انتقال مدیریت این منطقه، از آستان قدس رضوی به دولت، مسیر جدیدی را برای توسعه تجارت بینالملل ایران باز خواهد کرد
مشهد / خبرنگار اطلاعات: در پی تحولی راهبردی در ساختار مدیریت مرزی و اقتصادی شمال شرق کشور، مدیریت منطقه ویژه اقتصادی سرخس از «آستان قدس رضوی» به «دولت» منتقل شد.
این انتقال که از منظر مدیریت منابع ملی یک نقطه عطف محسوب میشود، مسیر جدیدی را برای تقویت ترانزیت کالا و توسعه تجارت بینالملل ایران باز خواهد کرد .
تحلیلگران با اشاره به اهمیت استراتژیک منطقه آزاد سرخس ، معتقدند این جابهجایی مالکیت میتواند منجر به یکپارچگی بیشتر در سیاستهای کلان اقتصادی و تسهیل فرآیندهای اجرایی در مرزهای کشور شود.
ویژگی ها و تاریخچه سرخس
منطقه ویژه سرخس با وسعت ۵۲۰۰هکتار و قرارگیری در نقطه صفر مرزی با ترکمنستان، از زیرساختهای کلیدی نظیر خط آهن مشهد-سرخس-تجن و فرودگاه بینالمللی «الماس سرخس» برخوردار است که ظرفیتهای عظیمی را برای ترانزیت، انبارداری و صادرات مجدد فراهم می کند.
فعالیت این منطقه در قالب منطقه ویژه اقتصادی در ۲۴اردیبهشت ۱۳۷۵، همزمان با افتتاح راهآهن مشهد - سرخس - تجن با حضور رهبران و نمایندگان بیش از ۱۰۰کشور جهان آغاز شد.
با انتقال مدیریت این منطقه به دولت، انتظار میرود تمرکز بر اولویتهای اقتصادی از جمله خدمات فنی ترابری، تولیدات صنعتی با هدف صادرات و بهرهبرداری از کریدورهای ریلی و هوایی برای اتصال آسیای مرکزی به خلیج فارس، با سیاستهای بودجهای و توسعهای کشور هماهنگتر شود.
این منطقه که در مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار دارد، با بهرهگیری از ظرفیتهای انبارداری، مجتمعهای سردخانه و نزدیکی به منابع انرژی، میتواند به عنوان یکی از اصلیترین دروازههای تجاری ایران در تعامل با کشورهای آسیای میانه و قفقاز عمل کند.
با توجه به تغییر مدیریت و واگذاری اراضی و اختیارات منطقه آزاد سرخس به دولت، اکنون چشمانداز اقتصادی این پهنه ۵۲۰۰هکتاری در نقطه صفر مرزی، با امید به همافزایی بیشتر و بهرهگیری از ظرفیتهای ترانزیتی و ریلی در کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب ترسیم میشود؛ تحولی که انتظار میرود با گذار از ۳ دهه مدیریت گذشته، سرخس را به نقطه ثقل مبادلات تجاری ایران با آسیای مرکزی و چین بدل کند و پاسخگوی توقعات کلان اقتصادی در سطح ملی باشد.
موقعیت راهبردی سرخس در ارتباط با آسیای مرکزی
استاندار خراسان رضوی در این باره در جمع خبرنگاران با اشاره به انتقال مدیریت و مالکیت منطقه آزاد سرخس به دولت، گفت: این منطقه با توجه به موقعیت راهبردی خود در ارتباط با چین و آسیای مرکزی، ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت و سرمایهگذاری دارد و باید به ظرفیت واقعی اقتصادی خود برسد.
غلامحسین مظفری در پاسخ به سئوال خبرنگار روزنامه اطلاعات در خصوص مناطق آزاد استان، اظهار داشت: منطقه آزاد سرخس که پیش از این منطقه ویژه اقتصادی بود، نزدیک به ۳۰سال سابقه دارد و امروز شاهد یک تغییر اساسی در وضعیت آن هستیم.
وی در توضیح این تغییر اساسی افزود: آستان قدس رضوی کل اراضی و اختیارات مربوط به منطقه را به دولت منتقل کرده است و از این پس مدیریت این منطقه در اختیار دولت قرار دارد.
استاندار خراسان رضوی با اشاره به ظرفیتهای منطقه آزاد سرخس گفت: یکی از بحثهایی که طی سالهای گذشته مطرح بوده، فعالسازی این ظرفیت مهم بوده و امیدواریم اگر در گذشته نیز اقداماتی انجام شده است، با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
وضعیت جابهجایی کالا از سرخس
وی با اشاره به وضعیت تردد و جابهجایی کالا از سرخس اظهار داشت: اکنون نیز حجم کالاهایی که از این مسیر منتقل میشود نسبتاً بالاست و سرخس برای ارتباطات شرق و غرب کشور اهمیت زیادی دارد؛ در کنار مسیر شرق و غرب، مسیر شمال به جنوب نیز در حال پیگیری و کار است و این موضوع بر اهمیت منطقه آزاد سرخس میافزاید.
