به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از فایننشال تایمز، این برنامه مخفی چند ساله با نام رمز C430L، برخی از باتجربهترین متخصصان موشکی روسیه را برای کمک به ایران در توسعه کلاس جدیدی از سلاح که قادر به تهدید ناوهای هواپیمابر و سایر کشتیهای جنگی ایالات متحده در خاورمیانه است، به کار گرفته است.
تحقیقات فایننشال تایمز از طریق مکاتبات فاش شده روسیه، سوابق سفر و تجزیه و تحلیل اختراعات نظامی، این برنامه را که از سال ۲۰۲۳ آغاز شده و تا جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ادامه داشته است، کشف کرد.
هدف اصلی C430L کمک به ایران برای توسعه سیستم پیشران رمجت است، موتوری که به موشک کروز اجازه میدهد با سرعتی چند برابر سرعت صوت پرواز کند. کارشناسان موشکی و نظامی گفتند که این فناوری تقریباً مطمئناً برای موشکهای کروز ضد کشتی و تهاجمی زمینی در نظر گرفته شده است.
فابیان هینز، متخصص موشکهای ایران و تحلیلگر ارشد تحقیقات تسلیحات جنگی مستقر در بریتانیا، گفت: «این انتقال یک فناوری نظامی بسیار حساس استراتژیک از روسیه است که ایرانیها دهههاست میخواهند آن را به دست آورند. برنامهای مانند این نیاز به مجوز سیاسی از بالاترین مقامات روسیه دارد.»
موشکهای کروز مافوق صوت، سرعت را با قابلیت پرواز در ارتفاع پایین ترکیب و زمان موجود برای پدافندهای هوایی و موشکی پیشرفته را برای شناسایی و درگیری با آنها کوتاه میکنند. این امر به ویژه برای ایران در خلیج فارس، جایی که ایالات متحده و متحدان منطقهای آن سامانههای دفاعی پیشرفته زمینی و دریایی را اداره میکنند، اهمیت دارد.
ایران سامانه پیشران رمجت را ساخته و آزمایش پروازی کرده است، اگرچه هیچ مدرکی مبنی بر استقرار موشک کروز مافوق صوت با کمک روسیه وجود ندارد.
جیم لامسون، تحلیلگر نظامی سابق متمرکز بر ایران در سازمان سیا که اکنون در مرکز مطالعات عدم اشاعه جیمز مارتین مشغول به کار است، گفت: «برای ایرانیها، این به آنها یک سیستم سلاح استراتژیک جدید و کیفی میدهد که میتواند کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده را تهدید کند.»
مکاتبات فاششده نشان میدهد مذاکرات در مورد این برنامه تا تابستان امسال ادامه داشته است. این بخشی از روابط نظامی راهبردی فزاینده نزدیک بین روسیه و ایران است. تهران پهپادهای تهاجمی شاهد را که به بخش مهمی از جنگ روسیه در اوکراین تبدیل شدند، در اختیار مسکو قرار داد و به مسکو کمک کرد تا تولید آنها را در داخل روسیه آغاز کند.
مقامات اوکراین و غربی همچنین روسیه را متهم کردهاند که در طول جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، به این کشور در میدان نبرد کمک کرده است، از جمله تصاویر ماهوارهای، پشتیبانی پهپادی و قطعات تسلیحاتی.
برنامه C430L نشان دهنده شکل عمیقتری از همکاری است، که در آن مسکو به تهران کمک میکند تا دانش فنی لازم برای توسعه یک سامانه سلاح راهبردی پیشرفته خود را به دست آورد.
نیکول گراجوسکی، استاد دانشگاه علوم سیاسی پاریس، گفت: برنامه مخفی رمجت «نشان میدهد که روسیه در تلاش است جنگ اوکراین را گسترش دهد و ایالات متحده را به صحنههای مختلف بکشاند.» «روسیه به خطوط قرمز در منطقه اهمیت زیادی نمیدهد.»
برنامه کمک به موشکهای مافوق صوت توسط Rosoboronexport، صادرکننده دولتی تسلیحات روسیه، ترتیب داده شد که این پروژه را با NPO Mashinostroyenia هماهنگ کرد.
