به گزارش اطلاعات آنلاین، قابلیت‌های جنگ زرهی ایران از زمان تشکیل جمهوری اسلامی دستخوش تحولی بنیادین شده و از نیرویی که حول محور تانک‌های فرسوده آمریکایی و بریتانیاییِ خریداری‌شده در دهه ۱۹۷۰ شکل گرفته بود، به نیرویی متنوع‌تر تغییر یافته است که خودروهای نظامی ساخت کره شمالی، چین، روسیه و تولید بومی را دربر می‌گیرد.

گرچه دهه‌ها تلاش در زمینه توسعه تانک سرانجام به رونمایی از تانک اصلی میدان نبرد «کرار» در مارس ۲۰۱۷ انجامید، اما تصور نمی‌شود که این تانک در تعداد چشمگیر به خدمت گرفته شده باشد؛ ضمن آنکه انتظار خرید گسترده تانک از خارج نیز هرگز محقق نشد.

در جنگ ایران و عراق، نیروهای زرهی ایران عمدتاً بر پایه تانک‌های چیفتن بریتانیایی و تانک‌های اصلی میدان نبرد M60 آمریکایی ساخته شده بودند که هر دو در برابر تانک‌های T-72 ارتش عراق و به راحتی در برابر تانک‌های قدیمی‌تر T-62 شکست خوردند. ایران قادر به تهیه تانک‌های با قابلیت T-72 نبود، جز حدود دو دوجین از این تانک‌ها که از لیبی تهیه شده بودند. با این حال، ایران تانک‌های چونما را از کره شمالی تهیه کرد که مشتقات تولید تحت لیسانس از طرح T-62 و همچنین تانک‌های چینی Type 59 که مشتقات T-54/55 شوروی بودند.

پس از جنگ، ایران به سرعت مناسبات خود را با شوروی توسعه داد و قرارداد تولید تحت‌لیسانس ۵۵۰ دستگاه تانک «تی-۷۲ اس» را منعقد کرد. در پی فروپاشی پیمان ورشو، ایران ۱۰۴ دستگاه تانک «تی-۷۲ ام۱» ساخت لهستان و ۳۷ دستگاه دیگر از بلاروس خریداری کرد و همزمان برای گسترش یگان‌های زرهی خود، حدود ۳۰۰ دستگاه تانک قدیمی‌تر «تی-۶۲» و «تی-۵۵» نیز به خدمت گرفت. توان عملیاتی تمامی این خودروهای زرهی به‌مراتب پایین‌تر از مدل «تی-۷۲ بی» شوروی بود.

ایران تلاش‌هایی برای نوسازی ناوگان تانک‌های M60 و چیفتن خود انجام داد و در برنامه ذوالفقار، شاسی M60 را با عناصر الهام‌گرفته از تانک T-72 شوروی ترکیب کرد، اگرچه این تانک‌ها حتی از نمونه‌های صادراتی نسبتاً ابتدایی T-72 نیز توانایی کمتری داشتند. اهمیت اصلی آنها کمتر در عملکرد عملیاتی و بیشتر در تجربه فناورانه بود که برای صنعت دفاعی ایران فراهم می‌کردند.

تا زمان رونمایی از تانک کرار در مارس 2017، به نظر نمی‌رسید ایران یک تانک اصلی نبرد بومی با قابلیت‌های نزدیک به طرح‌های شوروی دهه 1970 تولید کرده باشد. کرار، که نام آن در فارسی به معنای "مهاجم" است، برای کاهش وابستگی به زره‌های وارداتی و در عین حال ارائه پلتفرمی که قادر به رقابت با تانک‌های پیچیده رقبای منطقه‌ای، توسعه داده شد. گرچه از نظر ظاهری این تانک شباهت چشمگیری به تانک T-90MS روسی داشت.

با اینکه مقامات ایرانی اطلاعات فنی دقیق و نسبتاً محدودی درباره تانک «کرار» منتشر کرده‌اند، اما تصاویر و بیانیه‌های رسمی نشان می‌دهد این تانک از مجموعه‌ای از فناوری‌ها بهره می‌برد که به‌مراتب پیشرفته‌تر از طرح‌های داخلی پیشین است. گزارش‌ها حاکی از آن است که این تانک به سیستم کنترل آتش الکترواپتیکال، مسافت‌یاب لیزری، رایانه بالستیک، سامانه تثبیت‌کننده دید (استابلایزر) و قابلیت‌های ارتقایافته برای نبرد در شب مجهز شده است.

تسلیحات اصلی این تانک شامل یک توپ ۱۲۵ میلی‌متری بدون خان (Smoothbore) سازگار با مهمات مدرن استاندارد شوروی است که با یک سیستم بارگذار خودکار (اتولودر) تغذیه می‌شود؛ این سیستم ضمن کاهش تعداد خدمه، نرخ آتش مداوم را افزایش می‌دهد. سطح حفاظت تانک با ترکیبی از زره‌های کامپوزیتی و زره‌های واکنش‌گر انفجاری (ERA) که بخش عمده‌ای از برجک و بدنه را پوشش می‌دهند، تقویت شده است.

همچنین وزن بیش از ۵۰ تنی این خودرو، نشان‌دهنده افزایش چشمگیر سطح حفاظت در مقایسه با طرح‌های پیشین ایران است. با اینکه انتظار می‌رفت کرار به تانک اصلی میدان نبرد در ارتش و سپاه پاسداران تبدیل شود، این برنامه به تولید انبوه برای تجهیز یگان‌های خط مقدم منجر نشد. نخستین چالش، ظرفیت صنعتی بود؛ چرا که تولید یک تانک اصلی میدان نبردِ مدرن و قابل‌مقایسه با مدل T-72B، نیازمند زیرساخت‌های عظیم صنعتی سنگین، از جمله متالورژی پیشرفته زره، موتورهای دیزلی با عملکرد بالا، ماشین‌کاری دقیق و سیستم‌های پیچیده کنترل آتش است.

گرچه ایران پیوسته صنایع دفاعی خود را ارتقا داده، اما تولید انبوه تانک‌های مدرن، فرآیندی به‌مراتب دشوارتر از مونتاژ تانک‌های T-72 ساخت روسیه محسوب می‌شود. شواهد موجود حاکی از آن است که روند تولید، آهنگی نسبتاً ملایم داشته و با تولید انبوهی که در زمان رونمایی اولیه این خودرو تصور می‌شد، فاصله دارد. صنایع دفاعی ایران به‌جای تولید تعداد زیادی از تانک‌های کاملاً جدید کرار، تمرکز خود را به‌طور فزاینده‌ای بر ارتقای ناوگان موجود T-72 با استفاده از فناوری‌های توسعه‌یافته برای کرار معطوف کرده است.

سال ۲۰۲۵، ایران از یک برنامه جامع نوسازی T-72 رونمایی کرد که شامل برجک بازطراحی‌شده، زره ضخیم‌تر، ایستگاه تسلیحاتی کنترل از راه دور و سایر اصلاحاتی بود که آشکارا از کرار الهام گرفته شده بودند؛ این اقدامات، همگام با نوسازی ناوگان M-72 (تحت برنامه «سلیمان-۴۰۲») و رونمایی از جانشین بسیار توانمندترِ تانک ذوالفقار در اوایل سال ۲۰۲۵، تا حدی قابلیت‌های نبرد زرهی ایران را بهبود بخشیده است.