به گزارش اطلاعات آنلاین، ماه گذشته، پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه پیمان مکه را امضا کردند که اصل «حمله به یکی، حمله به همه است» را در بر میگیرد، مشابه ماده ۵ ناتو در مورد امنیت جمعی، همانطور که پیش از این توسط اوراسیایی تایمز گزارش شده بود.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در پاسخ به این سوال که آیا این پیمان در صورت رسیدن درگیری به خاک عربستان سعودی لازمالاجرا خواهد شد یا خیر، گفت: «ما به مفاد و شرایط این پیمان پایبندیم و در صورت نیاز به آنها عمل خواهیم کرد.» این هشدار - واضحترین هشدار از سوی هر عضو توافق مکه - در حالی مطرح میشود که حوثیها در حال نبرد شدیدی با ائتلاف به رهبری عربستان هستند که از دولت یمن حمایت میکند.
حوثیها علاوه بر مبارزه با نیروهای امنیتی یمن برای تصرف خاک این کشور، حملات موشکی و پهپادی مستقیمی را نیز به عربستان سعودی انجام دادهاند، به ویژه پس از شکست آتشبس ۲۰۲۲ بین دو طرف در اوایل امسال. در واقع، این گروه این هفته تأسیسات انرژی عربستان سعودی را هدف قرار داد و حداقل ۷۳ نفر را زخمی کرد.
حوثیها ادعا کردهاند که حملات مستقیم آنها به عربستان در پاسخ به حملات هوایی ریاض به استانهای یمن و «جنایات سنگین» مرتکبشده توسط پادشاهی است. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، گفت که این گروه صرفاً با «دهها موشک بالستیک و پهپاد» که «خسارات سنگین» به بار آوردهاند، به این «تجاوز وحشیانه» پاسخ داده است.
عربستان سعودی نسبت به یک انتقام بزرگ هشدار داده است، اما جنگ در یمن و حملات به خاک عربستان نگرانیهایی را در مورد «سرایت» این درگیری شدید به ریاض ایجاد کرده است، که هشدار صریح اسلام آباد را حتی مهمتر میکند.
جالب اینجاست که وزیر دفاع پاکستان، با وجود ادعاهای جسورانهاش در مورد توافق مکه، هر گونه ارتباطی بین عربستان و پاکستان پس از حملات را تکذیب کرد. با این حال، او مجدداً تأکید کرد که پاکستان «مجبور است طبق این پیمان واکنش نشان دهد زیرا [هدف آن] دفاع مشترک و کمک جمعی در صورت تجاوز است.» وزیر دفاع اظهار داشت: «این یک پیمان سه جانبه است [..]، اما حتی اگر دوجانبه هم بود، ما واکنش نشان میدادیم.»
او گفت که امیدوار است اوضاع «تحت کنترل قرار گیرد و فروکش کند» و امیدوار است «حوثیها متوجه شوند که اگر [..] سعی کنند مسائل داخلی خود را صادر کنند، بندهای این پیمان در مورد مقابله با تجاوز، عملیاتی خواهد شد.»
با این حال، مهمتر از آن، وزیر دفاع پاکستان بر ماهیت صرفاً دفاعی این توافقنامه تأکید کرد: «این یک پیمان تهاجمی نیست که بر اساس آن سه کشور، به ابتکار خود، به کشور دیگری حمله کنند. اما اگر تجاوزی علیه یکی از کشورهای عضو انجام شود، هر سه کشور عضو پاسخ خواهند داد.»
پاکستان آماده کمک است، اما آیا این کار را میکند؟
وزیر دفاع پاکستان نگفت که کشورش چگونه به عربستان سعودی کمک خواهد کرد. او همچنین نگفت که آیا این سه عضو در مورد جزئیات چگونگی پیوستن نیروها علیه یک بازیگر غیردولتی مانند حوثیها بحث کردهاند یا خیر.
فعالسازی این پیمان به تصمیمات سیاسی، مشورتهای بین این سه کشور، مقیاس و ماهیت حملات و استناد رسمی عربستان سعودی با تعیین اینکه حملات حوثیها به عنوان «تجاوز» واجد شرایط پاسخ کامل است، بستگی دارد. در مورد پاکستان، این کشور سابقه رد درخواست عربستان برای پیوستن به نیروها علیه حوثیها را دارد، که ممکن است بر موضع فعلی آن تأثیر بگذارد یا نگذارد.
سال ۲۰۱۵، عربستان سعودی در تلاش برای بازگرداندن دولت یمن که از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شده بود، مداخله نظامی علیه حوثیها - که در سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن را تصرف کرده و به سمت عدن پیشروی کرده بودند - آغاز کرد.
در آن زمان، ریاض با اشاره به زمانی که پاکستان برای کمک به عربستان، از جمله جنگ خلیج فارس، نیرو اعزام میکرد، از اسلامآباد درخواست کمک زمینی، هوایی و کشتی برای ائتلاف کرد. این امر همچنین کمکهای مکرر عربستان سعودی به اسلامآباد در بحبوحه بحرانهای مالی پاکستان را به این کشور یادآوری کرد.
این امر رهبری پاکستان را در مخمصه قرار داد، زیرا ارتش پاکستان در سال ۲۰۱۵ از قبل تحت فشار بود و افکار عمومی با اعزام نیرو به یک کشور خارجی در حالی که مناطق مرزی خود به شدت ملتهب بود، مخالف بود. در نهایت، مجلس ملی پاکستان در ۱۰ آوریل ۲۰۱۵ به اتفاق آرا قطعنامهای را تصویب کرد که بیان میکرد پاکستان در درگیری یمن بیطرفی خود را حفظ خواهد کرد. اسلامآباد به جای اعزام نیرو، حمایت دفاعی سیاسی و مشروط محدودی ارائه داد و در عین حال با پادشاهی عربستان ابراز همبستگی کرد.