همزمان با انتشار گزارشهایی درباره تمایل پکن برای نقشآفرینی بهعنوان میانجی میان تهران و واشنگتن و اظهارات مقامهای قطری درباره هماهنگی با چین، گمانهزنیها درباره احتمال پایان درگیریها بار دیگر افزایش یافته است.
در این میان، دونالد ترامپ نیز مدعی شده است جنگ با ایران پس از برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶ (آبان ۱۴۰۵) پایان خواهد یافت؛ موضوعی که این پرسش را مطرح میکند که آیا تحولات اخیر نشانهای از نزدیکشدن تهران و واشنگتن به یک توافق است یا آنکه همچنان فاصله زیادی تا پایان درگیریها وجود دارد؟
امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا، در گفتوگو با فرارو اشاره کرده است که ورود چین به این روند میتواند حرکتی رو به جلو باشد، اما بدون وجود اراده جدی از سوی ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق، نقش میانجیها بهتنهایی نمیتواند تغییری در شرایط ایجاد کند.
ترامپ بارها پایان جنگ را اعلام کرده است
امیرعلی ابوالفتح درباره سخنان اخیر ترامپ و اشاره او به زمان پایان جنگ گفت: «ترامپ از زمان جنگ ۱۲روزه تاکنون بارها و بارها اعلام پیروزی کرده و گفته ما در جنگ پیروز شدهایم، جنگ تمام شده و حتی رژیم عوض شده است. اما هیچیک از این ادعاها رسماً عملی نشده است. بنابراین، ادعای فعلی ترامپ هم که میگوید بعد از انتخابات جنگ تمام میشود، جزو خواستههای ترامپ است که مشخص نیست محقق شود یا خیر. در واقع نمیشود روی حرفهای ترامپ حساب خاصی باز کرد.»
وی افزود: «بخشی از حرفهای ترامپ خطاب به مخاطبان داخلی خودش است. ترامپ با توجه به نزدیکشدن به انتخابات، نیاز دارد برخی حرفها را مطرح کند. مشکل فعلی، بود و نبود یک میانجی قوی نیست، بلکه به نظر میرسد پس از پایان جنگ، ارادهای از سوی طرفین برای رسیدن به توافق وجود ندارد. دستکم من چندان خوشبین نیستم که ایران و آمریکا به توافق برسند.»
ورود چین یک حرکت رو به جلو است
این کارشناس مسائل آمریکا درباره نقش چین و قطر در تحولات اخیر گفت: «در واقع اینکه بگوییم اکنون چینیها یا قطریها میتوانند کار جدیدی انجام دهند که پیش از این پاکستانیها نمیتوانستند، از دید من منطقی به نظر نمیرسد. درست است که حضور چینیها یک حرکت رو به جلو است، اما به سرانجام رسیدن این تلاشها، اگر با ارادهای قوی از سوی تهران و واشنگتن همراه نشود، بعید است دردی را دوا کند.»
وی درباره ادامه وضعیت موجود و تعلیق میان ایران و آمریکا گفت: «وضعیت فعلی به هیچعنوان برای ایالات متحده آمریکا مفید نیست؛ نه برای ترامپ بهعنوان رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا و نه برای او بهعنوان کسی که میخواهد میراث خود را حفظ کند. ترامپ بسیار مایل است ماجرا را با جا انداختن شکست ایران به پایان برساند، اما تاکنون در این زمینه موفق نشده است.»
او ادامه داد: «در حال حاضر، نهتنها انتخابات در پیش است، بلکه قیمت نفت بالا است و ترامپ بهشدت مورد انتقاد قرار دارد که چرا چنین جنگی را بیدلیل به راه انداخته است. همچنین او بارها وعده پیروزی داده و گفته ایران نیروهای مسلح ندارد، هیچ کنترلی ندارد و... با این توصیفات، تنگه باید کاملاً باز باشد، اما میبینیم که اصلاً اینطور نیست.»
ترامپ فرصت اعلام یک پیروزی نصفهونیمه را هم از دست داده است
این تحلیلگر سیاست خارجی در ادامه گفت: «ترامپ بسیار مایل است که کار را بر اساس دلخواه خود تمامشده در نظر بگیرد، اما از بس که این ماجرای جنگ را ساده و دمدستی معرفی کرده است، فرصت خود را برای اعلام یک پیروزی نصفهونیمه هم از دست داده است.»
ابوالفتح گفت: «برای ایران نیز ادامه این شرایط مطلوب نیست؛ چراکه وضعیت نه جنگ و نه صلح، آتشبس شکننده، محاصره دریایی و افزایش قیمتها و فشار اقتصادی را شاهدیم. با همه اینها، نه آمریکا و نه ایران در موقعیتی قرار ندارند که حاضر باشند تسلیم خواست طرف مقابل شوند. بلکه هر دو تلاش دارند از طریق مقاومت، خطونشان کشیدن و درگیریهای پراکنده، زمینه را برای یک توافق مدنظر خود فراهم کنند. با وجود این، شرایط خاصی حاصل نشده است.»