در پی حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، تمامی بازارها از جمله بازار سرمایه در روز شنبه ۹ اسفندماه تعطیل شدند. این تعطیلی از روز یکشنبه ۱۰ اسفند به دلیل شهادت رهبر معظم انقلاب به مدت یک هفته به صورت رسمی اعلام شد تا مشخص شود که بازار بورس تا شنبه هفته آینده به صورت رسمی تعطیل است.
در شرایط کنونی آیا بازار سرمایه بازار مناسبی برای سرمایهگذاری در شرایط نااطمینانی است؟ آیا تعطیلی بورس ادامهدار خواهد بود و برنامه دولت برای حمایت از بازار سرمایه چیست؟
تعطیلی بورسهای جهان در شرایط خاص
همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ در مورد تعطیلی بورس به محض تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، گفت: همه بازارهای مالی، سازوکارهایی برای محافظت از خود در برابر نوسانات غیر عادی و ریسکهای غیر سیستماتیک که خارج از توان کنترلی معاملهگران است، دارند به طور مثال اگر برخی بورسهای دنیا طی یک روز با ریزش ۱۰ درصدی شاخص کل مواجه شوند، بازار برای آن روز معاملاتی، تعطیل میشود.
وی با اشاره به تعطیلی رسمی همه بازارهای مالی اعم از بورس به دلیل شهادت رهبر معظم انقلاب، گفت: اگر این ضایعه هم اتفاق نمیافتاد، بازار بورس به دلیل تهاجم آمریکا و اسرائیل به کشور تعطیل میشد تا شرایط عادی شود.
احتمال ادامه تعطیلی بورس در هفته آینده
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال مبنی بر اینکه «آیا بورس پس از تعطیلی رسمی یک هفتهای بازهم تعطیل خواهد شد؟» گفت: اگر لازم باشد و احساس شود که ریسک سیستماتیکی در بازار بورس وجود دارد که نمیتوانید آن را مدیریت کنید و لازم است معاملهگران از بازار کنار باشند تا شرایط رو به عادی شدن برود، لازم است بازار سرمایه مجددا تعطیل شود.
به گفته دارابی، اعلام تعطیلی بورس در همان لحظات اولیه تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، تصمیم درستی بود، زیرا بورس در جریان جنگ ۱۲ روزه در ابتدای سال نیز تعطیل شد و بعد از بازگشایی، بازار بورس توانست در شرایطی که آرامش سیاسی و امنیتی به کشور برگشته بود رشد خوبی را ثبت کند.
زیان سهامداران با بازگشایی بورس در شرایط جنگ
به گفته این کارشناس بازار سرمایه، اگر بازار بورس در شرایط نااطمینانی و ریسک جنگ و شرایط نامشخص امنیتی تعطیل نشود، ممکن است سهامداران، سهام خود را بدون هیچ گونه توجیه در صفهای فروش بگذارند و زیانهای قابل ملاحظهای را متحمل شوند و علاوه بر آن، زیانهای بزرگتری را به شرکتهای حقوقی از جمله صندوقها، بیمهها و تامین اجتماعی و دولت وارد کنند.
دارابی افزود: بنابراین تصمیم عاقلانه این است که تا زمان مشخص شدن دامنه ریسک و کنترل آن، بازار بورس تعطیل باشد و معاملهگران از بازار دور باشند.
دو حمایت دولت از بورس
این کارشناس بازار سرمایه در مورد لزوم حمایت دولت از بورس در شرایط بحرانی مانند جنگ، گفت: لغو قیمتگذاری دستوری در همه کالاها و کنترل نرخ بهره دو موردی است که دولت باید در نظر داشته باشد. اگر دولت بتواند در این زمینهها به بازار کمک کند بازار راه خود را خواهد رفت، زیرا بورس، موجود زندهای است که در شرایط مختلف، ریسکها و امیدواریهای آینده را در خود تنظیم میکند و به آنها ارزش میدهد. بنابراین، لازم نیست بازار همیشه مثبت یا شاخص در حال افزایش باشد و همین که بتوانید شرایط مثبت یا منفی را در بورس تحلیل کنید، هدفی است که بازار دنبال میکند.
دارابی تاکید کرد: اگر دولت بتواند ریسکها را کاهش دهد و دستاندازهای پیش روی بازار یعنی قیمتگذاری دستوری و نرخ بهره بالا را حذف کند شرایط بازار میتواند بهتر باشد.
تاثیر بستن تنگه هرمز بر شرکتهای بورسی
این کارشناس بازار سرمایه در مورد تاثیر بستن تنگه هرمز بر شرکتهای بورسی نیز گفت: تعداد زیادی از شرکتهای صادراتمحور را در بورس داریم که قطع ارتباطات بینالمللی یا ناتوانی عبور از تنگه هرمز یا هر مساله دیگر که جریان حمل و نقل کالا را به تاخیر بیندازد روی آنها موثر است. به همین دلیل، شرکتهای ما مثل شرکتهای دنیا به واسطه بسته شدن تنگه هرمز ممکن است تحت فشار قرار بگیرند.
دارابی ادامه داد: از طرفی با بالا رفتن قیمت حاملهای انرژی در دنیا مساله قیمتهای تمامشده کالا جابهجا میشود و شرکتهای ما از این مساله تاثیر میپذیرند. هرچند شرکتهای ما به دلیل داشتن یارانه در کشور مقداری در حاشیه امن هستند، اما درنهایت هر چه برای شرکتهای دنیا و به ویژه حاشیه جنوب خلیج فارس رقم بخورد برای شرکتهای داخلی نیز رخ خواهد داد.
