در حالی که طرح «اینترنت پرو» همچنان با ابهام در منشأ تصمیم‌گیری و نحوه اجرا مواجه است، جلال رشیدی‌کوچی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی، این سیاست را فاقد هرگونه توجیه سیاسی، اقتصادی و امنیتی می‌داند و هشدار می‌دهد که تداوم آن می‌تواند به تعمیق نارضایتی اجتماعی و حتی تحقق سناریوهای مطلوب دشمن منجر شود.

او همچنین در مورد ادامه قطعی گسترده اینترنت می‌گوید: «حتی قطع کامل اینترنت در مقطع جنگ، از این وضعیت قابل‌قبول‌تر بود. مردم می‌پذیرفتند که اینترنت برای مدتی قطع شود و بعد دوباره وصل شود.»

مشروح گفتگوی جلال رشیدی‌کوچی، نماینده پیشین مرودشت در مجلس و فعال سیاسی را با اقتصادنیوز در ادامه بخوانید.

****

*آقای رشیدی کوچی! در شرایطی که دولت چهاردهم صراحتاً با «اینترنت پرو» مخالفت کرده است، اجرای این طرح را چگونه می‌توان در چارچوب فضای سیاسی کشور تحلیل کرد؟

من به‌شدت مخالف این موضوع هستم و امروز هم در فضای مجازی و توییتر این را اعلام خواهم کرد. من از هر جنبه‌ای که به این موضوع نگاه می‌کنم، چیزی در آن نمی‌بینم؛ چه از لحاظ امنیتی، چه از لحاظ اجتماعی، چه از لحاظ سیاسی. این طرح هیچ آورده‌ای ندارد؛ حتی از نظر اقتصادی هم هیچ آورده خاصی نمی‌تواند داشته باشد.

من واقعاً نمی‌دانم این خروجی چه تفکری بوده که به این نتیجه رسیده‌اند که بیایند اینترنت آزاد را با پول در اختیار مردم قرار دهند. البته وقتی می‌گوییم مردم، به نظر می‌رسد آن چیزی که من فهمیدم بیشتر اصناف و گروه‌های خاص هستند و عموم مردم دسترسی ندارند. این موضوع را واقعاً نمی‌توانم متوجه شوم.

من خودم قائل به این هستم که در شرایط بحرانی، مثل شرایط جنگ که در آن هستیم، به دلایل مختلف، که مهم‌ترینش مسائل امنیتی است، مدیریت فضای اینترنت باید انجام شود. اما بعد از خروج از بحران، بارها گفته‌ام و الان هم تأکید می‌کنم که باید به حالت عادی برگردد و دسترسی آزاد برای همه فراهم باشد. این‌گونه مدیریت کردن فضای اینترنت را اصلاً قبول ندارم.

اینکه الان این اتفاق در قالب اینترنت پرو می‌افتد، تنها چیزی که به ذهن من می‌رسد این است که شاید گفته‌اند چرا فروشندگان فیلترشکن پول بگیرند، خودمان این کار را انجام دهیم. در حالی که علاوه بر هزینه اینترنت، همچنان نیاز به خرید فیلترشکن هم وجود دارد. بخش تاریک ماجرا همین‌جاست؛ یعنی این طرح آن‌طور که در گزارش‌ها آمده همچنان به فیلترشکن نیاز دارد.

این تصمیم هیچ کمکی به هیچ حوزه‌ای نمی‌کند

*با توجه به این ابهامات، این سیاست چه پیامدی خواهد داشت؟

این تصمیم، به نظر من، هیچ کمکی نه به حوزه سیاسی می‌کند، نه اجتماعی، نه امنیتی. فقط یک نارضایتی جدید ایجاد می‌کند. حتی کسانی که از آن استفاده می‌کنند هم ناراضی هستند. این از آن تصمیم‌هایی است که همه از آن ناراضی‌اند.

به نظر من، حتی قطع کامل اینترنت در مقطع جنگ، از این وضعیت قابل‌قبول‌تر بود. مردم می‌پذیرفتند که اینترنت برای مدتی قطع شود و بعد دوباره وصل شود. اما الان حدود ۶۰ روز است که نه امیدی به بهبود وجود دارد و نه شفافیتی؛ و در عین حال اینترنت در حال طبقاتی شدن است.

