نوری المالکی، نامزد نخست‌وزیری عراق در سخنانی با تأکید بر ضرورت انحصار سلاح در دست دولت و فعالیت نیروهای مسلح در چارچوب فرماندهی کل، از ضرورت تشکیل «ارتش واحد» در این کشور سخن گفت.
المالکی، رئیس ائتلاف «دولت قانون» و نامزد چارچوب هماهنگی شیعیان برای تصدی نخست‌وزیری عراق، بر ضرورت انحصار سلاح در دست دولت و وجود یک ارتش واحد تأکید کرد و گفت: مردم عراق سال‌ها از جنگ و خشونت رنج برده‌اند و شایسته‌اند امروز در امنیت و کرامت زندگی کنند. المالکی ادامه داد: کاهش تنش‌ها، همگرایی همه جریان‌ها، اجرای قانون، انحصار سلاح در اختیار دولت و وجود یک ارتش واحد متشکل از فرزندان همه اقوام و طیف‌های ملت عراق تحت فرماندهی کل نیروهای مسلح، پایه‌های اساسی برای ساختن دولتی باثبات به شمار می‌رود. 
برخی تحلیلگران احتمال می‌دهند این اظهارات، ناظر به ساماندهی بیشتر ساختار نیروهای مسلح در چارچوب رسمی دولت باشد در حالی که گروهی دیگر آن را در پیوند با بحث‌های پیشین درباره نحوه تنظیم روابط میان نهادهای امنیتی و نظامی تفسیر می‌کنند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که موضوع ساختار نیروهای مسلح و چارچوب همکاری‌های امنیتی عراق با شرکای خارجی، همچنان یکی از محورهای حساس و مورد توجه در معادلات سیاسی بغداد به شمار می‌رود.
 
پیشنهاد تمدید نخست وزیری السودانی
در چنین شرایطی و همزمان با سخنان نوری المالکی درباره لزوم انحصار سلاح در دست دولت، یک منبع سیاسی در عراق اعلام کرد که محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر موقت این کشور، پیشنهادی برای تمدید یک‌ساله عمر دولت خود با اختیارات محدود دریافت کرده که هدف این پیشنهاد، ایجاد فرصت برای حل اختلافات سیاسی و خروج از بن‌بست در روند تشکیل دولت جدید عراق عنوان شده است. 
این منبع که نخواست نامش فاش شود، به پایگاه خبری «شفق نیوز» گفت: یکی از سران برجسته جریان‌های شیعه، سندی را به السودانی ارائه کرده که شامل چارچوبی برای تمدید عمر دولت او به مدت یک سال، با اختیارات مشخص و محدود است. به گفته این منبع، هدف از این طرح، حفظ توازن میان گروه‌های سیاسی و فراهم کردن زمینه دستیابی به توافق بر سر ساختار دولت آینده است. این در حالی است که عراق از زمان برگزاری انتخابات پارلمانی در اکتبر ۲۰۲۵با بن‌بست سیاسی روبه‌رو شده است. با وجود مشخص شدن نتایج انتخابات، گروه‌های سیاسی هنوز نتوانسته‌اند بر سر انتخاب رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر جدید به توافق برسند. 
در نظام سیاسی عراق، انتخاب نخست‌وزیر نیازمند توافق میان ائتلاف‌های اصلی شیعه، سنی و کُرد است و اختلاف میان این جریان‌ها روند تشکیل دولت را با تأخیر مواجه می‌کند. در همین راستا، رهبران ائتلاف موسوم به «ائتلاف اداره دولت» که شامل نمایندگان جریان‌های شیعه، سنی و کرد است، در کاخ دولتی بغداد تشکیل جلسه دادند، اما این نشست بدون دستیابی به توافق مشخص درباره تعیین رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر جدید پایان یافت. 
محمد شیاع السودانی که در حال حاضر ریاست دولت موقت را بر عهده دارد، پس از پیروزی در انتخابات پارلمانی اخیر با کسب بیش از ۹۲هزار رأی شخصی و موفقیت ائتلافش در کسب ۴۶کرسی پارلمان، از عضویت در مجلس نمایندگان استعفا داد. این اقدام در شرایطی انجام شد که آینده سیاسی او و ترکیب دولت بعدی همچنان نامشخص است. چارچوب هماهنگی احزاب شیعی عراق، نوری المالکی نخست‌وزیر اسبق این کشور و یکی از چهره‌های مهم در چارچوب هماهنگی را به عنوان نامزدی خود برای تصدی سمت نخست‌وزیری برگزیده است. بااین‌حال، آمریکا به‌طور علنی با بازگشت المالکی به قدرت مخالفت کرده است. وزارت خارجه آمریکا اخیرا اعلام کرد که آماده استفاده از تمام ابزارهای موجود برای تأثیرگذاری بر روند سیاسی عراق است. همچنین خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که واشنگتن به مقام‌های عراقی هشدار داده است در صورت انتخاب المالکی به‌عنوان نخست‌وزیر، ممکن است دسترسی عراق به بخشی از درآمدهای نفتی محدود شود.
 
