رصد تحولات مربوط به مذاکرات ایران و عمان نشان میدهد که تهران ـ مسقط بر سر ترتیبات مدیریت تردد بر تنگه هرمز در آستانه دستیابی به تفاهم نهایی قرار گرفته اند و اگر اتفاق خاصی رخ ندهد انتشار رسمی جزئیات این توافق قریبالوقوع خواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد آخرین وضعیت مذاکرات ایران و عمان در خصوص تنگه هرمز،آن را «حرفهای» و «رو به جلو» ارزیابی و تصریح کرد: «مختصات جغرافیایی مسیر مد نظر طرفین، مورد تفاهم قرار گرفته و چنانچه برخی طرفهای ثالث در این زمینه کارشکنی نکنند، بیانیه مشترک دو کشور مشتمل بر ملاحظات و نکات عمده مورد توافق نیز در مرحله بررسی و تدوین نهایی است.»
به گزارش ایرنا، اسماعیل بقائی، در پاسخ به سئوال خبرنگاران درباره برخی گزارشهای رسانههای منطقهای و غربی راجع به مذاکرات ایران-عمان، گفت: «گفتگوهای ایران و عمان بهعنوان دو دولت ساحلی تنگه هرمز، با هدف تعیین یک مسیر تردد ایمن برای کشتیرانی تجاری در این تنگه در دو ماه اخیر در جریان بوده و ابعاد مختلف فنی، حقوقی، امنیتی و زیستمحیطی آن در مراجع ذیصلاح کشورمان مورد بررسی قرار گرفته است.»
وی درباره تاثیر تفاهم دوجانبه ایران-عمان بر وضعیت امنیتی و کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، خاطرنشان کرد: تفاهم ایران-عمان فینفسه نمیتواند به معنای امن شدن تنگه برای کشتیهای عبوری باشد چراکه عوامل ناامنکننده تنگه هرمز از سوی آمریکا، بهویژه محاصره دریایی و دیگر اقدامات تجاوزکارانه و تهدیدآمیز علیه ایران و منافع آن همچنان وجود دارد.
غریب آبادی: تفاهم ایران و عمان در آستانه نهایی شدن است
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت خارجه هم از نزدیک شدن تفاهم ایران و عمان درباره ترتیبات جدید تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به مرحله نهایی خبر دادو تأکید کرد که این تفاهم به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست، بلکه مدلی جدید و متفاوت از رویه ۶۰سال گذشته است که بخش قابل توجهی از مسیر عبوری کشتیها را از آبهای سرزمینی ایران عبور خواهد داد.
کاظم غریبآبادی در گفتگو با ایرنا، افزود:اکنون میتوانم بگویم آخرین وضعیت این است که تقریباً روی تمامی موضوعات مطرحشده از جمله نقشه مسیرهای ورود و خروج ترافیک دریایی و ابعاد جانبی آن با عمان (چون موضوع تنها یک نقشه نیست)، تفاهمات اصولی انجام شده است. به عبارت دیگر، پیشرفتهای زیادی در گفتگوها با عمان حاصل شده است و این پیشرفتها در آستانه نهایی شدن قرار دارد.
وی در توضیح بیشتر گفت :یکسری موارد دیگر هم در کنار نقشه یا مسیرهای عبور و مرور مطرح است و مساله فقط خود مسیر نیست؛ مانند بحث حاکمیت دولتهای ساحلی و تأمین امنیت آنها، ترتیبات آینده، ایجاد یک مرکز مشترک هماهنگی بین ایران و عمان برای هدایت ترافیک دریایی، اخذ اطلاعات لازم از شناورهایی که میخواهند از طریق تنگه هرمز، از دریای عمان به خلیج فارس و بالعکس، ورود و خروج داشته باشند. تمام این موضوعات در کنار این نقشه پیشبینی شده است و در آستانه نهایی شدن این تفاهم قرار داریم.
تفاهم با عمان به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست
معاون وزیرخارجه بابیان این که مفهوم این تفاهم، باز شدن تنگه نیست افزود:باز کردن تنگه هرمز و اجرای این تفاهمی که ما با عمان انجام میدهیم، الزامات خاص خود را دارد.اگر قرار است که وضعیت در تنگه هرمز به حالت عادی دربیاید، باید فرمول نهایی بین ایران و عمان، به عنوان دو کشور ساحلی، مورد توافق قرار بگیرد. این فرمول را هم ما به دوستان عمانی گفتیم. ما به عنوان یک کشور ساحلی تنگه هرمز در معرض تهدیدات امنیت ملی قرار داریم پس انتظارمان این است که خواستههای ایران مورد توجه قرار بگیرد.