وقتی پول وارد می‌شود، شائبه سوءاستفاده شکل می‌گیرد

حتی اگر بپذیریم برخی مشاغل نیاز به اینترنت دارند، می‌توان برای آن‌ها دسترسی ایجاد کرد، اما نه اینکه از آن کسب درآمد شود. وقتی پول وارد این موضوع می‌شود، این تصور شکل می‌گیرد که حاکمیت از شرایط سوءاستفاده می‌کند.

اینکه هم اینترنت پولی باشد و هم فیلترشکن نیاز باشد، واقعاً «قوز بالا قوز» است. ما قبلاً هم چیزی به نام «اینترنت سفید» داشتیم که به سختی قابل هضم بود، اما این وضعیت به‌هیچ‌وجه قابل پذیرش نیست.

پای چه کسی در میان است؟ هیچ‌کس مسئولیت را نمی‌پذیرد

*این سیاست کدام نهاد یا جریان است؟

دولت مجری این طرح است، حتی اگر مخالف باشد با فشار از سوی افرادی در حال اجرای این طرح است، قوه مجریه هم در حال اجرای آن است و در نهایت درآمد آن هم به خزانه دولت می‌رود. اما اینکه چه نهاد یا افرادی تصمیم‌گیر بودند، مشخص نیست.

رئیس‌جمهور، وزیر ارتباطات و سخنگوی دولت همگی اعلام مخالفت کرده‌اند. شورای عالی امنیت ملی هم موضع شفافی نداشته است. دوستان جریان انقلابی هم، تا جایی که من اطلاع دارم، مخالف هستند.

مهم‌تر از همه یک نکته را با اطمینان و اطلاع عرض می‌کنم؛ مقام معظم رهبری در چنین موضوعاتی ورود نمی‌کنند. بنابراین، وقتی همه مخالفت می‌کنند و فقط یک گروه سکوت کرده، ذهن به سمت همان جریان می‌رود. منظورم جریان جبهه پایداری است. حالا باید دید آیا این جریان آن‌قدر قدرت دارد که چنین تصمیمی را در کشور به طور کامل و بلند مدت اجرا کند یا خیر.

 سیاست اینترنت پرو، دقیقاً در زمین دشمن بازی می‌کند

*آیا تداوم این وضعیت می‌تواند به نارضایتی اجتماعی و اعتراض منجر شود؟

ابتدا باید بگویم بیم اصلی من از همین است که اگر اینترنت پرو در این فضا وارد دستور کار شود، باقی بماند و در فضای بعد از جنگ هم اینترنت به روال سابق برنگردد، که چنین چیزی به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست و باید بگویم چندان بعید نیست که این موضوع برای مردم زمینه ساز اعتراض نیز باشد.

از طرف دیگر من اخیراً مصاحبه‌ای از ترامپ دیدم که صراحتاً گفته بود با تداوم فضای جنگی شرایطی در ایران ایجاد می‌کند که مردم ناراضی شوند و به رفتارهای خشونت‌آمیز روی بیاورند. ما می‌دانیم که مردم ایران پای ایران ایستاده‌اند و ترامپ منظورش به آن نیروهایی است که خودشان در ایران دارند، اما نکته اصلی اینجاست که وقتی چنین چیزی را در کنار طرحی که در چنین ابعادی می‌تواند نارضایتی ایجاد کند می‌گذاریم می‌بینیم این دقیقاً همان چیزی است که دشمن می‌خواهد: کشاندن مردم به خیابان.

حالا سؤال این است که چرا ما باید تصمیمی بگیریم که به این مسیر کمک کند؟در شرایطی که مردم در حال تحمل سختی‌های متفاوت از گرانی تا بیکاری و ... هستند و به‌خاطر ایران و به خاطر وطنشان صبوری می‌کنند، حتی پای کار می‌مانند و همدل و همصدا می‌شوند چرا باید اقدامی انجام دهیم که این اتحاد را خدشه‌دار کند؟ به نظر من، اینترنت پرو دقیقاً در همین راستا است؛ یعنی تضعیف انسجام اجتماعی.