سمیه میرزایی
اولین و نزدیکترین تعریفی که از شنیدن واژه «شهر» در ذهن هریک از ما شکل می گیرد، «محل زندگی انسانها در دنیای مدرن» است؛ مکانی با قواعد و هنجارهای خاص خود که بسیار فراتر از ساختمانها و بناها و میادین و بزرگراههاست.
شهر یک واقعیت اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی و اداری بسیار پیچیده به حساب میآید که جدا از فضای سختافزاری آن که مقابل چشمان ما قرار دارد، روح جمعی بر آن حاکم است. در این روح جمعی مجموعهای از عملکردها، عادات مشترک، احساسات و سنتها جریان دارد که از تاریخ شهر نشأت گرفته اند و نسل به نسل منتقل میشوند.
اما مدیریت شهری عبارت است از اداره امور شهر بهمنظور ارتقای زندگی شهروندی که بسیار فراتر از توسعه صرفا کالبدی است. در فضایی که روح جمعی بر آن حاکم است، توسعه انسانی و اجتماعی و فرهنگی باید پیوست تمامی پروژه های شهری باشد و این ضرورت در مورد کلانشهری مانند تهران که جمعیت ساکن و شناور آن حتی از ۱۵ میلیون نفر هم فراتر میرود، باید بیشتر و بیشتر درک شود.
تهران، شهری است که تمرکز مدیریت شهری آن بر توسعه فیزیکی و عمرانی بدون توجه به کیفیت زیست فرهنگی و اجتماعی، آن را فرسوده و شهروندانش را از زندگی شهری خسته و کلافه کرده است؛ چنان که بسیاری تعلق خاطری به این شهر ندارند، چون آلودگی نفسها را می گیرد و ترافیک، روح و روان را چون خوره میخورد.
مدیریت شهری مانند تهران، در واقع نوعی ویترین حاکمیتی است که هرگونه اقدام مثبتی برای دادن حس ارزشمندی و کرامت به شهروندان آن باید مورد تشویق قرار گیرد و البته هر نوع سوءمدیریتی هم در اداره این شهر میتواند هزینه های حاکمیتی به دنبال داشته باشد. برای نمونه همین که شرکت واحد اتوبوسرانی تهران در اوج گرما اعلام میکند که در پاسخ به گلایههای شهروندان درباره عملکرد سیستمهای تهویه مطبوع و سرمایشی اتوبوسها در پایتخت، اجرای برنامههای ویژه برای سرویس، نگهداشت و رفع نقص سیستمهای سرمایشی ناوگان را آغاز کرده و رفع هرگونه نقص احتمالی کولرها را با اولویت در دستور کار دارد، اقدامی ارزشمند است؛ چرا که علاوه بر حفظ کرامت انسانی شهروندان، راهکاری برای تشویق آنها به استفاده بیشتر از وسایل حمل و نقل عمومی و کمک به حل معضل ترافیک و آلودگی هواست.
وقتی به شهروندان با همین اقدامات ولو کوچک، احساس ارزشمندی بدهید و آنها تلاش مدیریت شهری را در راستای رفع دغدغههای خود و توزیع عادلانه امکانات شهری ببینند، قاعدتا همراهی بیشتری در اداره و حفظ و نگهداشت شهر خواهند داشت.
شما چه نظری دارید؟