ریاض از چهار روز پیش در هتل ریتز-کارلتون این شهر، میزبان چهارمین «مجمع جهانی یونسکو درباره اخلاق هوش مصنوعی» (GFEAI ۲۰۲۶) شده‌ است؛ رویدادی با محوریت «تحول همکاری جهانی برای حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی» که دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، دانشگاه‌ها، جامعه مدنی و بخش خصوصی را برای گفت‌وگو درباره آینده حکمرانی و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی گردهم آورده‌است. 
این مجمع، که با هدف پیشبرد اجرای «توصیه یونسکو درباره اخلاق هوش مصنوعی» - نخستین استاندارد جهانی در این حوزه که در سال ۲۰۲۱به تصویب کشورهای عضو یونسکو رسید برگزار شده و امروز به پایان می‌رسد، در دوره چهارم حدود هزار و ۲۰۰شرکت‌کننده از۱۹۴کشور عضو یونسکو و بیش از ۱۵۰ سخنرانی و ۵۰ نشست تخصصی داشته‌است.
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، با حضور در این مجمع اظهار کرد: فناوری خنثی نیست و هوش مصنوعی نیز به خودی خود عادلانه عمل نمی‌کند؛ الگوریتم‌ها گاهی بیش از آنکه بسازند، تخریب می‌کنند و پلتفرم‌ها می‌توانند به‌جای توسعه، منشأ آسیب شوند. لذا توجه به پیامدهای اخلاقی توسعه فناوری‌های نوین، بسیار ضروری است.
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، وی ادامه داد: هوش مصنوعی می‌تواند کنترل بر داده‌ها را به کنترل بر انسان‌ها تبدیل کند؛ بر همین اساس حتی نظارت نیز باید محدودیت داشته باشد. به بیان دیگر هرچه شفافیت و نظارت بر دولت‌ها و صاحبان قدرت بیشتر باشد، بهتر است؛ اما هنگامی که نظارت متوجه شهروندان عادی شود و رفتار، روابط و نیات آنان را دنبال کند، می‌تواند به نوعی «دیکتاتوری نامرئی» تبدیل شود.
مسئولیت اخلاقی توسعه دهندگان فناوری
وی با اشاره به مسئولیت اخلاقی پلتفرم‌ها و توسعه‌دهندگان فناوری در قبال کاربردهای هوش مصنوعی تأکید کرد: امروز داده‌ها در اقداماتی به کار گرفته می‌شوند که حقوق بشر را نقض می‌کنند و حتی به کشته‌شدن کودکان می‌انجامند. اینجاست که باید پرسید آیا پلتفرم‌های هوش مصنوعی در قبال نحوه استفاده از فناوری‌های خود مسئولیتی دارند یا خیر؟
سیمایی صراف افزود: بسیاری از چت‌بات‌ها از پاسخ‌دادن به پرسش‌هایی درباره خودکشی خودداری می‌کنند و این اقدام درستی است، اما در سوی دیگر، هوش مصنوعی می‌تواند برای شناسایی و هدف‌گیری دقیق انسان‌ها با موشک به کار گرفته شود.
وزیر علوم، نابرابری را یکی دیگر از چالش‌های اساسی عصر هوش مصنوعی دانست و گفت: دانش و توانایی همواره شکاف‌هایی ایجاد کرده‌اند و هوش مصنوعی ممکن است این شکاف‌ها را بیش از هر فناوری پیشین گسترش دهد. از این رو یک چارچوب اخلاقی نباید فقط به جلوگیری از آسیب محدود شود، بلکه باید دسترسی برابر را نیز تضمین کند.کشورهای در حال توسعه باید این فرصت را داشته باشند که سامانه‌های هوش مصنوعی خود را متناسب با زبان‌ها و فرهنگ‌های خود ایجاد کنند و سازمان‌های بین‌المللی نیز در کمک به تحقق این هدف، مسئولیتی اخلاقی بر عهده دارند. فناوری باید در خدمت بشریت باشد و هوش مصنوعی باید آزادی انسان را گسترش دهد، نه اینکه آن را محدود کند. وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین اقدام برای تقویت ظرفیت ایران در زمینه هوش مصنوعی مسئولانه گفت: اگر این پرسش پیش از ژوئن ۲۰۲۵مطرح می‌شد، بدون تردید پاسخ من «سرمایه‌گذاری هدفمند و پایدار در بخش‌های آب و انرژی» بود و در گام دوم نیز بر تقویت همکاری‌ها در زیست‌بوم هوش مصنوعی ایران تأکید می‌کردم.
