مرتضی جوهری

در شامگاه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۷ شمسی (۱۴ می ۱۹۴۸) که در تقویم عبری برابر است با روزپنجم ایار سال ۵۷۰۸؛ دیوید بن گوریون طی بیانیه ای تأسیس رژیم اسرائیل (منشور استقلال) را اعلام کرد. او حدود یک سال پس از این تاریخ یعنی در ۱۳ دسامبر ۱۹۴۹ دستور داد بخش سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی از وزارت خارجه جدا شود تا به راحتی نظارت مستقیم روی آن داشته باشد. در حقیقت این تاریخ واقعی تولد موساد و آغاز فعالیت هایش به طور مستقل است که دو سال بعد از آن به طور رسمی تأسیس آن ثبت و اعلام شد.
اگر بخواهیم با تاریخ شروع فعالیت سرویس های امنیتی و اطلاعاتی
 صهیونیست ها پیش از تشکیل موساد آشنا شویم باید به قبل تر از این برگردیم. بن گوریون سال ها پیش از اینها بود که تلاش کرد شبکه های جاسوسی و اطلاعاتی گسترده در قلب کشورهای عربی تشکیل شوند. نهادهای «ایرگون» و «لهی» نیز در زمره همین شبکه های جاسوسی به شمار می رفتند. اما نخستین گروهی که در میان یهودیان پیش از ورود صهیونیست ها به خاک فلسطین تشکیل‌شد،گروه«برگیورا» در سال ۱۹۰۷ بود.این گروه که کمتر از ۱۰ نفر بود، شامل افرادی می شد که تجربه نبردهای تن به تن داشتند و با مهارت های رزمی و فنون نظامی نیز به خوبی آشنا بودند. آنها در اواخر سپتامبر همان سال به منظور تصمیم گیری و برنامه ریزی فعالیت های خود، برای اولین بار یک گردهمایی کوچک و مخفی تشکیل دادند. در آن زمان هنوز فلسطین تحت سلطه عثمانی ها بود.
این افراد نام تشکیلات خود را برگیورا گذاشتند که برگرفته از نام «شیمون برگیورا» (Shimon Bar-Giora) بود؛ شخصی که جنبش یهودیان را علیه امپراتوری روم رهبری می کرد. محل گردهمایی آنها در خانه ای متعلق به «اسحاق بن زوی» - دومین رئیس رژیم اسرائیل، تاریخ‌نگار و نویسنده یهودی که در اوکراین متولد شده‌بود - در شهر قدیمی «یافا» در جنوب تل آویو بود. امروزه این شهر بخشی از تل آویو شده است، به همین دلیل گاهی به طور رسمی به آن «تل آویو ـ یافا» می گویند.
 این گروه با اینکه دوام چندانی نداشت، اما نطفه اصلی و ابتدایی ارتش و سازمان های امنیتی و نظامی امروزی اسرائیل محسوب می شود. افراد این گروه برای خود پرچمی ابداع کردند که این شعار به زبان عبری روی آن نوشته شده بود: «یهود با خون و آتش سقوط کرد و با خون و آتش به پا خاست.»
این شعار که تمامی جنگ های گذشته و امروز صهیونیست ها و هسته اصلی خشونت های آنها را تا به حال دربر می گیرد بعدها نیز هنگام تشکیل سازمان موساد توسط بن گوریون تکرار شد و بر اساس برخی منابع به جای کلمه یهود، نام اسرائیل را بکار برد. گروه برگیورا که احتمالاً تا سال ۱۹۰۹ و قبل از پیوستن به نهاد «هاشومر» فعالیت می کرد، تصرف تدریجی زمین های فلسطینی ها را آغاز کرد. آنها در ابتدا می گفتند ما با اعراب برادر هستیم و می توانیم در کنار هم با صلح و امنیت زندگی کنیم؛ همان رویه حزب برادری یهودی ـ عربی.
بیشتر اعضای این گروه مهاجران یهودی ـ روسی بودند. اسحاق بن زوی (Yitzhak Ben-Zvi) که ممکن است در آن زمان رهبر این گروه بوده باشد، بعدها یعنی پس از تشکیل اسرائیل، دومین رئیس این رژیم شد و تا آخر عمرش در همین مقام باقی ماند.
ادامه دارد...