیست محیطی آغاز شد اما طی این سال ها، افزایش تبخیرآب ، اضافه برداشت آب از منابع زیرزمینی و کافی و کامل نبودن اقدامات،سبب شده است  بیابان زایی از   بیابان زدایی سبقت بگیرد.
بذرپاشی و بذرکاری، مالچ پاشی، احداث بادشکن و نهالکاری از جمله اقداماتی بوده که طی ۶ دهه   گذشته برای مقابله با بیابان‌زایی در کرمان اجرا شده ، اما به دلیل عدم گستردگی ، نتایج ویژه ای نداشته است.
 علیرضا ابوالحسنی مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری شمال استان کرمان  در این باره در گفتگو با خبرنگار اطلاعات اظهار داشت:  بدون شک پس از ۲ چالش تغییر اقلیم وکمبود آب شیرین، سومین چالش مهم پیش روی جامعه جهانی که در قرن اخیر پدید آمده ، مساله بیابان زایی است.
وی افزود :ایران به دلیل قرار داشتن بر روی کمربند خشک جغرافیایی، به شدت تحت تاثیر آثار مخرب این پدیده قرار گرفته است و استان کرمان نیز با داشتن بیشترین سطح از بیابان‌های کشور و وجود بیش از یکهزار کیلومتر مرز مشترک با کویر کلوت و زنگی احمد، استانی خشک و بیابانی شناخته می شود.
مدیر کل منابع طبیعی استان کرمان ادامه داد:کاهش نزولات  جوی، فقر پوشش گیاهی، تبخیر زیاد و محدودیت منابع آبی را می توان از عوامل مهم بیابان زایی در کرمان محسوب می شود  .
از سوی دیگر ، تخریب اراضی کشاورزی  و توسعه مراکز صنعتی، به افزایش توفان، مهاجرت روستائیان، آلودگی هوا و بیماری‌های تنفسی و چشمی  منجر شده است.
وی در ادامه با اشاره به این که حدود ۳۲میلیون هکتار عرصه بیابانی در کشور وجود دارد تصریح کرد: ۲۰درصد از این میزان (حدود ۶.۳هکتار)  در شمال  استان کرمان واقع شده است.  ابوالحسنی افزود: حدود ۴.۵میلیون هکتار از مجموع بیابان های استان کرمان عرصه‌های حساس به فرسایش بادی هستند که فقر پوشش گیاهی در این مناطق به حدی است که با اندک وزش باد، ذرات خاک در قالب گرد و خاک و یا 
توفان های شن به حرکت در می آیند .
وی با اشاره به این که از ۱۷ شهرستان شمال استان کرمان، ۱۴ شهرستان درگیر پدیده بیابان زایی شده اند، گفت: مدیریت کانون‌های فرسایش بادی  و همکاری مردم،
۲ موضوعی است که باید تحقق یابد.
تمرکز بر مهار کانون های بحرانی
 مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری‌شمال استان کرمان در ادامه  با بیان این که تمرکز فعالیت‌های منابع طبیعی شمال استان کرمان بر مهار کانون های بحرانی حساس به فرسایش بادی است افزود: اجرای عملیات   در جهت بیابان زدایی نقش موثر و مهمی در امنیت زیستی ساکنان مناطق بیابانی 
ایفا می کند .
به گفته وی از ۱۷ شهرستان شمال استان کرمان ۱۴ شهرستان یا بیابانی هستند یا در معرض بیابانی شدن قرار دارند و  اولویت اول این اداره کل در امر بیابان زدایی شرق استان  شامل شهرستان‌های ریگان، فهرج، نرماشیر و بم است.
همچنین علی قادری معاون فنی اداره کل منابع طبیعی کرمان گفت: گفت۹۳درصد عرصه های شمال استان، تحت تولیت منابع طبیعی است و ۲۸کانون فرسایش بادی در این مناطق قرار دارد که بهره برداری بی رویه از منابع آبی، تاثیر بسزایی در گسترش معضل بیابان زایی داشته است
  وی همچنین از محدودیت های محیطی و اقلیمی به دلیل مجاورت با ۲ کویر  لوت و زنگی احمد، فرسایش شدید اراضی به دلیل فقر پوشش گیاهی، چرای مفرط و بوته کنی ، توسعه غیر اصولی اراضی کشاورزی، برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی، معدن کاوی و بهره برداری از معادن به عنوان مهمترین عوامل بیابانزایی در استان یاد کرد.