مجتبی برهان

درخشش رسانه جنگ محور مقاومت (الاعلام الحربی) در نبردهای پسا طوفان الاقصی، در یک شبکه هم‌افزا میان جبهه‌های فلسطین، لبنان، یمن و عراق، بسیاری از ناظران و کارشناسان را حیرت‌زده کرده است.مجاهدان در حوزه رسانه چنان دستاوردهایی را برای محور رقم زدند که نه‌تنها انحصار خبری و سانسور الگوریتمی شکسته شد، بلکه به‌موازات کارزار سخت میدانی، دستاوردهای نرم پرشماری نیز در افکار عمومی منطقه و سراسر جهان به‌نفع جبهه مقاومت کسب شد.
در این نوشتار، عملکرد رسانه‌ای جنبش نُجَباء (از گروه‌های مقاومت اسلامی عراق) را که نمایانگر ترازی قابل‌توجه از برندینگ تخصصی در ساختار جدید الاعلام الحربی است، بررسی کرده‌ایم.گروه‌های مقاومت عراقی که در بازه ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ (اشغال کشور تا خروج اول آمریکا) سیاست سکوت، پنهانکاری و انتشار حداقلی اطلاعات از فعالیت‌های خود را در پیش گرفته بودند، از ۱۰ روز پس از آغاز طوفان‌الاقصی رویه خود را عوض کرده و تولید محتوای انبوه را در دستور کار قرار دادند. سیری متفاوت که تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ (اخراج نظامیان آمریکایی از خاک عراق) استمرار یافت.
آن‌ها با اهتمام به انتشار بیانیه‌های رسمی، اعلام سریع مواضع سیاسی/امنیتی/نظامی و انتشار تصاویر دست‌اول از معرکه‌های میدانی، این‌بار به حریف اجازه ندادند که در برساختن روایت اول موفق باشد.در این میان نجباء با عبور از کارکردهای محلی، یک بازتعریف راهبردی از جنگ ادراکی را به نمایش گذاشت.
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که پس از ۷اکتبر، میزان بازدید از محتواهای اختصاصی رسانه نجباء به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عبری تا ۴۰۰درصد افزایش یافته است.
استراتژی روابط عمومی فعال باعث شد تا بیش از ۶۰درصد اخبار مرتبط با حملات به پایگاه‌های آمریکا در عراق، ابتدا از منابع رسمی مقاومت (و نه رسانه‌های دولتی) منتشر شود. این یعنی مقاومت عراق توانست «مرجعیت خبری» 
(News Authority) را از آنِ خود کند که در این میان، رسانه نجباء سهم قابل‌توجهی داشت.از مهمترین عوامل توفیق یادشده، می‌توان موارد زیر را برشمرد:
روایت‌سازی موازی و استقلال برندینگ آکادمیک
نُجَباء توانست پیوست رسانه‌ای خود را از سطح یک گروه شبه‌نظامی ، به سطح یک ستاد راهبردی بین‌المللی ارتقا دهد. روایت‌های این جنبش برخلاف الگوهای سنتی، بر روی مفاهیمی چون «امپراتوری مقاومت»، «ممنوعیت مطلق هرگونه سازشکاری و خلع‌سلاح»، «اتحاد کامل با ایران و سایر اجزای محور»، «نفی اَشکال مختلف اشغالگری در سراسر منطقه» و «آمادگی مستمر برای جهاد و جنگ فرسایشی علیه ناتو، آمریکا و اسرائیل» متمرکز شد.
این برندینگ هوشمندانه باعث شد بیانیه‌های رسمی نُجَباء، مواضع سران جنبش بویژه دبیرکل آن «شیخ اکرم الکعبی» و حتی گزارش‌های تحلیلی یا ویدیوکلیپ‌های اختصاصی که در رسانه‌های وابسته به این گروه منتشر می‌شوند، به‌عنوان منبع مستقیم بررسی‌های اندیشکده‌های غربی مورد استناد قرار بگیرند.در ادبیات دبیرکل نجباء استفاده از واژگان دوقطبی برجستگی بالایی دارد. مثلا وی با استفاده از صفاتی نظیر «المحتل» (اشغالگر) و «الاستکبار» در مقابل «المقاومة» و «السیادة» (حاکمیت)، مرزبندی روشنی بین خودی و غیرخودی ایجاد می‌کند.
