نژلا پیکانیان. رویداد هنری «روایت رحمت» به همت معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با همراهی بخشهای موسیقی، تئاتر و هنرهای تجسمی، همزمان با هفته وحدت و به مناسبت گرامیداشت میلاد حضرت محمد(ص)، در محوطه تئاتر شهر برگزار شد. این رویداد با اجرای برنامههای متنوع هنری در حوزههای موسیقی، نمایش، نقالی، هنرهای آیینی و تجسمی، بر مفاهیم وحدت و پیوندهای فرهنگی و هنری تأکید داشت. گروه قوالی «سلام» از افغانستان و محسن میزراعلی از نقالان مطرح کشور، در این رویداد به اجرا پرداختند.
حمید سائل، سرپرست گروه قوالی سلام، سالهاست در حوزه موسیقی و هنر افغانستان فعالیت میکند. او که در سال ۱۳۶۴ به ایران آمده، در طول سالهای فعالیت خود در گروهها، برنامهها و جشنوارههای مختلف حضور داشته و تلاش کرده است موسیقی و هنرمندان افغانستان را معرفی و زمینه فعالیت آنان را فراهم کند. گروه «سلام» نیز با حضور جمعی از هنرمندان افغانستانی، در حوزه موسیقی قوالی و آثار آیینی و نیایشی فعالیت دارد. سائل در گفتوگو با اطلاعات از مسیر فعالیت هنری خود، شکلگیری و فعالیت گروه و دغدغهاش برای حفظ و معرفی موسیقی افغانستان میگوید.
آقای سائل! از سابقه فعالیت گروه قوالی سلام که سرپرستی اش را برعهده دارید بریمان بگویید.
ـ ما از سال ۱۳۶۴ که به ایران آمدیم، همیشه در برنامهها و مناسبتهای مختلف حضور داشتهایم و تلاش کردهایم در عرصه هنر و موسیقی افغانستان فعالیت کنیم.من سرپرستی مجموعهای را بر عهده دارم که حدود ۶۰ هنرمند در آن حضور دارند و در گروههای مختلف چهار، پنج تا ۱۰ نفره فعالیت میکنند. تلاش کردهام مجموعه هنری و موسیقی افغانستان را تا حد امکان در کنار هم جمع کنم و برای معرفی این هنرمندان و موسیقی افغانستان برنامهریزی داشته باشم.
فعالیت گروه سلام در ایران چه هدفی را دنبال میکند؟
-هدف ما این است که صدای مردم افغانستان، صدای موسیقی و شعر افغانستان و آثار هنرمندان این کشور را از طریق برنامههای مختلف به گوش مردم برسانیم و به نوعی در عرصه هنر و موسیقی افغانستان خدمت کنیم.از سال ۱۳۶۴ تاکنون نیز در گروههای مختلف، شهرهای مختلف، برنامهها و جشنوارههای متعدد اجرا داشتهام و مجموع اجراها بیش از ۵۰۰ مورد بوده است. خدا را شکر میکنم که بار دیگر در برنامه «رویات رحمت» این سعادت نصیب ما شد که در کنار برادران و خواهران ایرانی و در یک مناسبت خوب حضور داشته باشیم.
حضور و فعالیت شما و گروهتان به عنوان هنرمندان افغانستانی در ایران چه اهمیتی برایتان دارد و تجربه سال ها حضور در کشوری دیگر چه دستاوردی برایتان داشته است؟
-ما چندین سال است که اینجا زندگی میکنیم و با وجود مشکلات و گرفتاریهایی که مردم با آن مواجه بودند، مردم ایران همیشه از صمیم قلب برای ما ارزش قائل شدهاند و به ما روحیه دادهاند.
برای ما اینجا یک بستر و پل امید است. همه از شرایطی که بر موسیقی افغانستان حاکم شده است خبر دارند و میدانیم که موسیقی در افغانستان با مشکلات زیادی مواجه شده و هنرمندان با محدودیتهایی روبهرو بودهاند. لذا از اینکه در ایران زمینهای برای فعالیت هنری ما وجود دارد، بسیار ارزشمند است و خدا را برای این فرصت شکر میکنیم. خوشحالیم که اجراهای ما هم مورد توجه مردم هنردوست ایران قرار گرفته است. امیدوارم این زمینهها بیشتر شود تا وجه هنری، فرهنگی و زبانی و گرایشهای فرهنگی مشترکی که میان افغانستان و ایران وجود دارد، از بین نرود ، بلکه تقویت شود.
درباره سبک موسیقی قوالی و ریشههای آن در افغانستان نیز توضیح میدهید؟
-قوالی و سبکهای نیایشی، ریشههایی در موسیقی افغانستان دارند. یکی از سبکهای نیایشی ریشهدار در افغانستان، به موسیقی اصیل این کشور مربوط میشود که در دورههای مختلف تاریخی مسیرهای متفاوتی پیدا کرده و بعدها به دربارها نیز راه یافته است.برای ما مهم است که این سبکها و بخشهایی از موسیقی اصیل افغانستان را حفظ کنیم تا زنده بمانند، چراکه این موسیقیها در طول زمان تحت تأثیر شرایط و احساسات مختلف قرار گرفتهاند و حفظ ریشههای آنها اهمیت زیادی دارد.
به نظرتان موسیقی و هنر چه نقشی در تقویت پیوندهای فرهنگی میان ایران و افغانستان دارد؟
-مردم افغانستان و مردم ایران یکدیگر را بسیار دوست دارند و میان هنرمندان دو کشور نیز همیشه اشتراکات و صمیمیت خاصی وجود داشته است. مردم ایران سازهای افغانستانی را دوست دارند و ما نیز در افغانستان موسیقی و سازهای ایرانی را بسیار دوست داریم و همیشه این ارتباط را معرفی کردهایم.
اگر شرایط به گذشته برگردد، مطمئن باشید که در افغانستان نیز مراسمهای مختلفی برگزار خواهد شد و از هنرمندان ایرانی دعوت میکنیم تا در کنار مردم افغانستان اجرا داشته باشند و مردم از نزدیک شاهد این ارتباط فرهنگی باشند.
مفهوم وحدت چه جایگاهی در موسیقی شما دارد و چگونه تلاش میکنید این مفهوم را در اجراهایتان منتقل کنید؟
-ما همه مسلمان هستیم و پیامبر ما حضرت محمد(ص) است و پیرو خاندان اهلبیت(ع) نیز هستیم. همین اشتراک میتواند باعث شود فرهنگهای بومی و اصیل اسلامی خودمان را چه در میان شیعه و چه در میان اهل سنت، در کنار هم قرار دهیم و یک همبستگی و ارتباط قوی ایجاد کنیم.این ارتباط باعث میشود مهربانتر باشیم و دشمن نتواند میان ما رخنه و ما را از هم جدا کند. مرزهایی که میان کشورهای اسلامی ایجاد شده است نباید باعث از بین رفتن پیوندهای مردم شود، بهخصوص میان ایران و افغانستان و کشورهای فارسیزبان که اشتراکات فرهنگی و اعتقادی فراوانی دارند.