اطلاعات نوشت: دیروز وبه طور همزمان دو سیاست جدید ارزی اجرایی شد. اولین سیاست، حذف ارز ترجیحی از برخی کالاهای اساسی ودومین سیاست،یکسان سازی نرخ ارز ازطریق انتقال بخش بزرگی از تقاضاهای ارزی از تالار اول به تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلای بانک مرکزی بود.
بدین ترتیب، نرخ ارز ۲۸۵۰۰ تومانی از بسیاری کالاهای اساسی به استثنای گندم ودارو حذف وباانتقال آن به تالار دوم بهای آن به ۱۳۲هزار و۵۰۰ تومان افزایش یافت؛ این درحالی بود که هردلارآمریکا درآخرین قیمتگیری عصر دیروز به ۱۴۱هزار و۵۰۰ تومان رسید که بدین ترتیب فاصله دو نرخ به هشت هزار تومان کاهش یافت.
همانگونه که کارشناسان پیشبینی کرده بودند، اجرای این دوسیاست ارزی باعث ایجاد نوعی شوک دربازارکالاهای اساسی شد که دیروز اثرآن در افزایش بهای برخی کالاها نمایان شد.
هرچند فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت دیروز اعلام کرد که قیمت کالاها تحتتاثیر حذف ارز ترجیحی ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش خواهدیافت واین افزایش در هفته آینده صورت میگیرد اما بررسیها نشان میدهد رشد قیمتی که دربرخی کالاهای اساسی اتفاق افتاد، بیشتر از این ارقام بوده و افزایشها از همان دیروز آغاز شده است.
به عنوان نمونه، قیمتهای جدید اعلامی روغن خوراکی نشان میدهد بهای این کالا تا ۱۲۱ درصد افزایش یافته است. براین اساس بهای هر بطری روغن ۳۵۰/۱ گرمی از ۱۱۷ به ۴۶۷ هزار تومان رسیده است و بهای هر بطری روغن ۲ لیتری مایع هم ۶۲۳ هزار تومان قیمت خورد.
همچنین بهای نهادههای دامی افزایش قابلتوجهی یافته است به گونهای که قیمت جو دامی، ذرت و سویا در سامانه بازارگاه تا ۴برابر بیشتر شده است. براین اساس، ذرت دامی به هرکیلو۴۳ هزار تومان، سویا ۶۸ هزار تومان وجو به ۴۲ هزار تومان رسیده است.
روشن است که این افزایش باعث رشد قیمت مرغ، گوشت، شیر و لبنیات دربازار خواهد شد، بهگونهای که به گفته منصور پوریان رئیس شورای تامین دام کشور باتوجه به وابستگی ۹۰ درصدی طیور و دام گوشتی به نهاده های وارداتی، با حذف ارز ترجیحی بهای گوشت ومرغ رو به افزایش میگذارد کما اینکه بهای گوشت قرمز وارداتی از حدود ۴۲۰ به ۸۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
راه حل کارشناسان
در این شرایط کارشناسان اقتصادی از دولت میخواهند برای کنترل افزایش بهای کالاهای اساسی تحت تاثیر حذف ارز ترجیحی، هم موجودی کالا را دربازار به طور قابل توجه افزایش دهد و هم نوبتهای کالابرگها را جلو بیندازد.
دکتر آلبرت بغزیان کارشناس اقتصادی دراین باره به خبرنگار اقتصادی اطلاعات گفت: شوک قیمتی روی کالاهای اساسی بخاطر حذف ارز ترجیحی کاملا قابل پیشبینی بود و این شوک تا چندین هفته ادامه خواهدداشت.
وی افزود: دولت برای مهار این شوک باید بلافاصله دست به کارشود و براین اساس باید ۲ کار به فوریت صورت گیرد. اقدام نخست افزایش قابل توجه موجودی کالا دربازار است تا کمبودهای مقطعی به افزایش قیمتها دامن نزند. این کارشناس ادامه داد: اقدام دوم هم جلو انداختن تخصیص کالابرگ به مردم در همین یکی دو روزه و اجتناب از تاخیر درآزاد کردن آن است. به عبارت بهتر دولت باید همین امروز نوبت اول کالابرگ یک میلیون تومانی را آزاد کرده و نوبت دوم و حتی سوم آن را که وجهش در حساب سرپرستان خانوار بلوکه شده است، در ۲ هفته آینده آزاد کند.
استادیار اقتصاد دانشگاه تهران تصریح کرد: با افزایش بهای کالاهای اساسی عطش خرید بخاطر ترس از افزایش بیشتر قیمتها افزایش مییابد و لذا دولت هم باید موجودی کالاها را در بازار افزایش دهد و هم نوبتهای آینده کالابرگ را پیشازموعد آزاد کند تا این عطش کنترل شود. درغیر این صورت قیمتها تحت تاثیر رشد انتظارت تورمی، به طور تصاعدی بالا میرود.
تدابیر دولت
از سوی دیگر، محمد صادق مفتح قائممقام وزیر صنعت در امور بازرگانی در گفتگویی به خبرنگار اقتصادی اطلاعات گفت: دولت و ستاد تنظیم بازار از قبل تدابیر لازم برای تامین کالاهای اساسی به مقداری بیشاز نیاز کشور را اندیشیده و در این باره هماهنگیهای لازم با استانداریها انجام و اختیارات لازم تفویض شده است.
وی افزود: به مردم شریف ایران عرض میکنم که رشد قیمتهایی که مشاهده میکنند، مقطعی و هیجانی است وبا اجرای تدابیر دولت درآینده بسیار نزدیک قیمتها به ثبات رسیده و کمبودهای احتمالی هم برطرف می شود.
همچنین اکبرفتحی معاون اقتصادی و برنامهریزی وزیرجهادکشاورزی دیروز به شبکه خبر سیما گفت:برای تداوم تولید گوشت، مرغ و تخم مرغ تحت تاثیر حذف ارز ترجیحی تدابیر مناسبی پیش بینی واز دیروز اجرایی شده است. چرا که تداوم تولید ضامن ثبات قیمتهاست.
وی افزود: از جمله این تدابیر الزام بانک مرکزی به تامین خط اعتباری و پرداخت تسهیلات به منظور تامین سرمایه در گردش دامداران و مرغداران است.
معاون وزیر کشاورزی ادامه داد: بخاطر شوک قیمت ناشی از حذف ارز ترجیحی ممکن است برخی تولیدکنندگان با کاهش فروش و مازاد محصول تولیدی مواجه شوند که دراینباره هم پیش بینی شده شرکت پشتیبانی امور دام وتعاون روستایی مازاد مرغ، تخم مرغ و گوشت قرمز تولیدکنندگان را خریداری کنند.
وی تصریح کرد:درکناراین، فروش اعتباری سه ماهه نهادههای دامی به تولیدکنندگان پیش بینی شده است. به طوری که بانک مرکزی این مهلت را به واردکنندگان نهادههای دامی و آنان هم آن را به مرغداران منتقل میکنند و آنان فرصت دارند بعداز یک دوره جوجهریزی وفروش محصول، وجه نهادههای دامی را بپردازند که کمک بزرگی به تداوم تولید است.
فتحی گفت: کارگروهی برای بررسی وضعیت بازار تشکیل شده که بهطورروزانه تشکیل جلسه داده و هرگونه کمبود یا اختلالی را بررسی و بلافاصله رفع خواهد کرد. لذا پیشبینی میشود با هم افزایی و هماهنگی بالایی که میان دستگاههای اجرایی ایجادشده شوکهای قیمتی گذار بوده وبه زودی مدیریت شود.