مظفری ادامه داد: در سرخس هم توقعات عمومی و هم توقعات تجاری ایجاد شده است و امیدواریم بتوانیم به این انتظارات پاسخ دهیم. همچنین به نظر میرسد این منطقه، در شرایط رو به رشدی قرار گرفته و در یک سال گذشته نیز سرمایهگذاری قابل توجهی در آن انجام شده که بسیار مثبت بوده است.
آغاز طرح یک ماهه تحول مرزهای دوغارون و سرخس
استاندار خراسان رضوی همچنین در نشست «یکشنبههای اقتصادی استاندار خراسان رضوی» در اتاق بازرگانی مشهد، با اعلام آغاز یک عملیات فشرده و یکماهه برای تحول در مرزهای دوغارون و سرخس تأکید کرد: برای جلوگیری از خسارتهای اقتصادی، مرزها باید بهصورت ۲۴ساعته و با رویکرد «کنترل هوشمند بهجای توقف اجباری» اداره شوند.
مظفری با انتقاد از توقف کامیونها و معطلی بار در گمرکات و پایانههای مرزی استان گفت: بخش خصوصی حوزه حملونقل و ترانزیت یک هفته فرصت دارد نمایندگان خود را معرفی کند تا مدیریت آزمایشی پایانههای مرزی دوغارون و سرخس به این بخش واگذار شود.
وی با اعلام آغاز یک عملیات فشرده و یکماهه برای تحول در مرزهای دوغارون و سرخس، تأکید کرد: از اکنون یک کار فشرده یکماهه برای تحول در ۲ مرز مهم دوغارون و سرخس آغاز میکنیم و امید است تا ۶ مهرماه بتوانیم دستکم ۷۰درصد از اهداف خود را محقق و گرههای مرزی استان را برای همیشه باز کنیم.
استاندار خراسان رضوی گفت: برای جلوگیری از خسارتهای اقتصادی، مرزها باید بهصورت ۲۴ساعته و با رویکرد «کنترل هوشمند بهجای توقف اجباری» اداره شوند.
وی با اشاره به ضرورت مدرنسازی فرآیندها گفت: یکی از اهداف ما ایجاد ۸ باند ورود و خروج بدون توقف در مرز با افغانستان است و با استفاده از تجهیزات هوشمند مانند دوربینهای پلاکخوان و کنترل پلمب کالا در مبدا میتوانیم از توقف بیدلیل کامیونها جلوگیری کنیم. نباید بهخاطر درصد کمی تخلف کل سیستم را معطل کرد.
مظفری افزود: تحمیل هزینههای ناشی از توقف کالا به اقتصاد منطقی نیست و باید با تکنولوژی سرعت عبور را افزایش داد.
تأمین هزینههای عملیاتی مرزهای فعال
استاندار خراسان رضوی همچنین از آمادگی دولت برای تأمین هزینههای عملیاتی مرزهای فعال خبر داد و گفت: حاضریم هزینه اضافهکار تمامی کارکنان را دو برابر پرداخت کنیم تا مرزها بهصورت ۲۴ساعته فعالیت کنند چرا که این هزینه در برابر خسارتهای ناشی از توقف کامیونها ناچیز است حتی در صورت نیاز نیروهای جدید استخدام یا امور خدماتی و نظارتی را به شرکتهای معتبر بخش خصوصی خواهیم سپرد.
مظفری همچنین بر ضرورت اصلاح زیرساختهای فیزیکی پایانهها با نگاه به «مشتریمداری» تأکید کرد و گفت: طراحی دکهها و باجههای مرزی باید بهگونهای باشد که راننده برای تحویل مدارک مجبور به پیاده شدن از خودرو نباشد. ایجاد باجههایی با ارتفاع مناسب و ظاهری شیک نیز به حفظ کرامت رانندگان و به تکریم کارکنان ما کمک میکند.
استاندار خراسان رضوی خطاب به مدیران استانی تأکید کرد: مدیران ما نباید منفعل باشند و منتظر تصمیمگیری تهران بمانند. درک مدیرانی که در خط مقدم اجرا هستند، بسیار دقیقتر از سیاستگذاران در پایتخت است. هر مدیری که توانمندتر و ریسکپذیرتر باشد و برای حل مشکلات ایده دهد، جایگاه ویژهای در سیستم خواهد داشت.
شما چه نظری دارید؟