تحقیقات موسسه بروکینگز برای فایننشال تایمز نشان می‌دهد که تا پیش از آغاز درگیری در ایران، اقتصاد جهانی قوی‌ترین شتاب خود را از زمان پایان همه‌گیری کرونا تجربه می‌کرد. شاخص‌های رصد روند بهبود اقتصادی جهانی حاکی از آن بود که اقتصاد جهانی در برابر شوک‌ها مقاوم بوده و برای یک سال رشد مناسب آماده می‌شد؛ بازارهای مالی در حال رونق بودند و اعتماد بخش خصوصی در حال بازگشت بود. کریستالینا گئورگیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، اعلام کرد که اگر این جنگ رخ نمی‌داد، این نهاد پیش‌بینی رشد جهانی خود را ارتقا می‌داد. اما اکنون به دلیل آسیب‌های زیرساختی، اختلال در عرضه و از بین رفتن اعتماد، حتی امیدوارکننده‌ترین سناریوی ما نیز شامل کاهش پیش‌بینی رشد می‌شود. ابعاد آسیب به رشد اقتصادی به مدت زمان جنگ و احتمال گسترش آن به سایر بخش‌های خاورمیانه بستگی دارد که خطری اساسی برای اقتصاد جهان است.

تنگنای بانک‌های مرکزی و هزینه‌های ماندگار درگیری

به نقل از جهان صنعت نیوز، این بحران بانک‌های مرکزی را در وضعیت دشواری قرار داده است. مالیه عمومی بسیاری از اقتصادهای پیشرفته به دلیل کسری‌های بالا و بدهی‌های سنگین، فضای مانور چندانی برای مقابله با شوک‌های جدید ندارد. آجی راجادیشاکشا، رئیس جهانی تحقیقات در بانک بارکلیز، به قیمت‌های بالاتر نفت، چرخش انقباضی بانک‌های مرکزی غربی و کاهش حاشیه امنیت مصرف‌کنندگان به عنوان بهای ماندگار این درگیری اشاره کرد و گفت: «حتی اگر جنگ تمام شده باشد، هزینه‌های آن تمام نشده و صورتحساب همچنان در حال نوشته شدن است.»

بیاتا مانتی از سیتی‌بانک نیز معتقد است آتش‌بس نمی‌تواند اتفاقاتی مانند هزینه‌های بالاتر نهاده‌های تولید، فشارهای تورمی و فشار بر مصرف‌کننده را به طور کامل خنثی کند، زیرا محیط اقتصادی که در ابتدای سال انتظار آن را داشتیم از بین رفته و نمی‌توان به سادگی به آن بازگشت. شرکت مشاوره Independent Economics پا را فراتر گذاشته و در یادداشتی اعلام کرد که ریسک‌ها و هزینه‌های بالا پابرجا خواهند بود و از سرگیری جریان انرژی زمان‌بر است. این نهاد تاکید کرد: «همانند دهه ۱۹۷۰، این رویدادها منجر به بازسازی عمیق اقتصادی، مالی و ژئوپلیتیکی خواهد شد.»

سایه رکود تورمی و تعدیل پیش‌بینی‌های کلان موسسات مالی

استفانو سکارپتا، اقتصاددان ارشد سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، اظهار داشت که اگر صادرات از طریق تنگه هرمز از سر گرفته شود، این سازمان مستقر در پاریس شاید بتواند به پیش‌بینی‌های تعدیل‌شده‌ای که ماه گذشته منتشر کرده بود پایبند بماند و وارد سناریوی نزولی شدیدتر نشود. با این حال، وی افزود که میزان آسیب به زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس هنوز نامشخص است و عدم قطعیت همچنان در بالاترین سطح قرار دارد.

ریکاردو آمارو از آکسفورد اکونومیکس معتقد است که آتش‌بس فعلی خطر یک پیامد به شدت مخرب را در کوتاه‌مدت کاهش می‌دهد، اما توافق از ابتدا شکننده به نظر می‌رسید. در همین راستا، بانک آمریکا به مشتریان خود هشدار داد که حتی با تداوم آتش‌بس، بازگشت به سناریوی پیش از جنگ بعید است و اختلالات در بازار انرژی همچنان باعث کاهش رشد و افزایش تورم خواهد شد. این بانک پیش‌بینی رشد جهانی خود را برای سال ۲۰۲۶ از ۳.۵ درصد به ۳.۱ درصد کاهش داده و پیش‌بینی تورم جهانی برای همین سال را از ۲.۴ درصد به ۳.۳ درصد افزایش داده است. به گفته کارشناسان این بانک، این شوک رکود تورمی اثری سریع‌تر بر تورم خواهد داشت تا رشد اقتصادی، و منجر به انقباض بیشتر در سیاست‌های پولی خواهد شد.

بروس کاسمن، اقتصاددان ارشد جی‌پی مورگان، نتیجه‌گیری کرد که شوک‌های بزرگ عرضه انرژی، باعث تمایل خفیف و گذرا به سمت رکود تورمی جهانی می‌شود، اما خطر اصلی که سایه سنگینی بر اقتصاد جهان انداخته، خطرات ناشی از بسته ماندن طولانی‌مدت تنگه هرمز است.