به گزارش اطلاعات آنلاین، پس از تأیید دستیابی ایالات متحده و ترکیه به موفقیت در مذاکره برای بازگشت ترکیه به برنامه جنگنده نسل پنجم اف-۳۵ و گزارشهای منابع آگاه مبنی بر اینکه ترکیه سامانههای دفاع هوایی برد بلند اس-۴۰۰ روسی خود را برای تسهیل این امر به امارات متحده عربی منتقل خواهد کرد، نیروی هوایی ترکیه احتمالاً شش فروند اول از جنگندههای جدید خود را تا پایان سال ۲۰۲۶ دریافت خواهد کرد.
شش جنگندهای که در ابتدا برای نیروی هوایی ترکیه ساخته شده بودند، بیش از هفت سال پس از تعلیق آنکارا از این برنامه توسط واشنگتن، در ایالات متحده در انبار باقی ماندهاند و پیش از این انتظار میرفت این هواپیما در سال ۲۰۲۰ تحویل داده شود. این واقعیت که ایالات متحده این جنگندهها را در انبار نگه داشته، به جای فروش آنها به سایر مشتریان در صف طولانی برای این هواپیما، نشاندهنده برنامههای دیرینه برای مذاکره برای از سرگیری خریدهای ترکیه است.
ترکیه در ابتدا یکی از 9 شریک بینالمللی بنیانگذار برنامه اف-۳۵ بود که سال ۲۰۰۲ به این پروژه پیوست و تقریباً ۱.۴ میلیارد دلار در توسعه آن سرمایهگذاری کرد. وزارت دفاع ترکیه قصد داشت ۱۳۰ جنگنده اف-۳۵ بخرد، در حالی که شرکتهایی از جمله صنایع هوافضای ترکیه (TAI)، هوافضای کاله، هوانوردی آلپ، AYESAS و Roketsan صدها قطعه ساختاری، مجموعههای ارابه فرود، سیستمهای سیمکشی، قطعات موتور و نمایشگرهای کابین خلبان را تولید کردند. هزینههای نیروی کار بسیار پایینتر این کشور نسبت به سایر کشورهای عضو ناتو، آن را به عنوان تأمینکننده قطعات کمپیچیدهتر و کمهزینهتر از نظر فناوری، بسیار ارزشمند کرده بود.
اولین اف-۳۵ ترکیه رسماً طی مراسمی در تگزاس در ژوئن ۲۰۱۸ تحویل داده شد. با این حال، به جای انتقال فوری به ترکیه، برای آموزش خلبانی در کنار هواپیماهای دیگری که وارد خط تولید میشوند، در ایالات متحده باقی ماند. تا اواسط ۲۰۱۹، شش هواپیما برای نیروی هوایی ترکیه تکمیل شده بود و خلبانان ترکیهای در حال گذراندن آموزشها در پایگاه نیروی هوایی آریزونا بودند. در ژوئیه ۲۰۱۹، پس از تحویل اولین باتریهای اس-۴۰۰، خلبانان ترکیهای از مراکز آموزشی ایالات متحده اخراج شدند، مشارکت صنعتی متوقف شد و تحویل تمام هواپیماهای تکمیلشده به حالت تعلیق درآمد. گرچه شش جنگنده از قبل بهطور خاص برای ترکیه ساخته شده بودند، اما مالکیت آنها همچنان در اختیار دولت ایالات متحده باقی ماند که متعاقباً آنها را به جای انتقال به مشتری صادراتی دیگری، به موجودی گستردهتر آمریکایی جذب کرد.
شش فروند اف-۳۵ تکمیلشده ترکیه از نظر فنی در دسترس هستند. از آنجا که آنها قبل از اعمال محدودیتهای صادراتی مطابق با مشخصات ترکیه ساخته شدهاند، میتوانند نسبتاً سریع تحویل شوند. ترکیه همچنان نقش محوری خود را در ناتو، به ویژه در منطقه دریای سیاه، ایفا و از تلاشهای جنگی اوکراین علیه روسیه حمایت کرده و تا پیروزی کامل آن در سال ۲۰۲۴، پشتیبانی حیاتی از شورشیان جهادی علیه دولت سوریه ارائه داده است. بازگشت این کشور به برنامه اف-۳۵ و بازنشستگی ناوگان منسوخ F-16C/D آن، تقویت عمدهای برای قدرت هوایی ناتو در اروپای شرقی و خاورمیانه خواهد بود و فشار بیشتری بر دفاع روسیه و ایران وارد میکند.