همچنین با بکارگیری افعال إخباری و قطعی مانند «سنستمر» (ادامه خواهیم داد) یا «لن نتوقف» (متوقف نخواهیم شد)، از استراتژی «قطعیت برند»در مدیریت روابط عمومی بهره می‌گیرد.در این گفتمان، جایی برای تردید و ابهام (Ambiguity) باقی نمی‌ماند تا آنجا که دبیرکل نجباء بی‌مجامله لقب «ترامپ احمق» را برای رئیس‌جمهور ایالات‌متحده به‌کار می‌برد.
تأسیس بازوهای دیجیتال چندزبانه و نفوذ سایبری
یافته‌ها نشان می‌دهد که نُجَباء با ایجاد دپارتمان‌های ترجمه همزمان و تولید محتوا به زبان‌های انگلیسی، فارسی و عبری، علاوه بر زبان بومی عربی، مستقیماً به درون جغرافیای ادراکی حریف نفوذ کرد.تولید متنوع چندرسانه‌ای از گرافیک و کاریکاتور تا مستند بلند و نماهنگ و موشن‌گرافیک‌های متحرک، مواضع رسمی مقاومت عراق را از حالت خشک و سنتی خارج نمود و با بکارگیری ادبیات متناسب، تصویر دست‌کاری‌شده‌ای را که رسانه‌های غربی از گروه‌های عراقی ساخته بودند، بازسازی کرد.
تهدیدهای معتبر نُجَباء در فضای رسانه که علاوه بر بیانیه‌های متنی شامل پیوست‌های تصویری می‌شود، جنگ روانی را به عمق نخبگانی جامعه اسرائیل و غرب منتقل کرده است. در ادبیات دیپلماسی عمومی، این تکنیک را«دیپلماسی اجبار رسانه‌ای»
(CoerciveMediaDiplomacy) می‌نامند که هدف آن، تأثیر بر ادراک نخبگان و ساختار نظامی امنیتی حریف است.
تکنیک‌های مدرن تصویری
یکی از جلوه‌های تفوق فرمی نُجَباء، مستندسازی حملات پهپادی و موشکی به اهداف حیاتی (نظیر بندرهای اشدود و ایلات اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق و اطراف) حتی در شرایط تاریکی مطلق بود. این تصاویر با استفاده از دوربین‌های پیشرفته ثبت می‌شدند.
کادربندی‌های حرفه‌ای، الصاق تصاویر شبیه‌سازی‌شده متحرک با استفاده از نقشه‌های ماهواره‌ای به فریم‌های ویدیویی، و شفافیت بالای تصاویر، به این تولیدات، کیفیتی در سطح مستندهای محبوب بخشید.این دقت فرمی، ضریب تکذیب بیانیه‌های نظامی آن‌ها از جانب ارتش‌های آمریکا و اسرائیل را به‌میزان قابل‌اعتنایی کاهش داد و حتی رسانه‌های جریان اصلی را مجبور به بازنشر این ویدیوها کرد.در نمونه‌هایی منحصربفرد، رسانه «اعلام حربی» جنبش نجباء ویدیوهایی منتشر کرد که در آن‌ها، شیخ اکرم الکعبی با شمایلی جذاب و سینمایی در حال آماده‌سازی و شلیک پهپاد انتحاری و موشک کروز به ‌سمت اهداف اسرائیلی و آمریکایی است.
ترکیب هویت مذهبی، عربی و نظامی
حضور دبیرکل نجباء و معاونان او با لباس روحانیت یا دشداشه در شمایل سنتی عربی همراه تجهیزات نظامی در میدان یا مشارکت در رویدادهای متنوع فرهنگی و سیاسی با تأکید بر وجهه جهادی، پیوند «ایمان» و «تخصص» را برجسته‌ جلوه می‌دهد.این تصویر به‌طور هدفمند در رسانه‌ها بازتولید می‌شود تا برند نجباء عراق را از یک گروه صرفاً شبه‌نظامی ، به یک «جنبش فکری-عملیاتی» ارتقا دهد.