به گزارش اطلاعات آنلاین، شب‌های بهار و تابستان در دامنه ها و ارتفاعات البرز و زاگرس با طراوت و عطر خاصی همراه است؛ به طوری که پروانه های شب پرواز را در تاریکی شب به پرواز در می آورد. بید پرطاووسی بزرگ یکی از این پروانه های شب گرد در این نواحی است که اغلب شب هنگام در اطراف روشنایی ها دیده می شود. این حشره بزرگ ترین بید ایران به شمار می رود که دارای جثه ای بزرگ است.

بید پرطاووسی بزرگ با نام علمی Saturnia pyri گونه ای پروانه از خانواده Saturniidae است که به راسته بال پولک داران یا «Lepidoptera» تعلق دارد. اندازه دو سر بال های باز شده ۸ تا ۲۰ سانتی متر و طول بدن از سر تا انتهای شکم ۶ تا ۷ سانتی متر است.

بال ها به رنگ قهوه ای شکلاتی، قهوه ای تیره و روشن تا خاکستری است. یک لکه چشمی شکل سیاه با حاشیه آبی رنگ روی هر چهار بال این پروانه دیده می شود. بدن پوشیده از کرک ها و موهای ظریف قهوه ای و زرد است.

پروانه نر دارای شاخک های پر مانند است و به واسطه همین ویژگی می توان آن را از پروانه ماده تشخیص داد. این شاخک ها به منظور ردیابی فرمون ترشح شده از پروانه ماده تخصص یافته اند؛ به طوری که پروانه نر از شعاع ۵ کیلومتری می تواند وجود پروانه ماده را تشخیص دهد و به دنبال فرمون انتشار یافته در هوا، پروانه ماده را جستجو کند.

این پروانه را می توان در دامنه ها و کوهپایه های کوهستانی در ارتفاعات بیشتر از ۲۰۰۰ متری یافت. معمولاً در درختزارها و بوته زارها به حالت طبیعی زندگی می کنند ولی به باغ های میوه و تاکستان ها نیز جلب می شوند. پروانه های بالغ از اوایل فروردین تا اواسط تابستان دیده می شوند. پروانه نر و ماده در اوایل صبح با پروازهای نمایشی مشغول جفتگیری می شوند؛ در حالی که پروازکنان از پای درخت به بالای درخت پرواز می کنند.

پروانه ماده حدود ۳۰ تا ۲۰۰ تخم روی شاخه ها و برگ های درختان و بوته ها می گذارد. معمولاً روی برگ های هر درخت ۵ تا ۸ تخم می گذارد. تخم ها به رنگ سفید مایل به خاکستری و به اندازه ۲ میلی متر هستند که پس از ۱۴ تا ۳۰ روز بسته به شرایط جغرافیایی و آب و هوا تفریخ می شوند. اغلب در شرایط طبیعی حدود ۹۹ درصد از تخم ها توسط حشرات پارازیت تخریب می شوند.

لاروها وقتی از تخم خارج می شوند به اندازه ۵ تا ۶ میلی متر و به رنگ سیاه و قهوه ای تیره با چهار ردیف طولی از برآمدگی های قهوه ای روشن هستند که در ابتدا از پوسته تخم تغذیه می کنند. در مرحله دیگر لاروی، برآمدگی ها به رنگ نارنجی درمی آیند. وقتی لاروها رشد می کنند به رنگ سبز مایل به زرد تغییر می کنند که برآمدگی ها نیز آبی رنگ می شوند. برآمدگی های پشتی مجهز به موهای طویل هستند. لاروها در آخرین مرحله رشدی خود و زمانی که به حداکثر اندازه می رسند حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلی متر طول دارند که پس از مدتی وارد مرحله شفیرگی می شوند.

شفیره استوانه ای شکل و به طول ۳۵ تا ۵۰ میلی متر است که معمولاً به شاخه های درختان و برگ ها به حالت آویزان دیده می شوند. پروانه های بالغ تمامی فصل زمستان را به صورت شفیره سپری می کنند و معمولاً در اوایل فروردین از شفیره خارج می شوند. در برخی مواقع این پروانه دو زمستان را به حالت شفیره سپری می کند.

بید پرطاووسی بزرگ از غرب و جنوب اروپا، شمال آفریقا تا خاورمیانه و آسیای صغیر پراکندگی دارد. در ایران این گونه در نواحی زاگرس و البرز یافت می شود. می توان این پروانه را شب هنگام در اطراف روشنایی ها یافت چرا که به طرف نور جلب می شوند. در باغ های زردآلو، سیب، گیلاس و گلابی در نواحی البرز به فراوانی دیده می شود.