زینب واعظ محرابی
سیزدهم مهرماه ۱۳۵۷یکی از روزهای مهم تاریخ انقلاب اسلامی ایران است. در این روز امام خمینی(ره) پس از ۱۳ سال اقامت اجباری در عراق، راهی فرانسه شدند و در روستای نوفللوشاتو در حومه پاریس اقامت کردند. این جابهجایی در نگاه نخست تنها تغییر محل تبعید یک رهبر سیاسی به نظر میرسید، اما در مدت کوتاهی به یکی از نقاط عطف نهضت اسلامی تبدیل شد. حضور امام در کشوری که ارتباط با رسانههای جهان در آن آسانتر بود، سبب شد پیام انقلاب با سرعت بیشتری به مردم ایران و افکار عمومی جهان برسد و نهضت اسلامی وارد مرحلهای تازه شود.
امام خمینی در سال ۱۳۴۳ پس از اعتراض به تصویب لایحه کاپیتولاسیون به دستور رژیم پهلوی به ترکیه تبعید و پس از مدتی به عراق منتقل شدند و شهر نجف را برای اقامت برگزیدند. در سالهای حضور در نجف، درس خارج فقه ایشان ادامه داشت و همزمان پیامها، اعلامیهها و رهنمودهایشان از راههای مختلف به ایران میرسید و مبارزان و مردم را با دیدگاههای ایشان آشنا میکرد.
سال۱۳۵۷ با گسترش اعتراضهای مردمی، رژیم پهلوی از حکومت عراق خواست فعالیتهای امام را محدود کند. رژیم بعث نیز با افزایش فشارها از ایشان خواست فعالیتهای سیاسی خود را متوقف کنند، اما امام این محدودیتها را نپذیرفتند و تأکید کردند دفاع از حقوق مردم و مقابله با ظلم وظیفهای دینی و اجتماعی است، از همین رو تصمیم گرفتند عراق را ترک کنند.در ابتدا مقصد ایشان کشور کویت بود، اما دولت کویت که تحت فشار حکومت ایران قرار داشت، از ورود امام جلوگیری کرد و کاروان ناچار شد به عراق بازگردد. پس از آن تصمیم گرفته شد مقصد جدید فرانسه باشد؛ کشوری که امکان ارتباط آسانتر با خبرنگاران، رسانههای بینالمللی و ایرانیان مقیم خارج را فراهم میکرد. امام در سیزدهم مهرماه ۱۳۵۷ وارد پاریس شدند و اندکی بعد در نوفللوشاتو اقامت گزیدند.
نوفللوشاتو که پیش از آن روستایی آرام در نزدیکی پاریس بود، با ورود امام به مرکز توجه رسانههای جهان تبدیل شد. خبرنگاران روزنامهها، رادیوها و شبکههای تلویزیونی از کشورهای مختلف هر روز برای گفتوگو با ایشان به این روستا میآمدند و اخبار انقلاب اسلامی را به سراسر جهان مخابره میکردند. بدین ترتیب، دیدگاههای رهبر انقلاب مستقیماً در اختیار افکار عمومی جهان قرار گرفت.
امام در دوران اقامت خود در فرانسه، در مصاحبههای متعدد درباره اهداف نهضت اسلامی، آینده ایران، نقش مردم در تعیین سرنوشت کشور و ضرورت پایان حکومت پهلوی سخن گفتند. پاسخهای روشن و صریح ایشان موجب شد بسیاری از ابهامها درباره اهداف انقلاب برطرف شود و رسانههای خارجی تصویری متفاوت از نهضت اسلامی ارائه کنند.در همان روزها، پیامها، اعلامیهها و نوارهای صوتی امام با سرعت بیشتری به ایران میرسید و در زمانی کوتاه میان مردم توزیع میشد. بسیاری از مردم که اخبار نوفللوشاتو را از رسانههای خارجی دنبال میکردند، احساس میکردند رهبر انقلاب با وجود دوری از وطن، لحظهبهلحظه در جریان رویدادهای کشور قرار دارد و مبارزات را هدایت میکند.
اقامت امام در فرانسه، ارتباط شخصیتهای سیاسی، دانشجویان، روحانیان و مبارزان ایرانی را نیز آسانتر کرد. افراد زیادی از کشورهای مختلف برای دیدار با ایشان به نوفللوشاتو میرفتند و این دیدارها موجب هماهنگی بیشتر نیروهای انقلابی و انتقال سریعتر پیامهای امام به گروههای مختلف شد.
در همین دوران، مردم ایران نیز مبارزات خود را با قدرت بیشتری ادامه دادند. راهپیماییهای گسترده در شهرهای مختلف برگزار و هر پیام تازهای که از نوفللوشاتو منتشر میشد، امید و انگیزه بیشتری در میان مردم ایجاد میکرد.
خانوادهها، دانشجویان، بازاریان، کارگران و دیگر اقشار جامعه سخنان امام را راهنمای ادامه مبارزه میدانستند.رسانههای جهانی نیز توجه ویژهای به انقلاب ایران پیدا کرده بودند. پیش از آن، اخبار ایران بیشتر از زاویه دید حکومت پهلوی منتشر میشد، اما حضور امام در فرانسه این فرصت را فراهم کرد که دیدگاه رهبر انقلاب نیز مستقیماً در اختیار افکار عمومی جهان قرار گیرد و بسیاری از مردم دیگر کشورها با خواستههای ملت ایران آشنا شوند.
اقامت امام در نوفللوشاتو فقط حدود چهار ماه به طول انجامید، اما از پرثمرترین دورههای مبارزات انقلاب اسلامی بود. در این مدت دهها پیام، مصاحبه، سخنرانی و اعلامیه منتشر شد و بسیاری از تصمیمهای مهم برای هدایت نهضت در همین دوران اتخاذ شد.
سرانجام با خروج محمدرضا پهلوی از ایران، زمینه بازگشت امام فراهم شد. ایشان دوازدهم بهمن ۱۳۵۷ در میان استقبال تاریخی میلیونها نفر وارد تهران شدند و تنها ده روز بعد انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.هجرت امام خمینی از عراق به فرانسه نشان داد که گاهی یک جابجایی اجباری میتواند به فرصتی بزرگ تبدیل شود. اگرچه فشار رژیم بعث و حکومت پهلوی سبب خروج ایشان از نجف شد، اما اقامت در نوفللوشاتو امکان رساندن پیام انقلاب به مردم ایران و جهان را بیش از گذشته فراهم کرد و سیزدهم مهر ۱۳۵۷ را به یکی از ماندگارترین مقاطع تاریخ انقلاب اسلامی تبدیل ساخت.
شما چه نظری دارید؟