سرمایه‌گذاری هدفمند و پایدار
به گفته وزیر علوم، کشور ما از مجموعه متنوعی از دانشگاه‌های توانمند، پژوهشگران برجسته، شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای تخصصی سیاست‌گذاری و فنی برخوردار است. بنابراین باید این بخش‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر شوند و سازوکارهایی برای همکاری مؤثر، تبادل داده، استفاده مشترک از زیرساخت‌ها و تبدیل پژوهش‌های انباشته‌شده به راه‌حل‌های مسئولانه برای چالش‌های موجود ایجاد کرد.
سیمایی صراف یادآور شد: امروز مهم‌ترین اولویت، نه فقط برای ایران بلکه برای کل منطقه، رفع اقدامات قهری یکجانبه و استقرار صلح در منطقه است. این تحریم‌ها غیراخلاقی‌اند و برقراری امنیت و صلح یک ضرورت اخلاقی است.
«مجمع جهانی اخلاق هوش مصنوعی» پیش از این در پراگ (جمهوری چک) در سال ۲۰۲۲، کرانی (اسلوونی) در سال ۲۰۲۴و بانکوک (تایلند) در سال ۲۰۲۵برگزار شده بود و ریاض در سال ۲۰۲۶چهارمین دوره آن را میزبانی می‌کند. عربستان سعودی سال ۲۰۲۶را «سال هوش مصنوعی» نام‌گذاری کرده و مجمع یونسکو نیز همزمان با چهارمین «اجلاس جهانی هوش مصنوعی»
(Global AI Summit) در روزهای ۱۵تا ۱۷سپتامبر و در چارچوب «هفته جهانی هوش مصنوعی» این کشور برگزار شده‌ و مباحث مربوط به سیاست‌گذاری و اخلاق هوش مصنوعی را برای وزیران و مقام‌های مسئول فناوری و هوش مصنوعی، نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی، پژوهشگران، دانشگاهیان و مدیران بخش خصوصی و شرکت‌های بزرگ فناوری ارائه داده‌است.
یونسکو نیز در جریان این مجمع، ابزارهای جدیدی برای تقویت حکمرانی اخلاقی و فراگیر هوش مصنوعی ارائه کرد؛ از جمله نسخه به‌روزشده «روش‌شناسی ارزیابی آمادگی»(RAM ۲.۰)، تحلیل روندهای جهانی حکمرانی هوش مصنوعی و یک جعبه‌ابزار محیط‌زیستی برای کاهش ردپای زیست‌محیطی سامانه‌های هوش مصنوعی.
برگزاری این مجمع در ریاض ادامه مسیری است که عربستان در سال‌های اخیر برای تثبیت نقش خود در سیاست‌گذاری و حکمرانی هوش مصنوعی دنبال می‌کند. 
از سوی دیگر، «سازمان داده و هوش مصنوعی عربستان» (SDAIA) اعلام کرده که در حوزه حکمرانی هوش مصنوعی تاکنون ۱۰سند تنظیم‌گری برای استفاده اخلاقی و مسئولانه از هوش مصنوعی، از جمله اصول اخلاق هوش مصنوعی و اصول هوش مصنوعی مولد برای دستگاه‌های دولتی خود، تدوین کرده‌است.