یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۰:۲۱
نظرات: ۰
۰
-
روایت‌ تاریخ با سنگ، برنز و عشق؛ نگاهی به کارنامه هنری میرحسن ارژنگ‌نژاد در سالروز درگذشت

۲۵ مرداد، سالروز درگذشت مرحوم میرحسن ارژنگ‌نژاد است؛ استادی که با دستان توانمند و ذوق سرشار خود، پیکره‌های بسیاری از مفاخر و بزرگان این مرز و بوم را جاودانه ساخت و سهمی عظیم در شکل‌گیری هویت بصری و فضاهای شهری ایران مدرن ایفا کرد.

به گزارش اطلاعات آنلاین، میرحسن ارژنگ‌نژاد در چهارم مرداد سال ۱۳۰۰ در شهر مشهد دیده به جهان گشود اما خاندان او اصالتاً اهالی باکو بودند. او دوران آموزش ابتدایی خود را در مدرسه عنصری مشهد گذراند ولی دست تقدیر، مسیری پرفراز و نشیب پیش پای او قرار داد؛ چرا که در دوازده‌سالگی و به دنبال از دست دادن پدر و مادرش به فاصله‌ای کوتاه، ترک تحصیل کرد و به همراه هفت خواهر و برادرش راهی تهران شد و سرانجام این هجرت اجباری، سرآغاز پیوند او با جهان هنر بود.

ارژنگ‌نژاد در تهران وارد کارگاه مجسمه‌سازی پسرخاله‌اش، غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ شد؛ هنرمندی که در دانشگاه گیف شوروی سابق در رشته‌های نقاشی و مجسمه‌سازی تحصیل کرده بود. میرحسن در کنار تحصیل در مدرسه شبانه، شاگرد اختصاصی پسرخاله خود شد و هنر آموزی را در زمینه‌های نقاشی، طراحی، مجسمه‌سازی و قلم‌زنی روی سنگ آغاز کرد. اشتیاق او به یادگیری، او را برای کسب تجربه‌های تازه‌تر به سفر کشاند. ارژنگ‌نژاد به ترکیه، لبنان و کشورهای اروپایی سفر کرد. در آنکارا به واسطه پسرخاله‌اش پروفسور عابدین ایتیل، استاد زبان‌های کهن، به عنوان دانشجوی مستمع آزاد در کلاس‌های مجسمه‌سازی دانشگاه آنکارا شرکت نمود. سپس راهی فرانسه شد و در کلاس‌های دانشگاه معروف «بوزار» پاریس دانش هنری خود را عمق بخشید. او در ادامه سفر به ایتالیا، از کارخانه‌های مطرح ریخته‌گری دیدن کرد؛ کارخانه‌هایی که ماکت‌ها را به ابعاد بسیار بزرگ تبدیل می‌کردند و بعدها ساخت و بزرگ‌سازی ماکت مجسمه معروف نادرشاه افشار (موجود در باغ نادری مشهد) نیز در یکی از همین مراکز ایتالیایی انجام شد.

نخستین سفارش مستقل او، ساخت تندیس مادیان و کره‌اش به سفارش دکتر میمندی‌نژاد برای دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران بود. پس از آن با افزایش تجربه و مهارت، سفارش‌های هنری گسترده‌ای به سوی او روانه شد. ارژنگ‌نژاد به همراه اسماعیل ارژنگ در پروژه‌های بزرگ زیباسازی تهران همکاری داشتند؛ از جمله خلق نقش‌برجسته نبرد گرشاسب با اژدها در میدان باغشاه (میدان حر) و نقش‌برجسته‌های خسروپرویز و بهرام گور در کاخ سفید سعدآباد و ورودی کاخ ابیض. همچنین در دهه ۱۳۳۰، او و اسماعیل ارژنگ کارگاهی با نام «پاپانوئل» در خیابان جمهوری تهران دایر کردند.

یکی از درخشان‌ترین فصل‌های کاری او، مشارکت در ساخت مجسمه فردوسی مشهد در ۳۸ سالگی بود. کارگاه آنان مجهزترین مرکز برنزریزی و ریخته‌گری تهران به شمار می‌رفت. سفارش این اثر را رحیم‌زاده ارژنگ از شهرداری مشهد گرفت و طرح ماکت آن توسط حسن ارژنگ‌نژاد کشیده شد و کار ساخت به صورت گروهی با همکاری غلامرضا و اسماعیل ارژنگ به انجام رسید. علاوه بر این، ارژنگ‌نژاد تندیسی ایستاده از فردوسی ساخت که مدتی در آرامگاه این شاعر بزرگ نصب بود.

کارنامه هنری استاد ارژنگ‌نژاد سرشار از آثار ماندگار است. ساخت تندیس ۱۲ تن از بزرگان ایران مانند اشک اول، نادرشاه افشار و یعقوب لیث صفاری در پارک ملت مشهد، نیم‌تنه یپرم‌خان در موزه کلیسای جلفای اصفهان، نیم‌تنه جبار باغچه‌بان در مدرسه ناشنوایان تهران، نیم‌تنه لیمجی مانوکچی زرتشتی در مدرسه انوشیروان تهران و مجسمه‌های حیوانات در دانشکده دامپزشکی، تنها بخشی از گنجینه ارزشمند اوست.

آثار استاد در طول سال‌ها در نمایشگاه‌های مختلف به نمایش درآمد که از جمله آخرین آن‌ها نمایشگاه هنرمندان نامدار پیشکسوت در آبان ۱۳۹۸ در فرهنگسرای نیاوران بود؛ جایی که آثار او در کنار چهره‌های شاخصی چون حسین محجوبی، ایران درودی، حسین نوری، طاها بهبهانی، علی فرامرزی و ناصر هوشمند وزیری در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفت.

استاد میرحسن ارژنگ‌نژاد پس از یک قرن زندگی پربار و آفرینش آثار باشکوه هنری، در ۲۵ مرداد ۱۴۰۱ در ۱۰۱ سالگی درگذشت. او با مجسمه‌هایش، بخشی از تاریخ، فرهنگ و مفاخر ایران را در دل سنگ و برنز جاودانه ساخت و نام خود را به عنوان یکی از ستون‌های ماندگار هنر مجسمه‌سازی ایران ثبت کرد.

شما چه نظری دارید؟

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 / 400
captcha

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

آخرین مطالب

بازرگانی