مدل جدید طراحی شده است
غریب ابادی با اذعان به این نکته که آنچه اکنون در حال تفاهم است، طبیعتاً یک مدل جدید محسوب میشود خاطرنشان کرد : این مدل جدید، در ادامه مدلی که ۶۰ سال اجرا میشد نیست، بلکه مسائل و شرایط روز، شرایط امنیتی پیرامون جمهوری اسلامی ایران و ترتیبات آینده که باید بر تنگه هرمز حاکم شود را در نظر میگیرد. تمامی این موارد پیشبینی شده است و حتی تغییر در این نقشهها، هرچند مسیر یک مسیر موقتی است، بالاخره بعد از ۶ دهه در حال انجام است و اهمیت بالایی هم دارد.
چیزی به نام «اجرای مفاد اسلامآباد» وجود ندارد
وی تاکید کرد : پس از دوره جدید درگیریها، دیگر چیزی به نام «اجرای مفاد اسلامآباد» وجود ندارد. مخاطبان تصور نکنند که ایران در حال اجرای آن تفاهمنامه است؛ خیر، ما واقعاً به دنبال اجرای بند ۵ یادداشت تفاهم نبودیم و نیستیم، چرا که آمریکا تمام تعهدات خود را کنار گذاشت و ما نیز تعهد خود را در قبال تنگه هرمز کنار گذاشتیم؛بنابراین، کاری که ما با عمان انجام میدهیم به عنوان یک مسیر طبیعی است، صرفنظر از اینکه یادداشت تفاهمی وجود داشته یا نداشته است.
معاون وزیرخارجه افزود :اگر بخواهد شرایط عادی در تنگه هرمز ایجاد شود، باید از مسیر تفاهم ایران و عمان بگذرد، نه از مسیر اعمال نفوذ خارجی؛ لذاامیدوار م با سیاق جدید که هم کشورهای منطقه قبول کردهاند که ایران و عمان باید تفاهم کنند و هم کشورهای دیگر که پیامهایشان به ما میرسد، به آنچه بین ایران و عمان تفاهم میشود، احترام بگذارند.
وی تاکید کرد :با اجرای تفاهم جدید، مسیرهای موقت موجود در تنگه هرمز بسته خواهد شد.برابر این تفاهم، مسیر شمالی که در نزدیک جزیره لارک ایجاد شده بود و مسیر جنوب که در آبهای داخلی عمان است، بسته خواهند شد، چون مسیرهای موقت بودند. اگر تفاهم جدید که بین ایران و عمان در حال شکلگیری است (با برآورده شدن آن الزامات) وارد فاز اجرا شود، مسیر جدید برای عبور کشتیها اجرایی خواهد شد.
به گفته وی ،بخش قابل توجهی از مسیر جدید در آبهای سرزمینی ایران و بخشی از آن هم در آبهای سرزمینی عمان قرار دارد؛ یعنی نقشه به گونهای طراحی شده است که هم در مسیر ورود و هم در بخشهایی از مسیر خروج، کشتیهای تجاری از آبهای سرزمینی ایران عبور خواهند کرد.
تصمیم ایران بستن تنگه نیست
بقایی بااشاره به این که اعمال حاکمیت مؤثر در شرایط صلح نباید به این تعبیر شود که ایران هر روز میخواهد تنگه هرمز را ببندد گفت: در شرایط جنگی قطعاً این کار اگرلازم باشد،انجام خواهیم داد اما در شرایط صلح، آرامش و صلح و ثبات در منطقه و ایران ، شرایط عبور و مرور عادی بر تنگه هرمز، ساری و جاری خواهد بود.
معاون وزیرخارجه با اشاره به این که مسیری که اکنون در حال تفاهم با عمان است، «مسیر موقت» (Temporary Route) محسوب میشود که طبیعتاً میتواند از دو تا چهار ماه به طول بینجامد گفت: در گفتگوهای جاری با عمان، موضوع بهگونهای پیشبینی شده است که بتواند مدت زمان بیشتری ادامه پیدا کند؛ زیرا نمیدانیم در آینده با چه شرایطی مواجه خواهیم شد و آیا این شرایط به یک وضعیت باثبات، پایدار و دائمی خواهد رسید یا خیر.
