مشکل در تأمین انرژی (برق و گاز) منجر به عدم النفع ۱۸ میلیارد دلاری در پنج سال گذشته در کل زنجیره ارزش فولاد شده است.
بهرام سبحانی رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در گفتگو با ایرنا ضمن اعلام این مطلب با اشاره به وابستگی متقابل تولید فولاد به دو منبع اصلی انرژی، تصریح کرد: سیستم انرژی ما به صورت چرخشی دچار بحران است؛ هر زمان که گاز در دسترس باشد، با کمبود برق مواجه هستیم و برعکس. این عدم تعادل، تولید محصولات میانی و نهایی را به شدت مختل کرده است.
وی افزود: ما در ماه‌های حساس مانند مهر، آبان و فروردین که پتانسیل تولید بالای ۴۰ میلیون تن فولاد را داریم، با واقعیت تلخی روبه‌رو هستیم. در حالی که مصرف داخلی ۲۰ میلیون تن است، ۲۰ میلیون تن دیگر پتانسیل صادراتی داریم، اما به دلیل محدودیت‌های انرژی، ۱۰ میلیارد دلار از ظرفیت صادراتی ما از دست می‌رود.
رئیس انجمن تولید کنندگان فولاد با هشدار درباره پیامدهای تعطیلی واحدهای استراتژیک، تأکید کرد که توقف تولید فولاد به‌طور مستقیم صنایع خودروسازی و لوازم خانگی را با بحران مواجه می‌کند.
وی ادامه داد: قانون جهش تولید، تامین ۵ درصد برق مورد نیاز نیروگاه‌ها از سوی فولادسازان را مطالبه می‌کند، اما در مقابل، مدیریت قیمت در بورس انرژی با چالش‌های جدی روبه‌روست.
سبحانی بیان‌داشت: در بورس انرژی، قیمت برق بدون مدیریت مناسب عرضه می‌شود که می‌تواند منجر به نوسانات شدید شود. بر خلاف صنایع پتروشیمی که سهم برق در هزینه‌های آن‌ها اندک است، برق برای فولادسازان حدود ۳۰ درصد از هزینه‌های تولید را شامل می‌شود. بنابراین، افزایش حتی اندک قیمت برق در بورس، می‌تواند سودآوری و تداوم تولید فولاد را به مخاطره بیندازد.
وی پیشنهاد داد برای جلوگیری از رقابت مخرب فولاد و پتروشیمی بر سر خرید برق، سیستم عرضه در بورس انرژی به گونه‌ای اصلاح شود که در روزهای مشخصی، عرضه اختصاصی با قیمت کنترل‌شده برای صنایع سنگین (مانند فولاد) در نظر گرفته شود تا از نوسانات بی‌رویه جلوگیری شود.
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با نقد شیوه محاسبه تعرفه‌های برق این صنعت افزود: قیمت پایه برق تنها بخشی از ماجرا است. وقتی هزینه‌هایی نظیر تفاوت اجرای مقررات، هزینه سوخت نیروگاهی، تفاوت انرژی ماده ۱۶ و بهای ترانزیت را به آن اضافه می‌کنیم، قیمت نهایی برای تولیدکننده تا ۴۰درصد و در برخی موارد بسیار بیشتر، نسبت به نرخ پایه افزایش می‌یابد. این روند تصاعدی قیمت‌ها، بازار را در برابر قیمت‌های غیرقابل رقابت قرار می‌دهد.
سبحانی با اشاره به مطالبه بخش خصوصی برای برخورد عقلانی‌تر با محدودیت‌های برق در فصل پیک، گفت: از ۷۷ هزار مگاوات تولید برق در کشور، فولادی‌ها در زمان پیک مصرف، حدود پنج هزار و ۳۰۰ مگاوات را در اختیار دارند. متوقف کردن واحد فولادی، فقط شامل قطع تولید نیست؛ بلکه هزینه‌های عظیم توقف و راه‌اندازی مجدد و مصرف انرژی در زمان ایست و برخاست، کمر تولیدکننده را می‌شکند.
وی تاکید کرد: اگر سیاست‌های تامین انرژی بر پایه نیاز واقعی صنعت و با نگاه به زنجیره ارزش باشد، می‌توان از افت جایگاه جهانی ایران جلوگیری کرد.