مریم جلیلوندفرد . دومین بازی فکری محوطه باستانی شهر سوخته با قدمت ۴۶۰۰ سال از این محوطه باستانی کشور بیرون آمد و صبح دیروز همزمان با اعلام این خبر بار دیگر توجه‌ها به ارزش‌های تاریخی و باستانی شهر سوخته جلب شد.
روح الله شیرازی، سرپرست کاوش‌های باستان شناختی شهر سوخته در گفتگوی اختصاصی با روزنامه اطلاعات، بازی تازه کشف شده در شهر سوخته را دومین بازی فکری به دست آمده از این محوطه باستانی اعلام کرد.
شیرازی در این گفتگو درباره نخستین بازی فکری کشف شده در شهر سوخته اعلام کرد: نخستین بازی فکری کشف شده از شهر سوخته پیش از انقلاب اسلامی توسط یک گروه ایتالیایی و در کاوش‌های باستان‌شناختی یکی از گورهای باستانی این محوطه کشف شد.
او افزود: در گور شماره ۷۳۱ شهر سوخته، باستان‌شناسان ایتالیایی توانستند یک بازی فکری کشف کنند که شباهت زیادی به نمونه‌های کشف شده از گورستان سلطنتی شهر باستانی اور در تمدن بین النهرین و در کشور عراق داشت.
این باستان شناس تاکید کرد: کشف بازی مربوط به شهر اور عراق در سال ۱۹۲۰ اتفاق افتاد و این اثر در حال حاضر در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.
کشفی بی مانند در ایران
سرپرست کاوش‌های باستان شناختی شهر سوخته نخستین بازی فکری کشف شده در شهر سوخته را درست شبیه به همان بازی نخست به دست آمده از شهر باستانی اور در تمدن بین النهرین اعلام کرد و گفت: بازی فکری به دست آمده از کاوش‌های باستان‌شناختی شهر سوخته در روزهای اخیر هیچ شباهتی به بازی قبلی به کشف شده در پیش از انقلاب ندارد و کاملا متفاوت با بازی نخست است.
روح الله شیرازی اعلام کرد: دومین بازی به دست آمده از شهر سوخته برخلاف بازی نخست، صفحه بازی ندارد واحتمال می دهیم به روشی متفاوت از بازی نخست بازی می‌شد. حتی احتمال دادیم مهره‌ها برای بازی فقط روی زمین چیده می شدند.
او گفت: فرضیه مطرح دیگر این است که احتمالا صفحه بازی کشف شده از مواد ارگانیک ساخته می‌شده که به مرور از بین رفته است و بقایایی از آن باقی نمانده است.
سرپرست کاوش‌های باستان شناختی شهر سوخته گفت: دومین بازی فکری کشف شده در شهر سوخته به لحاظ شیوه بازی نیز به کلی از نمونه نخست بازی‌های فکری کشف شده دراین محوطه باستانی متفاوت است.
شیرازی افزود: اگرچه برخی شباهت‌ها به بازی نخست در این بازی فکری به دست آمده از کاوش‌ها وجود دارد، اما بازی دوم دارای تفاوت‌هایی است که برای ما کاملا جدید است و قبل تر مشاهده نشده است.
این باستان شناس با طرح این فرضیه که دومین بازی به دست آمده از شهر سوخته سیستان ممکن است نمونه اولیه از نوعی بازی شطرنج و به عبارت بهتر جد بازی شطرنج باشد اعلام کرد: هنوز نمی‌توان در این‌باره اعلام نظر کرد چون ابتدا باید مطالعات بیشتری روی این بازی صورت بگیرد.
اعلام جزئیات جدید به زودی
شیرازی افزود: دومین بازی فکری به دست آمده از شهر سوخته سیستان و اولین نمونه از یک بازی متفاوت فکری به دست آمده از این محوطه باستانی ۴ روز قبل در کاوش‌های باستان شناختی از زیر خاک بیرون آمد و برای اظهارنظر درباره جزئیات آن باید تحقیقات بیشتری بر این اثر انجام شود.
سرپرست کاوش‌های باستان شناختی شهر سوخته در پاسخ به سوال خبرنگار اطلاعات که پرسید، آیا نمونه‌های مشابه این بازی در محوطه‌های دیگر ایران یا خارج از ایران مشاهده شده است؟ گفت: مشابه بازی قبلی به دست آمده از شهر سوخته را فقط در صفحات سنگی مربوط به جیرفت داریم که از سنگ صابونی ساخته شده‌اند ولی مهره‌هایشان را نداریم چون از حفاری‌های غیرمجاز به دست آمده است و معلوم نیست از کجا و چگونه به دست آمده است.
این باستان شناس در پاسخ به سوال اطلاعات که آیا می‌توان با به دست آمدن بازی جدید در شهر سوخته این محوطه باستانی را پیشتاز طراحی بازی‌های فکری در دوره باستان اعلام کرد؟ گفت: فکر می‌کنم بله! چون حداقل در دنیای باستان تنها محوطه ای که تاکنون دوگونه بازی در هزاره سوم ارائه کرده است شهر سوخته است. البته ممکن است در دوره‌های بعدتر نیز بازی‌هایی کشف شده باشد اما براساس بررسی قدیمی‌ترین شواهد باستان شناسی می‌توان گفت مردمان شهر سوخته طراحان اولیه بازی‌های فکری در ایران بودند و احتمالا بازهای فکری دیگری هم داشته اند.
روح الله شیرازی همچنین به این سوال که آیا مردم منطقه یا کشورهای دیگر بازی‌های فکری باستانی را همچنان بازی می‌کنند؟ اعلام کرد: با مطالعاتی که قبل‌تر انجام داده‌ام بازی‌هایی از این دست در هند بسیار زیاد است و مردم هنوز بازی می‌کنند.
خبرنگار اطلاعات از روح الله شیرازی پرسید با توجه به این موضوع آیا امکان این که بازی‌های کشف شده از دوره باستان در شهر سوخته از کشورها یا تمدن‌های دیگر به این منطقه از ایران وارد شده باشند؟ گفت: چه بسا این بازی‌ها از ایران و از شهر سوخته به نقاط دیگر جهان رفته باشند که قطعا نیازمند بررسی‌های بیشتر است.