تحرکات الکاظمی برای بازگشت به قدرت
همزمان با این رویدادها، برخی منابع از تحرکات سیاسی «مصطفی الکاظمی»،  نخست وزیر اسبق عراق برای بازگشت مجدد به نخست وزیری این کشور پرده برداشتند. یاسر الحسینی، نماینده سابق پارلمان عراق در همین راستا فاش کرد که مصطفی الکاظمی تحرکاتی را در سطح منطقه با هدف جلب حمایت برای بازگشت مجدد وی به نخست وزیری آغاز کرده است. وی با مردود دانستن تلاشها برای تاثیرگذاری بر تصمیم گروه های مسئول معرفی نامزد نخست وزیری خطاب به الکاظمی گفت: گزینه گروه های سیاسی باید واقعی، به دور از تمام هیاهوها و شخصیت های ضعیف و همراه با اتخاذ تصمیم جسورانه و درست باشد. الحسینی از گروه های سیاسی خواست با یکپارچه کردن تلاش های خود، یک شخصیت قدرتمند و قوی را انتخاب کنند و با تصمیم  گیری مستقل از شخصیت های ضعیفی که به عراق آسیب رساندند، دوری گزینند. السومریه به نقل از ناظران مسائل سیاسی فاش کرد که مصطفی الکاظمی اخیرا سفرهایی به عربستان و اردن برای جلب حمایت مقامات سعودی و اردنی از بازگشت مجدد وی به قدرت انجام داده است. به گفته این افراد،‌ این سفرهای الکاظمی به دور از چشم رسانه ها انجام شد. ناظران سیاسی این نکته را یادآوری کردند که الکاظمی تلاش می کند خود را به عنوان گزینه توافقی مقبول طرف  های خارجی و داخلی که به زعم خود قادر به شکستن حالت انسداد سیاسی است، جا بیندازد.
 
انتخاب رئیس‌جمهور عراق به کجا رسید؟
در چنین شرایطی و در بحبوحه تلاش ها برای تشکیل دولت عراق، رقابت‌ پیچیده میان احزاب کُرد در اقلیم کردستان عراق، انتخاب رئیس‌جمهور را به گره ای کور تبدیل کرده که نه تنها مسیر تشکیل دولت را مسدود نموده، بلکه آینده سیاسی و امنیتی این کشور را نیز پیچیده‌تر کرده است. بر اساس گزارش ها، در سایه عدم تعیین تکلیف پست ریاست‌جمهوری عراق به دلیل اختلاف احزاب کُرد، تحرکات دولتی و حزبی برای پیشبرد فرایندهای قانونی به مرحله نهایی رسیده است، اما پیچیدگی‌های سیاسی همچنان مانع از انتخاب رئیس‌جمهور شده و تشکیل دولت جدید و انتخاب نخست‌وزیر را به تعویق انداخته است. در همین راستا محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر کنونی عراق و عبداللطیف جمال رشید، رئیس‌جمهور این کشور با هم در بغداد دیدار و درباره تحولات عمومی کشور و منطقه گفت‌وگو کردند. در این دیدار بر تقویت وحدت ملی، حمایت از گام‌های دولت برای تثبیت نقش محوری عراق در منطقه، و سرعت‌بخشیدن به روند تحقق تعهدات قانونی تاکید شد تا دولتی کارآمد شکل گیرد که بتواند مسیر توسعه و پیشرفت اقتصادی را ادامه دهد.