به گزارش اطلاعات آنلاین، این سیاره فراخورشیدی که GJ 523b نام دارد، حدود ۲.۵ برابر زمین پهنتر است، اما تقریباً ۲۳ برابر جرم سیاره ما را در اندازهای نسبتاً جمعوجور جای داده است. جهانهایی به این بزرگی و چگالی، گاهی «ابرزمین» نامیده میشوند، اصطلاحی غیررسمی برای سیارات سنگی و بهطور غیرمعمول عظیم. بر اساس بیانیه دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، چگالی بالای GJ 523b نشان میدهد با وجود بزرگی به اندازهای که ستارهشناسان معمولاً انتظار دارند یک پوشش گازی بسیار حجیم در آن انباشته شده باشد، جو نسبتاً کمی دارد.
مکس کرافت، نویسنده اصلی این مطالعه، در این بیانیه گفت: این اصلاً چیزی نبود که ما انتظار داشتیم. سیارات متراکم مانند این غیرمعمول نیستند، اما معمولاً سیارات سنگی کوچکی شبیه به زمین یا عطارد هستند. این سیاره دو و نیم برابر بزرگتر از زمین است.
GJ 523b در ابتدا توسط ماهواره نقشهبردار سیارات فراخورشیدی گذران ناسا (TESS) به عنوان یک نامزد شناسایی شد که به دنبال کاهشهای دورهای در نور ستاره است که هنگام عبور سیارات از ستاره میزبانشان ایجاد میشود. محققان با مشاهدات تلسکوپ زمینی ۳.۵ متری WIYN در رصدخانه ملی کیت پیک در آریزونا، با استفاده از یک طیفنگار، کشش گرانشی سیاره بر روی ستارهاش را اندازهگیری کردند.
با ترکیب این مشاهدات، تیم محاسبه کرد که GJ 523b جرمی حدود ۲۳.۵ برابر زمین، شعاعی ۲.۵۵ برابر بزرگتر و چگالی حدود ۱۲۶.۸۲ گرم در هر اینچ مکعب دارد. این سیاره هر ۱۷.۷۵ روز یکبار به دور ستارهاش میچرخد. طبق این مطالعه، این منظومه سیارهای نیز نسبتاً جوان است و تقریباً ۱۷۰ میلیون سال قدمت دارد.
این ترکیب از اندازه، جرم و جوانی، معمایی را برای مدلهای تشکیل سیاره مطرح میکند. سیارات با ساخت هستههایی از سنگ و فلز آغاز میشوند که سپس میتوانند هیدروژن و هلیوم را از دیسک گاز و غبار اطراف یک ستاره جوان جذب کنند. در منظومه شمسی خودمان، تصور میشود که سیارات غولپیکر مانند مشتری و زحل، پس از اینکه هستههای در حال رشدشان به تقریباً 20 برابر جرم زمین رسید، به سرعت شروع به انباشت پوششهای گازی عظیم خود کردهاند.
GJ 523b در حال حاضر حدود ۲۳ برابر جرم زمین دارد که آن را فراتر از این آستانه قرار میدهد. با این حال، به جای تبدیل شدن به یک دنیای غنی از گاز، چگالی غیرمعمول بالای آن نشان میدهد که گاز نسبتاً کمی دارد و عمدتاً سنگی باقی مانده است - این سوال را مطرح میکند که چرا چنین مسیر متفاوتی را دنبال کرده است.
ستارهشناسان بیش از یک دهه است که از اصطلاح «ابرزمین» برای توصیف جهانهای سنگی فوقالعاده عظیم استفاده میکنند، اگرچه هرگز به طور رسمی به عنوان یک دسته از سیارات فراخورشیدی شناخته نشده است. یافتن نمونههای بیشتر مانند GJ 523b میتواند به آشکار شدن این موضوع کمک کند که آیا این جهانهای غیرمعمول استثناهای نادری هستند یا بخشی از یک جمعیت وسیعتر.
کرافت در این بیانیه گفت: «استنتاج چیزهایی در مورد تشکیل سیاره به طور کلی از یک نمونه دشوار است. ما قرار نیست به 10000 مورد از این سیارات بسیار متراکم برسیم، اما اگر بتوانیم به 20 یا 30 مورد برسیم، شاید برخی از روندها آشکار شوند.»