همزمان با اظهارنظرهای تند و متناقض دونالد ترامپ در شبکه های اجتماعی درخصوص ایران، برخی گمانه زنیها در خصوص احتمال درگیری نظامی ایران و آمریکا نیز افزایش پیدا کرده است. اگرچه رئیس جمهور آمریکا طی روزهای گذشته اعلام کرده بود خود را قانع کرده در قبال ایران اقدامی انجام ندهد اما باز هم ادعاهایی در خصوص حاکمیت ایران مطرح کرده است.
جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین ایران در انگلستان و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است:
ترامپ وارد جنگ فرسایشی با ایران نخواهد شد
جلال ساداتیان گفت: «اگر ترامپ به این نتیجه برسد که می تواند با یک حمله سریع و قاطع تغییراتی جدی در ایران ایجاد کند یا آنطور که مدعی است حاکمیت را تغییر دهد و در راستای آن چه لابی اسرائیل داخل ایالات متحده و نتانیاهو میخواهند حرکت کند، این کار را انجام می دهد. در طول جنگ 12 روزه هم تصور و توهم این بود که میتوانند با حمله مستقیم به حاکمیت ایران ضربه ای بزرگ بزنند. در خصوص اتفاقات اخیر نیز، اینطور فکر می کردند که اعتراضات به سرعت فراگیر می شود و کل کشور فلج خواهد شد و در نتیجه عوامل خود را وارد اعتراضات کردند و شروع به کشتهسازی کردند تا بتوانند اعتراضات ر به نفع خود تغییر دهند. اما در همین اعتراضات به این نتیجه رسیدند که حاکمیت ایران به این بادها نمیلرزد.»
وی افزود: «علیرغم همه اظهارنظرهای تند ترامپ و حتی ادعای او درباره رهبری و ایران آزاد، دیدیم که ویتکاف مدعی شده با ایران به دیپلماسی برمیگردد. هر یک از این موارد، خود، نشاندهنده بخشی از نوع تحلیلها و تفکراتی است که طرف مقابل دارد. اگر ترامپ حس کند با همه قدرت و قوتی که دارد حمله به ایران باعث نخواهد شد تغییر سیاسی گسترده ای در کشور رخ دهد و صرفا یک جنگ فرسایشی گسترده و طولانی را به ایالات متحده تحمیل می کند، وارد جنگ نمیشود، چرا که می فهمد دیگرانی هم مترصد این هستند که او وارد یک درگیری فرسایشی شود و آن ها نیز از این موقعیت نهایت استفاده را ببرند و آمریکا را دچار مشکلات بیشتری کنند.»
ترامپ ترجیح میدهد با شیوههای گوناگون ایران را تضعیف کند
دیپلمات پیشین ایران در انگلستان در ادامه گفت: «ایالات متحده زیر بار جنگ فرسایشی نمیرود و هر اندازه که لابی اسرائیل و نتانیاهو فشار وارد کرده که جنگ آغاز شود، ترامپ زیر بار این موضوع نرفته است. اما ترامپ بازی روانی خود را با ایران انجام داده است. ترامپ در عین ادعاهایی که دارد و تهدیدهایی که در فضای مجازی انجام میشود به دنبال کاهش هزینهها به پایینترین حدممکن است. درواقع ترامپ ترجیح میدهد با روشهای مختلف، ایران را تضعیف کند و سپس از این تضعیف نهایت استفاده را ببرد. در حال حاضر ترامپ با همکاری نتانیاهو محور جنگ روانی را روی اعتراضات گذاشته است.»
وی افزود: «وضعیتی که برای ترامپ از هر نظر مطلوب باشد، هنوز ایجاد نشده است. اروپایی ها هم به دنبال جنگ ایران و آمریکا نیستند. آن چه اسرائیل دنبال می کند، از بین بردن همزمان حاکمیت ایران و وحدت موجود در ایران است. اسرائیل ترجیح میدهد ایران را به سمت چندپارگی سوق دهد. درواقع برنامه تجزیه ایران، به اسرائیل کمک میکند دست برتر را در منطقه خاورمیانه داشته باشد. نتانیاهو به خوبی میداند که حملات نظامی اسرائیل، به تنهایی نمیتواند حاکمیت ایران را شکست دهد. حتی در جنگ 12 روزه هم دیدیم نتانیاهو بسیار بیشتر از چیزی که انتظار داشت، آسیب متحمل شد. این صورت مسئله ای است که فعلا یا بهتر است بگوییم اکنون وجود دارد و در نتیجه شرایط به گونه ای نیست که ایالات متحده بخواهد یک حمله همه جانبه و تمامکننده علیه ایران داشته باشد. در منطقه نیز فشارهای زیادی از سوی عربستان، قطر و امارات در جریان است تا تنش منطقه ای را کنترل کنند. سفر اخیر وزیر خارجه عراق نیز میتواند در همین راستا باشد.»
شرایط یک جنگ کوتاه و سریع که از دید طرف مقابل تمامکننده باشد، وجود ندارد
این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی افزود: «اسرائیل به دنبال توسعه سیطره خود و گسترش دامنه حاکمیت خود در منطقه است و به همین دلیل هم بر حمله تاکید دارد. بنابراین من معتقدم گرچه حتما لازم است نیروهای امنیتی و نظامی ما در آمادگی کامل باشند و به شکل همه جانبه مراقب وضعیت باشند، اما این حرفها و تهدیدها بیشتر جنبه روانی دارد و ترامپ برای راضی نگه داشتن لابی اسرائیل این بازی روانی را به راه انداخته است. از دید من شرایط برای یک جنگ کوتاه و سریع که از دید طرف مقابل تمام کننده باشد اصلا فراهم نیست. تاکید من بر این است که اگر ایالات متحده به این نتیجه برسد که شرایط برای حمله مهیا شده است، لحظه ای تامل نمی کند، اما شرایط آن وجود ندارد و در نتیجه آمریکا علاقه ای به آغاز یک جنگ فرسایشی و طولانی ندارد.»
وی افزود: «ایران بارها به اشکال مختلف اعلام آمادگی کرده که آماده تقابل است. از این نظر طبیعیست که ایران مدام بر افزایش توان نظامی و امنیتی خود تاکید داشته باشد. ایالات متحده در شرایطی میتواند برای ایران خطرآفرینی کند یا شرایط استراتژیک کشور را تحت تاثیر قرار دهد که همزمان با حمله هوایی، حمله زمینی هم داشته باشد. در حال حاضر آمریکا شرایط این نوع حمله را ندارد. راه دیگر آمریکا این است که از طریق آشوب داخلی، شرایط ایران را به تزلزل بکشاند. این بار هم تلاش شد در کنار اعتراض واقعی و به حق معیشتی آشوب و کشتهسازی و خشونت ایجاد شود. دیدیم که رهبری نیز از رئیس جمهور حمایت کرده و صحبتهای مرتبط با عدم کفایت را جمع کرد تا هر نوع سوء استفاده دشمن را خنثی کند. واقعیت این است که بخشی از معترضین علیرغم اعتراضات معشیتی که داشتند بعد از این که دست عوامل خارجی آشکار شد، خود را از اعتراضات کنار کشیدند. مردم ایران علاقهای به دخالت بیگانگان در مطالبات خود ندارند. با توجه به همه اینها اکنون شرایط برای ترامپ مهیا نیست که بخواهد به ایران حملهای همه جانبه داشته باشد.»
