به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Nature، رژیم کتوژنیک باعث افزایش تومورهای روده کوچک در موش‌های مستعد سرطان شد؛ در حالی که تومورهای روده بزرگ را کاهش داد و پاسخ کاملاً متفاوتی را در قسمت‌های مجاور روده آشکار کرد. محققان افزایش خطر را نه به کتون‌ها، بلکه به نحوه پردازش سطوح بالای چربی رژیم غذایی توسط سلول‌های بنیادی روده ردیابی کردند. این فعالیت چربی‌سوزی سلول‌ها را به تکثیر سریع‌تر سوق داد و به طور بالقوه احتمال تغییرات سرطانی را افزایش داد.
رژیم کتوژنیک دارای چربی زیاد و کربوهیدرات بسیار کم است. با محدود کردن شدید کربوهیدرات ها، بدن را از تکیه بر قند برای انرژی دور می کند و به جای آن به سمت چربی سوزی می رود؛ اثری که می تواند به کاهش وزن برخی افراد کمک کند.
دانشمندان به طور فزاینده ای مطالعه کرده اند که آیا این تغییر متابولیک بر سایر حوزه های سلامت از جمله سرطان تأثیر می گذارد یا خیر. تحقیقات قبلی نشان داده است که رژیم های کتوژنیک ممکن است به محافظت در برابر سرطان روده بزرگ کمک کند. با این حال، تحقیقات جدید MIT به نتایج بسیار متفاوتی در روده کوچک اشاره می کند، جایی که یک نوع رژیم غذایی ممکن است خطر سرطان را افزایش دهد.
«عمر یلماز»، مدیر بخش ابتکار سلول های بنیادی دانشگاه MIT می گوید: "رژیم های کتوژنیک اثرات مشخصی بر بافت های مختلف حتی در دستگاه گوارش دارند. من فکر می کنم پیام اینجا این است که ما باید در تعمیم اثراتی که این رژیم ها می توانند داشته باشند بسیار مراقب باشیم، زیرا آنچه ممکن است برای یک بافت مفید باشد ممکن است برای بافت دیگر مضر باشد."
چگونه کتو منبع سوخت بدن را تغییر می دهد؟
رژیم های کتوژنیک برای اولین بار در دهه ۱۹۲۰ به عنوان درمان صرع توسعه یافتند. در دهه های اخیر، آنها همچنین برای کاهش وزن و به عنوان یک استراتژی احتمالی برای افزایش طول عمر مورد استفاده قرار گرفته اند. این رژیم ها حاوی مقدار زیادی چربی، کربوهیدرات بسیار کم و مقادیر طبیعی یا کاهش یافته پروتئین هستند.
با کمبود کربوهیدرات هایی مانند گلوکز، بدن شروع به استفاده از اسیدهای چرب به عنوان منبع اصلی انرژی می کند. تجزیه این چربی ها باعث تولید ترکیباتی به نام اجسام کتون می شود؛ از جمله β-هیدروکسی بوتیرات (BHB) و استواستات. اجسام کتونی همچنین در طول رژیم‌های روزه‌داری یا رژیم‌های بسیار کم کالری ظاهر می‌شوند؛ زمانی که بدن باید از چربی ذخیره شده برای انرژی استفاده کند.
مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲ در نیچر شواهدی را نشان داد که رژیم کتوژنیک می‌تواند از سرطان روده بزرگ محافظت کند و پیشنهاد کرد که BHB، فراوان‌ترین کتون، نقش اصلی را در این مزیت بازی می‌کند. محققان MIT پشت مطالعه جدید Nature، تعیین کردند که آیا کتو ممکن است اثر محافظتی مشابهی را در روده کوچک ایجاد کند یا خیر.
کتو تومورهای روده کوچک را در موش‌ها افزایش می‌دهد
برای بررسی، محققان موش‌هایی را که از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به سرطان روده بودند، مطالعه کردند. به حیوانات یا رژیم کتوژنیک یا رژیم کنترل یا رژیم پرچرب/پرکالری داده شد.
موش‌هایی که رژیم کتوژنیک مصرف می‌کردند، بیشتر از حیواناتی که رژیم کنترل دریافت می‌کردند، دچار تومورهای روده کوچک شدند. اگرچه موش‌های تغذیه شده با کتو چاق نشدند اما میزان تومور آنها مشابه و در برخی موارد بالاتر از موش‌هایی بود که رژیم پرچرب/پرکالری چاق‌کننده مصرف می‌کردند.