ایالات متحده NPO Mashinostroyenia را در سال ۲۰۱۴ تحریم کرد و آن را به عنوان یک شرکت بزرگ موشکی روسی مسئول سیستمهای موشکی کروز پرتاب شده از کشتیها، زیردریاییها و سکوهای زمینی و همچنین کار پشتیبانی از نیروهای هستهای استراتژیک روسیه، از جمله موشکهای بالستیک بین قارهای، توصیف کرد.
سوابق سفر فاششدهای که توسط فایننشال تایمز بررسی شده، نشان میدهد مقامات صادرات تسلیحات روسیه و چند مهندس ارشد NPO Mashinostroyenia قبل از امضای رسمی قرارداد C430L با وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران در نوامبر ۲۰۲۳، سفرهای مکرری به ایران داشتهاند.
تا سال ۲۰۲۵، NPO Mashinostroyenia حجم زیادی از مواد فنی ایرانی مربوط به سیستم پیشران رمجت را دریافت کرده بود. مهندسان روسی سپس دادههای یک آزمایش پرواز ایرانی را تجزیه و تحلیل کردند و مجموعهای از سوالات مفصل در مورد عملکرد سیستم را برای تهران ارسال کردند.
آنها در مورد تغییرات در سامانه سوخت، پایداری احتراق، ورودی هوا و نازل موتور سوال کردند. مهندسان همچنین میخواستند بدانند که آیا رمجت پس از پایان تلهمتری ارائه شده توسط ایران - دادههایی که نشان دهنده عملکرد موتور در پرواز بود - کمتر از یک دقیقه پس از آزمایش، به کار خود ادامه داده است یا خیر.
ایران موشکهای بالستیک پیچیدهتری، از جمله سلاحهایی که آن را هایپرسونیک توصیف میکند، توسعه داده و دارای یک صنعت داخلی است که موتورهای توربوجت و توربوفن را برای موشکهای کروز کندتر تولید میکند.
اما تسلط بر یک موشک کروز مافوق صوت و هواتنفسی با استفاده از پیشرانه رمجت، که امکان پرواز پایدار با قدرت چند برابر سرعت صوت را در جو فراهم میکند، همچنان یک شکاف فناوری بزرگ در زرادخانه آن است. تلاشهای تهران برای پر کردن این شکاف - از طریق مهندسی نظامی داخلی، خریدهای غیرقانونی خارجی و تلاش برای مهندسی معکوس سیستمهای خارجی - به دههها قبل برمیگردد و در بالاترین سطوح هماهنگ شده است.
سال ۲۰۱۶، وزیر دفاع وقت ایران گفت که این کشور موشکهای ضد کشتی مافوق صوت را توسعه خواهد داد. دو سال بعد، دو دیپلمات ایرانی در اوکراین در حالی که سعی در تهیه قطعات و اسناد موشک ضد کشتی مافوق صوت Kh-31A مربوط به دوران شوروی داشتند، دستگیر شدند.
هینز گفت که توسعه یک سلاح مبتنی بر رمجت کارآمد بسیار دشوار است و خاطرنشان کرد که تنها تعداد کمی از کشورها دانش فنی لازم برای انجام این کار را دارند: «روسها مدت زیادی است که بر این فناوری تمرکز کردهاند. مردم اغلب انتقال فناوری را صرفاً به معنای ارسال طرحها، قطعات یا کل موشک میدانند، اما اینکه یک مهندس ۶۰ ساله با استفاده از تجربه خود پرواز کند و مشکل را حل کند، بسیار ارزشمند است.»
برای ایران، تسلط بر این موتور میتواند در نهایت به آن اجازه دهد تا سلاحهای مختلفی را حول این فناوری طراحی کند، نسلهای بعدی را بهبود بخشد و وابستگی خود را به تأمینکنندگان خارجی کاهش دهد.
این مکاتبات نشان میدهد که C430L تا سال ۲۰۲۶، پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ادامه داشته است و روسیه گزارشهای فنی را برای تهران آماده میکند و دو طرف در مورد مرحله بعدی برنامه توسعه بحث میکنند.
نامهای از شرکت Rosoboronexport در ژوئن ۲۰۲۶ نشان میدهد که آنها هنوز در حال مذاکره در مورد عناصر مرحله بعدی و برنامهریزی برای بحثهای بیشتر در مورد گزارشهای فنی روسیه هستند. مشخص نیست که آیا مرحله بعدی برنامه آغاز شده است یا خیر.