به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از لسآنجلس تایمز، جهان ادبیات و سینما این روزها شاهد جنجال داغی است؛ چند روز پس از آنکه امیلی ویلسون، پژوهشگر نامآشنای متون کلاسیک و مترجم «اودیسه» هومر، اقتباس سینمایی جدید کریستوفر نولان از این حماسه را به شدت زیر سوال برد، حالا جویس کارول اوتس»، نویسنده برجسته و نامزد جایزه پولیتزر، با صراحت وارد میدان شده و اعلام کرده که او کاملاً «طرفدار تیم نولان» است.
ماجرا از آنجا رنگ و بوی جنجال به خود گرفت که نولان پیشتر اعتراف کرده بود ترجمه ویلسون از اودیسه در سال ۲۰۱۷ الهامبخش او در ساخت این فیلم بوده است. با این حال، ویلسون در نقد تند و تیزی که هفته گذشته در «لندن ریویو آو بوکز» منتشر شد — موضوعی که بازتاب آن بهقدری گسترده بود که وبسایت نشریه را برای ساعاتی از کار انداخت — نوشت که حتی اگر بخشی از فیلمنامه را نوشته بود از این کار شرمنده میبود. این نقد تند، واکنش صریح جویس کارول اوتس را در شبکه اجتماعی ایکس به همراه داشت.
اوتس که به نظرات صریح و جنجالیاش شهرت دارد، در حمایت از فیلم نولان نوشت: «لحن تحقیرآمیز و غرورآمیز او بسیار ناپسند است. این شخص که از فیلم نولان بهره فراوانی برده است، بهجای مخالفت محترمانه با برداشتها از هومر، با زبان تند و پرخاشگرانهای سخن میگوید که شبیه به لحن هواداران ترامپ هنگام حمله به کسانی است که ایدههای متفاوتی با آنها دارند.»
نویسنده رمان معروف «بلوند» همچنین با اشاره به ماهیت آثار ترجمه شده افزود که در دنیای مترجمان، چنین موضعگیری تندی تعجبآور است، چرا که «همه ترجمهها به ناچار ذهنی هستند و با متن اصلی برابری نمیکنند.» او با کنایه به ویلسون اضافه کرد: «انسان انتظار دارد یک مترجم، پیش از هر کس دیگری که وامدار متن و در خدمت آن است، کمی بیشتر متفکر باشد و به دیگرانی که درست مانند او (به ادعای خودش) با حسن نیت کار میکنند، احترام بگذارد.»
اوتس با اعلام اینکه خود چندان طرفدار ترجمه پرفروش ویلسون نیست، حدس میزند سبک آن «عمدتاً به گونهای نوشته شده است که برای مخاطبی که با صراحت و واژگان گزیده ادبیات نوجوانان راحت است، جذاب باشد؛ یعنی با این هدف که تجاریسازی شود و در کلاسهای دبیرستان مورد استفاده قرار گیرد.» او البته افزود که رویکرد تجاری ایرادی ندارد: «چرا از یک اثر کلاسیک که مشمول حق نشر نیست، سود نبریم؟»
امیلی ویلسون در نقد ویرالشده خود، حماسه سهساعته نولان (با بازی مت دیمون در نقش اودیسئوس و رابرت پتینسون در نقش آنتینوس) را به آثار عظیمی چون «ارباب حلقهها» و «بازی تاجوتخت» تشبیه کرده بود. او به شدت به نحوه به تصویر کشیدن زنان در فیلم تاخت و گفت برخلاف منبع اصلی که زنان نقش پررنگتری دارند، در فیلم «هیچکدام از آنها حرف زیادی برای گفتن ندارند.»
ویلسون همچنین انتخاب بازیگران فارغ از رنگ پوست در فیلم را زیر سوال برد و مدعی شد بازیگرانی چون زندایا، لوپیتا نیونگو، همیش پتل، کوری آنتونیو هاوکینز و تراویس اسکات نقشهایی فرعی دارند که «تنها وظیفهشان در درام، کمک به قهرمان سفیدپوست است.»
این مترجم برجسته در نهایت با کنایه به مفهوم جنگ در اثر نولان نوشت: «به ما نشان داده نمیشود که جنگ یا کشتار امر بدی است، بلکه فقط نشان داده میشود که مردان خوب گاهی اوقات درباره آن احساس بدی دارند؛ که این مقولهای کاملاً متفاوت است.»
با وجود این انتقادات تند، محبوبیت فیلم نولان و موج ایجاد شده پیرامون آن سبب شده تا فروش ترجمه خود ویلسون در پلتفرم «آدیبل» نیز جهشی خیرهکننده (بیش از ۶۰۰ درصد رشد سالانه) را تجربه کند.