وی بابیان این موضوع که اجرای این تفاهم الزاماتی دارد که بخش اعظم یا حتی تمامی آن به محاصره، ازسرگیری جنگ، وضعیت لبنان، تحریمهایی که مجدداً آمریکا وضع کرده است، پولهای بلوکهشده ایران و وجود یک تعهد محکم برای ادامه این مسیر و اجرای تعهدات در آینده وابسته است خاطرنشان کرد: اینها تماماً مربوط به آمریکا ست و به جمهوری اسلامی ایران ارتباطی ندارد. پس اگر قرار باشد تفاهم ایران و عمان وارد فاز اجرایی شود، منوط به این است که طرف مقابل این الزامات را برآورده سازد. اینکه آمریکا ادعا میکند در حال مذاکره با ایران است، صحت ندارد و مذاکرهای در کار نیست. البته ما پیامهایی را از سوی آمریکا دریافت کردهایم.
جزئیات توافق پیشنهادی
درهمین حال "آکسیوس" به استناد گفته های دو منبع منطقهای اعلام کرد که توافق مورد بحث یک ترتیب موقت ۶۰ روزه بین عمان و ایران در تنگه هرمز برقرار میکند که قابل تمدید خواهد بود.
طبق این طرح، تمامی ترافیک ورودی کشتیها به سمت داخل خلیج فارس، از یک خط شمالی و از طریق آبهای ایران خواهد بود.
از طرف دیگر، تمام ترافیک خروجی از تنگه به سمت دریای عرب، از یک خط جنوبی و از طریق آبهای عمان و با هماهنگی ایران انجام میشود. بنا به ادعای آکسیوس، در طول دوره ۶۰ روزه، هیچ عوارض یا حقالعبوری دریافت نخواهد شد وطرفین ظرف ۳۰ روز روی پاکسازی مینهای دریایی از خط میانی تنگه کار خواهند کرد. پس از پاکسازی خط میانی، این مسیر برای ترافیک ورودی و خروجی بر اساس مفاد یک توافق دائمی که باید بین عمان و ایران مذاکره شود، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
لغوتحریمهای ایران از سوی آمریکا
متعاقب این رخدادهای سیاسی،رویترزدرخبری اعلام کرد که وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای مرتبط با مقابله با تروریسم علیه دو فروند هواپیما و سه شرکت هواپیمایی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را لغو کرده است.
اسکای نیوزعربی هم درخبری کوتاه نوشت که وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای مرتبط با ایران را لغو کرده است.این منبع جزئیات بیشتری از این خبراعلام نکرد.
رایزنی وزیر خارجه ایتالیا با عراقچی
درچارچوب همین تحولات ،وزیرامور خارجه ایتالیا دیروز در تماس با همتای ایرانی خود درباره رایزنی ایران و عمان و وضعیت منطقه گفتگو کرد.
طبق گزارش آنتونی تایانی، در این تماس عراقچی توضیحاتی را در خصوص تعیین مسیر برای تردد در تنگه هرمز ارائه کرده است.
وزیر امورخارجه ایتالیا همچنین نوشت که در این گفتگو درباره لبنان نیز صحبت شده است.
همزمان با این وقایع،خبرنگار المیادین در تهران گزارش داد: فضای حاکم بر ایران درباره پرونده تنگه هرمز، در مجموع نسبتاً مثبت و خوشبینانه است.
او گفت: اگر مداخلات آمریکا متوقف شود، ایران و عمان میتوانند بر سر پرونده تنگه هرمز به توافق دست یابند.
وضع تنگه هرمز به پیش از جنگ بازنخواهد گشت
درهمین حال،سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر اینکه وضع تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت، گفت: ایران کریدور تحمیلی آمریکا را نخواهد پذیرفت و ترتیبات جدید در این باره اتخاذ میشود.
