رئیس سازمان سینمایی از برنامهریزی برای تولید مجموعهای از آثار سینمایی و مستند با محوریت «رهبر شهید» و «جنگ رمضان» خبر داد؛ پروژههایی که به گفته مسئولان و سینماگران، با هدف روایتگری از تحولات اخیر و ثبت تجربههای زیسته جامعه در شرایط بحرانی در دستور کار قرار گرفتهاند.
به گزارش اطلاعات، رائد فریدزاده در جمع خبرنگاران اعلام کرد: «تولید چند پروژه در حوزههای مختلف سینمایی در حال برنامهریزی است.» وی با اشاره به اهمیت این موضوعات افزود: «وجود یگانه رهبر حکیم و شهید، بیتردید سرمنشأ خلق آثار درخشانی خواهد بود و در حوزههای مختلف از جمله سینمای داستانی، مستند و فیلم کوتاه، تولیدات متعددی شکل خواهد گرفت.»
به گفته او، نهادهای مختلف سینمایی نیز در این مسیر وارد عمل شدهاند. انجمن سینمای جوانان ایران با انتشار فراخوان، از ایدهها و آثار فیلمسازان جوان استقبال کرده و همزمان، گروههای مستندساز با همکاری مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی فعالیتهای خود را آغاز کردهاند. همچنین بنیاد سینمایی فارابی با طرح فراخوانهایی در حوزه تهیهکنندگی، مقدمات تولید آثار گستردهتری را فراهم کرده است.
فریدزاده با اشاره به محورهای اصلی این پروژهها تصریح کرد: «دو موضوع مهم، یعنی شهادت رهبر شهید و جنگ چهلروزه رمضان، به عنوان محورهای اصلی در نظر گرفته شدهاند. همچنین وقایع تلخ رخداده برای کودکان میناب از دیگر موضوعاتی است که مورد توجه قرار گرفته است.» وی تأکید کرد که این موضوعات ظرفیت روایتگری بلندمدت دارند و میتوان سالها درباره آنها به تولید اثر پرداخت.
رئیس سازمان سینمایی با اشاره به ساخت مستندها و فیلمهای کوتاه درباره حمله به مدرسه میناب گفت: که چند فیلمساز خارجی نیز برای حضور و کار در ارتباط با این فاجعه مکاتبه کردهاند.
او افزود: این واقعه آنقدر عظیم است که حتی چند فیلمساز جهانی مکاتبه و ابراز علاقه کردند که (در ایران) حضور داشته باشند تا بخشی از این فاجعه را به تصویر بکشند. به نظرم یک وظیفه اخلاقی و انسانی برای همه و نیز یک وظیفه ملی برای ما است که این مظلومیت را به بهترین شیوه ممکن که همان زبان هنر است به همگان نشان دهیم. ما وظیفه ثبت این درد را در حافظه ملی داریم و امیدوارم بتوانیم آن را انجام دهیم.
شناخت دقیق ابعاد جنگ
در همین حال، برخی سینماگران بر ضرورت دقت و پژوهش در پرداخت به این موضوعات تأکید دارند. محمدعلی باشهآهنگر، کارگردان سینما، با اشاره به ویژگیهای جنگهای جدید گفت: «ساخت آثار سینمایی درباره جنگ رمضان یا آنچه از آن به عنوان جنگ تحمیلی سوم یاد میشود، نیازمند پژوهش میدانی دقیق است تا اثر نهایی از انسجام و کیفیت لازم برخوردار باشد.»
وی با بیان اینکه شکل و ماهیت این جنگها با جنگ هشتساله متفاوت است، افزود: «جبهههای نبرد تغییر کردهاند. امروز دیگر با یک خط مقدم مشخص مواجه نیستیم، بلکه میدان جنگ در حوزههایی مانند هوا، فضا، پدافند و حتی دریا گسترش یافته است.» او همچنین به پیچیدگیهای جنگ در مناطقی مانند تنگه هرمز، اقیانوس هند و بابالمندب اشاره و تأکید کرد که پرداخت سینمایی به این موضوعات نیازمند شناخت دقیق این ابعاد است.
در کنار این دیدگاهها، برخی دیگر از فعالان حوزه سینما بر اهمیت تولید سریع و همزمان با وقوع رویدادها تأکید دارند. حامد عنقا با تمجید از فیلمسازانی که در شرایط بحرانی اقدام به تولید اثر کردهاند، گفت: «این گروه در شرایطی سخت، زیر فشار و اضطراب، تصمیم گرفتند بخشی از واقعیتهای این روزها را به تصویر بکشند که این اقدام قابل تقدیر است.»
وی افزود: «ممکن است برخی این آثار را شتابزده بدانند، اما باید توجه داشت که مخاطب این آثار در چه شرایطی آنها را میبیند. اگر تولید این آثار به زمان دیگری موکول شود، شرایط تغییر میکند و تأثیرگذاری آنها در منطقه و حتی ایران کاهش مییابد.»
جنگ روایتها
این فعال سینمایی، معتقد است نمایش این روایتها در همان زمان وقوع رویدادها، میتواند ارتباط عمیقتری با مخاطب برقرار کند.
عنقا همچنین به مفهوم «جنگ روایتها» اشاره کرد و گفت: «این آثار بیش از هر چیز برای جامعهای ساخته میشوند که خود درگیر این شرایط است.» به گفته وی، این تولیدات را میتوان با فیلمهای دفاع مقدس دهه ۶۰ مقایسه کرد؛ آثاری که علاوه بر روایتگری، نقش مهمی در تقویت روحیه عمومی و ایجاد انگیزه در جامعه داشتند.
عنقا در ادامه تأکید کرد: «هدف این آثار، ثبت لحظهها و ایجاد درک بهتر از شرایط برای مخاطبان است. حتی اگر با گذشت زمان تحلیلها تغییر کند، ثبت این روایتهای اولیه اهمیت خود را حفظ میکند.»
در مجموع، به نظر میرسد جریان جدیدی در سینمای ایران در حال شکلگیری است که بر تولید آثار مرتبط با تحولات سیاسی و نظامی معاصر تمرکز دارد. این جریان، از یک سو بر ضرورت ثبت سریع و همزمان وقایع تأکید میکند و از سوی دیگر، بر اهمیت پژوهش و دقت در روایتگری پای میفشارد؛ رویکردی که در صورت تحقق، میتواند به خلق آثاری ماندگار در حافظه تاریخی جامعه منجر شود.
شما چه نظری دارید؟