آزمایش‌های بیشتر نتیجه غیرمنتظره‌ای به همراه داشت. به نظر نمی‌رسید که خود اجسام کتون باعث افزایش رشد تومور شوند.
در عوض، این اثر در اکسیداسیون اسیدهای چرب ردیابی شد، فرآیندی که سلول‌های روده برای سوزاندن چربی غذایی برای انرژی استفاده می‌کنند. افزایش فعالیت در این مسیر، خانواده‌ای از پروتئین‌ها به نام PPARها را فعال می‌کند. سپس این پروتئین‌ها سلول‌های بنیادی روده را تشویق می‌کنند تا سریع‌تر تقسیم شوند و فرصت‌های بیشتری برای سرطانی شدن برخی از سلول‌ها ایجاد می‌کنند.
داشتن سلول‌های بنیادی بسیار فعال همیشه مضر نیست. رشد سریع سلول‌های بنیادی می‌تواند به بهبود پوشش روده پس از آسیب یا بیماری کمک کند. اما تقسیم سلولی بیش از حد نیز می‌تواند احتمال تشکیل تومور را افزایش دهد.
یلماز می‌گوید: «داشتن سلول‌های بنیادی بیشتر به این معنی است که وقتی روده کوچک آسیب می‌بیند، می‌تواند خود را بهتر ترمیم کند، اما نکته منفی این است که داشتن سلول‌های بنیادی فعال‌تر می‌تواند منجر به تشکیل تومور شود.»
روده بزرگ به روش معکوس پاسخ داد
محققان هنگام بررسی روده بزرگ، تضاد قابل توجهی یافتند. در حالی که رژیم کتوژنیک باعث رشد تومور در روده کوچک می‌شد، تشکیل تومور در روده بزرگ را سرکوب می‌کرد.
این نتیجه با مطالعه قبلی مجله نیچر در سال ۲۰۲۲ مطابقت داشت. با این حال، آزمایش‌های جدید این ایده را به چالش می‌کشند که اجسام کتونی مسئول اثر محافظتی در روده بزرگ هستند.
ییلماز می‌گوید: «با توجه به اینکه چه میزان توجه به اجسام کتونی مانند BHB معطوف شده است چه به عنوان یک روند تجاری سلامت و چه در مطالعات اخیر که نشان می‌دهد BHB سرطان روده بزرگ را سرکوب می‌کند، ما کاملاً انتظار داشتیم که آنها محرک‌های مستقیم باشند. در عوض، آزمایش‌های ما روی موش‌های مهندسی ژنتیک شده نشان داد که این مولکول‌ها اساساً ناظران متابولیک هستند. شگفتی واقعی این است که شتاب تومور کاملاً توسط نحوه پردازش و سوزاندن هجوم سنگین چربی غذایی توسط سلول‌های بنیادی هدایت می‌شود.»
این تیم اکنون می‌خواهد مشخص کند که چرا یک رژیم غذایی کتوژنیک می‌تواند چنین نتایج متفاوتی را در دو بخش مجاور دستگاه گوارش ایجاد کند. با افزایش محبوبیت رژیم‌های کتوژنیک، محققان می‌گویند درک این اثرات خاص بافتی قبل از نتیجه‌گیری‌های کلی در مورد پیامدهای سلامتی آنها مهم خواهد بود.
یافته‌ها چه معنایی می‌تواند برای مکمل‌های کتون داشته باشد
این نتایج همچنین پیامدهایی برای محصولات کتون تجاری دارد. از آنجا که هم افزایش رشد تومور در روده کوچک و هم کاهش رشد تومور در روده بزرگ به متابولیسم چربی مرتبط بودند و نه خود کتون‌ها، انتظار نمی‌رود مکمل‌ها یا نوشیدنی‌های کتون هیچ یک از اثرات شناسایی شده در این مطالعه را تکرار کنند.
این تمایز می‌تواند به ویژه مهم باشد زیرا میزان بروز تومورهای روده کوچک در دهه‌های اخیر افزایش یافته است. این تأثیر به ویژه برای افرادی که اختلالات ارثی دارند که حساسیت آنها را به سرطان روده افزایش می‌دهد، از جمله پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی، قابل توجه است.