سرویس شهرستان ها: مدیر پایگاه جهانی قنات قصبه گناباد، با اشاره به پیشینه ۲۵۰۰ساله این سازه آبی با عمق بیش از ۳۳۰متری مادرچاه آن، گفت: قنات «قصبه» به دلیل دسترسی به منابع عمیق آب زیرزمینی کمتر تحت تأثیر خشکسالی قرار گرفته و لایروبیهای سالهای گذشته، دبی آب آن را از ۱۳۰به ۱۵۱لیتر در ثانیه افزایش داده است.
قنات قصبه گناباد در خراسان رضوی، بهعنوان یکی از شگفتانگیزترین سازههای آبی جهان و سرگروه پرونده ثبت جهانی قناتهای ایران، میراثی است که بیش از ۲۵۰۰سال حیات و آبادانی را در دل کویر رقم زده است. این قنات با عمیقترین مادر چاه در میان قنوات ایران و جهان با عمق بیش از ۳۳۰متر، کمتر تحت تأثیر خشکسالی قرار گرفته و آب آن کاهش نیافته است. لایروبیهای انجامشده در سالهای اخیر هم موجب افزایش دبی آب از ۱۳۰لیتر به ۱۵۱لیتر در ثانیه شده است.حمیدرضا محمودی، مدیر پایگاه جهانی قنات قصبه گناباد در گفتگو با ایسنا با بیان مطالب فوق، درباره اقدامات عمرانی که برای حفاظت از این قنات انجام شده است، افزود: این قنات بهعنوان سرگروه پرونده ثبت جهانی قناتهای ایران شناخته میشود. روند ثبت جهانی آن از سال ۱۳۹۳آغاز شد. در همان سال، ۲ ورودی برای قنات ایجاد کردیم. این ورودیها در واقع مسیری بود که جهاد کشاورزی در دهه ۱۳۷۰، بهمنظور رفع انسداد قنات با دستگاه مکانیکی ایجاد کرده بود. در سالهای ۱۳۹۳و ۱۳۹۴، این رمپ را در ۲ بخش به پلکان تبدیل کردیم تا ارزیاب یونسکو بتواند از همان مسیر وارد قنات شود. این اقدام، نخستین فعالیت عمرانی پایگاه در آن زمان به شمار میرفت.
وی تاکید کرد: پس از آن، پایگاه به پوشش پلکان و اجرای استحکامبخشی در مسیر بین ورودی یک و دو، به طول ۴۰۰متر در زیرزمین، اقدام کرد. این بخش از مسیر که پیشتر متروکه بود، برای بازدید ارزیابان یونسکو آماده شد. از دیگر اقدامات انجام گرفته میتوان به نصب تابلوهای معرفی جادهای در مسیرهای مواصلاتی به شهرستان گناباد اشاره کرد. همچنین، در خود سایت، کانکس سرویس بهداشتی و پارکینگ موقت ایجاد شد و زیرساختهای الکتریکال فراهم آمد.
ضرورت تامین اعتبار برای ۱۱ قنات ایران
مدیر پایگاه جهانی قنات قصبه گناباد به اجرای طرح مسیر گردشگری قنات اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته، پایگاه طرحی برای مسیر گردشگری به طول ٢/٧ کیلومتر تهیه کرده است که در آینده باید آماده بهرهبرداری شود. این مسیر شامل نقاط شاخصی همچون مسجد جامع قصبه، خانه فنجانها، آسیابها، پایابها، مظهر قنات و باغها
خواهد بود.
وی درباره بودجه پایگاه جهانی قنات قصبه گناباد افزود: در زمینه بودجه، آنچه مربوط به حوزه گردشگری است، از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأمین میشود و آنچه مربوط به سازه قنات است، به جهاد کشاورزی مربوط است. پیشنهاد ما به مسئولان این بوده است که برای ۱۱قنات ایرانی ثبت جهانی، اعتباری ملی سالانه تخصیص یابد تا حفاظت سازهای آنها تضمین شود، اما تاکنون این پیشنهاد به نتیجه نرسیده است.
محمودی درباره نقش قناتها در مدیریت بحران خشکسالی اظهار داشت: قنات قصبه، با پیشینه ۲۵۰۰ساله، نمونهای موفق از مدیریت سنتی آب است. عوامل اصلی خشکشدن قناتها شامل توسعه شهری، تغییر کاربری اراضی کشاورزی و حفر چاههای عمیق در محدوده قنات است. جلوگیری از این اقدامات میتواند ماندگاری قناتها را تضمین کند.
شما چه نظری دارید؟