حسن قشقاوی، درگفتگوبامیزان ،بااشاره به نشستهای مختلف درارتباط با تنگه هرمز اضافه کرد:این کاری که در حوزه تقنینی صورت میگیرد مانع از اقدامات عملیاتی در حوزه تنگه هرمز نشده است ،به این معنا که ما کریدور جنوبی را که آمریکا برخلاف بند ۵تفاهم ۱۴مادهای اسلام آباد درصدد تحمیل آن با فشار و تهدید بود، نمیپذیریم.
وی با اشاره به اینکه قطعا این کریدور مقصود ما را که معطوف به حفظ امنیت ملی و منافع ملی ایران است برآورده نخواهد کرد، تاکید کرد: لذا مخالفت خود را صراحتا به طرف عمانی اعلام کردیم؛ خوشبختانه در ایران سازوکار تصمیمگیری چه در قالب میدان و چه در قالب دیپلماسی که براساس نظرات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب است، کاملا روشن بوده و در همین چارچوب عمل شده و پیشنهاد و کریدور طرف ایرانی هم مطرح شده است.
مذاکرات با عمان ارتباطی با آمریکاندارد
عضو کمیسیون امنیت ملی با اشاره به اینکه ما میخواهیم رایزنیهای متقابل با طرف عمانی چه در تهران و چه در مسقط ادامه داشته باشد، گفت: مذاکرات با عمان بهصورت دوجانبه است و ارتباطی با آمریکا و کشورهای دیگر ندارد.
قشقاوی افزود: با وجود این، کشورهای منطقه معتقدند ازآنجا که مشکل درباره تنگه هرمز است، اگر درباره این موضوع به توافق برسیم، شاید راه تحقق و اجرای دیگر بندهای تفاهم ۱۴مادهای اسلامآباد باز خواهد شد،لذااین امری موکول به آینده است و باید ببینیم پیشرفتها تا چه حد است.
روحانی: ادعاهای ترامپ، حرفهای توخالی است
حسن روحانی رئیس جمهوری اسبق هم تسلیم نشدن ایران را یادگار رهبر شهید در تاریخ بیان کرد و گفت: آمریکا و اسرائیل میخواستند ایران تسلیم شود، ولی رهبری ایستادگی کرد و نشان داد که ایران تسلیم نخواهد شد، ولو اینکه جان خودش را در این راه داد و به شهادت رسید.
به گزارش ایسنا، حجتالاسلاموالمسلمین حسن روحانی، در دیدار جمعی از وزیران و معاونان رئیسجمهوری در دولتهای یازدهم و دوازدهم با بیان اینکه آمریکا و اسرائیل درباره تابآوری مردم ایران دچار اشتباه محاسباتی شدند، اظهار داشت: واقعاً باید به این ملت بزرگ آفرین گفت که آن همه عزیزانشان شهید شدند، رهبرشان شهید شد و دیدند که متجاوزین تا چه حد جانی هستند که مدرسه میناب یک نمونه آن بود، اما تسلیم نشدند. وی افزود: بعید میدانم آمریکاییها در مدرسه میناب اشتباه کرده باشند و بگویند ما قبلا اطلاعاتی داشتیم، بعد از ۵ یا ۶ سال اطلاعات قبلی تغییر کرده است و ما نفهمیدیم. کسی که این همه پهپاد و هواپیما و ماهواره دارد، این همه جاسوس دارد و اطلاعاتش به روز و به لحظه است، نمیتواند کارش از روی اشتباه باشد. اینها خواستند دژخیمی و سبعیّت خودشان را نشان دهند. خواستند بیرحمی خودشان را نشان بدهند. خواستند روحیه مردم را بشکنند.
او هدف آمریکا را در اختیار گرفتن نفت و اقتصاد کشور و تسلط بر ایران به خاطر جایگاه استراتژیک آن بیان کرد و افزود: تمام ادعاهایی که امروز ترامپ درباره خارک و تنگه هرمز مطرح میکند که ما بالاخره روزی اینها را میگیریم، به نظر من این ادعاها واهی و بیارزش است. لاف زدنها و حرفهای توخالی است. به دلیل اینکه اگر هم حماقت کنند و این کار را بکنند و بخواهند تنگه هرمز را بگیرند، بخواهند جزیره خارک را بگیرند، بخواهند جزایر دیگر را بگیرند، آن وقت یک رسوایی بزرگی برای دولت آمریکا در تاریخ خواهد ماند.
شما چه نظری دارید؟