علیرغم اعمال تحریم‌های شدید غرب علیه روسیه، درآمدهای نفت و گاز این کشور همچنان موتور اصلی تأمین مالی جنگ اوکراین باقی مانده است.

به نقل از اقتصادنیوز، در این میان، گروهی از سناتورهای آمریکایی در تلاش‌اند که با ارائه طرحی جدید، مسیرهای دور زدن تحریم‌ها را مسدود کرده و فشار اقتصادی جدیدی را بر کرملین تحمیل کنند.

هدف قرار دادن شریان مالی جنگ روسیه

سیمون جانسون و اولگ اوستنکو درپروجکت سیندیکیت نوشتند: دونالد ترامپ بارها مدعی شده است که می‌تواند به‌راحتی به جنگ روسیه و اوکراین پایان دهد، اما تلاش‌های او تاکنون به هیچ تغییر اساسی در روند جنگ منجر نشده و حملات روسیه همچنان ادامه دارد.

در چنین شرایطی، گروهی از سناتورها از هر دو حزب آمریکا لایحه‌ای را تدوین کرده‌اند که هدف آن کاهش درآمدهای صادراتی روسیه و محدود کردن توان مالی کرملین برای ادامه جنگ است. این طرح که با عنوان قانون تحریم روسیه لیندسی گراهام شناخته می‌شود، پیش از درگذشت لیندسی گراهام با همکاری چند سناتور دیگر تهیه شد و تمرکز اصلی آن بر صادرات نفت و گاز روسیه است؛ بخشی که مهم‌ترین منبع درآمد دولت روسیه و تأمین‌کننده هزینه‌های جنگ محسوب می‌شود.

تحریم‌های قبلی اگرچه تا حدی درآمدهای روسیه را کاهش داد، اما نتوانست مانع صادرات انرژی این کشور شود. مسکو با استفاده از ناوگان سایه که متشکل از نفتکش‌هایی با مالکیت نامشخص است و همچنین شبکه‌های مالی غیرشفاف و انتقال محموله‌ها از طریق بنادر کشورهای ثالث، توانست بخش قابل توجهی از محدودیت‌های غرب را دور بزند.

به باور طراحان این لایحه، مشکل اصلی نه نبود تحریم، بلکه ضعف در اجرای آن بوده است. روسیه نیز طی سال‌های گذشته عملا نشان داده که از نبود واکنش قاطع غرب اطمینان دارد و با اتکا به همین خلا، صادرات انرژی خود را ادامه داده است.

سه محور اصلی تحریم‌های جدید

لایحه جدید سه ابزار اصلی برای افزایش فشار بر روسیه در نظر گرفته است.

نخست، تمامی شرکت‌ها، پروژه‌ها و نهادهای مالی مرتبط با صادرات نفت و گاز روسیه به‌طور مستقیم مشمول تحریم‌های اجباری آمریکا خواهند شد.

دوم، ناوگان سایه روسیه به‌طور کامل هدف قرار می‌گیرد. بر اساس این طرح، هر شرکت، بانک، بیمه‌گر یا کشوری که با این نفتکش‌ها همکاری کند، در معرض تحریم‌های آمریکا قرار خواهد گرفت؛ اقدامی که می‌تواند استفاده از این شبکه را بسیار پرهزینه‌تر از گذشته کند.

سومین بخش لایحه، اعمال تعرفه‌های هدفمند علیه تعداد محدودی از کشورهایی است که همچنان به خرید نفت و گاز روسیه ادامه می‌دهند. هدف از این اقدام آن است که خرید انرژی از روسیه برای این کشورها از نظر اقتصادی جذابیت خود را از دست بدهد و تنها در صورت دریافت تخفیف‌های بسیار سنگین از سوی مسکو ادامه یابد.

در عین حال، دولت آمریکا اختیار خواهد داشت تا در صورت بروز پیامدهای ناخواسته برای اقتصاد این کشور یا بازارهای جهانی، دامنه این اقدامات را تعدیل کند.

فشار بر کرملین بدون شوک به بازار جهانی نفت

طراحان این لایحه معتقدند که اجرای این طرح لزوما به کاهش صادرات نفت روسیه منجر نخواهد شد، زیرا هزینه استخراج نفت در میدان‌های اصلی غرب سیبری حدود ۱۵ دلار برای هر بشکه است و روسیه برای تأمین ارز خارجی ناچار است تا با سود حتی اندک، به صادرات ادامه دهد.

به همین دلیل، انتظار نمی‌رود که عرضه جهانی دچار کاهش شدید و یا قیمت‌های جهانی دچار جهش شود، چرا که هدف اصلی، کاهش درآمد خالصی است که روسیه از فروش نفت به دست می‌آورد.

کاهش درآمدهای نفتی، توانایی مسکو برای واردات قطعات الکترونیکی، تجهیزات پیشرفته و فناوری‌های مورد نیاز تولید موشک، پهپاد و سایر تجهیزات نظامی را محدود خواهد کرد؛ موضوعی که در نهایت می‌تواند ظرفیت روسیه برای ادامه جنگ را تضعیف کند.

اقتصاد روسیه هدف قرار می‌گیرد

هم‌زمان، اقتصاد روسیه نیز پس از بیش از چهار سال جنگ با مشکلات فزاینده‌ای روبه‌رو است. تورم بالا، نرخ‌های سنگین بهره و کاهش رشد اقتصادی، همگی فشار قابل توجهی را بر اقتصاد این کشور وارد کرده و محدود شدن درآمدهای ارزی می‌تواند این فشار را بر دولت، نخبگان اقتصادی و افکار عمومی روسیه افزایش دهد.

اگر ترامپ به دنبال پایان جنگ است باید...

نویسندگان در پایان می‌نویسند: اگر ترامپ همچنان معتقد است که همه مسائل از طریق مذاکره قابل حل است، مؤثرترین راه برای افزایش قدرت چانه‌زنی آمریکا در برابر ولادیمیر پوتین، تصویب این بسته تحریمی است؛ چرا که کاهش توان مالی روسیه می‌تواند زمینه را برای پایان جنگ، ثبات بیشتر اقتصاد جهانی، کاهش فشار بر بازار انرژی و بازگشت اوکراین به جایگاه پیشین خود در صادرات محصولات کشاورزی فراهم کند.