به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، اختلاف عمومی بین ترامپ و جمهوریخواهان سنا بر سر تغییر رویکرد او به سمت دیپلماسی با ایران، در داخل دولت او هم به چشم میخورد، جایی که جی.دی. ونسِ میانهرو و مارکو روبیو، نومحافظهکار سنتی، مجبور شدهاند بین سیاستهای ترامپ در نوسان باشند، زیرا او مدام در حال تغییر رویکرد برای خروج هر چه سریعتر از جنگ است.
رسانههای آمریکایی روز پنجشنبه گزارش دادند که مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی بر سر یک تفاهمنامه ۶۰ روزه به توافق رسیدهاند که آتشبس را تمدید و مذاکرات در مورد برنامه هستهای ایران را آغاز میکند. اما ایران این توافق را تأیید نکرده و درگیریها در تنگه هرمز افزایش یافته است.
به نظر میرسد شرایط برای مذاکرات به نفع واشنگتن است، حتی با اینکه تهران اعلام کرده است برای باز کردن این آبراه راهبردی، امتیازات بیشتری را درخواست خواهد کرد. اگر این توافق حاصل شده باشد، کاخ سفید عجلهای برای امضای آن ندارد، زیرا دونالد ترامپ به دنبال کاهش پیامدهای سیاسی توافق موقت برای شروع مذاکرات با ایرانیها است.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «رئیسجمهور به میانجیها گفته است که چند روز برای فکر کردن در مورد آن زمان میخواهد.» رئوس مطالب توافقی که اوایل این هفته فاش شد شامل کاهش احتمالی تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و همچنین توقف عملیات اسرائیل علیه حزبالله در لبنان بود، شرطی که متحد آمریکا، بنیامین نتانیاهو، را خشمگین کرده بود.
ناظران میگویند بازگشت مذاکرات از پاکستان به قطر، که رئیس بانک مرکزی ایران و دیگر مقامات ارشد این کشور این هفته به آنجا سفر کردند، احتمالاً نشان میدهد که ایران به دنبال آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده خود در قطر در قالب بخشی از یک توافق با آمریکا است.
انتشار این وجوه همچنین میتواند انتقاداتی را افزایش دهد مبنی بر اینکه تفاهمنامه جدید مشابه - یا بدتر - از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) است که سال ۲۰۱۵ در دولت باراک اوباما امضا و ترامپ در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد.
دیوید شنکر، دستیار سابق وزیر امور خارجه در امور خاور نزدیک در دوره اول دولت ترامپ و اکنون عضو ارشد موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن، گفت: «این منفی اوباما است». شوک اقتصادی فزاینده ناشی از بسته شدن تنگه هرمز - که ۲۰ درصد از ترانزیت نفت جهان از طریق آن جریان دارد - به توضیح بیصبری ترامپ برای «انجام این کار» کمک میکند.
شنکر معتقد است ترامپ به انتقادها از سوی جناح راست بسیار حساس است: او مجبور بوده «خلاقانه» به دنبال راههایی برای متقاعد کردن دیگران برای توافقی باشد که بسیاری از اعضای حزب خودش را ناراضی خواهد کرد. دانا استرول، مدیر تحقیقات این موسسه، هم گفت: چالشها همان اهدافی هستند که رئیس جمهور ترامپ بیان کرد، که از تسلیم کامل رژیم تا محافظت از مردم ایران و حذف برنامه هستهای از خود ایران را شامل میشد. هیچیک از این اهداف راهبردی محقق نشده است.
گزارشهای مربوط به این توافق در این هفته باعث واکنشهای اولیه در واشنگتن شد، زیرا جمهوریخواهان احساس کردند که - با توجه به سرمایهگذاری منابع نظامی و آنچه از نظر عملیاتی انجام شده بود - رئیس جمهوری آمریکا میتوانست بسیار شدیدتر و محکمتر در برابر ایران عمل کند.
سناتور راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، نوشت: شایعه آتشبس ۶۰ روزه - با این باور که ایران هرگز با حسن نیت وارد عمل نخواهد شد - یک فاجعه خواهد بود. هر آنچه با عملیات خشم حماسی به دست آمده، بیفایده خواهد بود!
یک استراتژیست سیاسی جمهوریخواه هم گفت: زمانبندی وحشتناکی است. در حال حاضر خشمی نسبت به بودجه [۱.۸ میلیارد دلاری ضد تسلیحاتی] و انتخابات میاندورهای وجود دارد. جمهوریخواهان از قبل احساس میکنند که ترامپ به آنها خیانت کرده است و اکنون نگرانند او بیش از حد برای بازگشایی تنگه هرمز هزینه میکند. سناتورهای تندرو یعنی تد کروز و لیندسی گراهام هم از همان ابتدا به این توافق حمله کردند.
دولت ترامپ از آن زمان به دنبال ترمیم روابط با سناتورهای جمهوریخواه تندرو، از جمله گراهام، با لحنی غیرمعمول بوده است: ترامپ در یک تماس تلفنی پرمخاطره با رهبران خلیج فارس و دیگر رهبران خاورمیانه، پیشنهاد داد که همه طرفهای درگیر در این توافق با به رسمیت شناختن اسرائیل به پیمان ابراهیم بپیوندند.
به گفته ناظران، این پیشنهاد ناموفق بود و روابط بین دولت و متحدانش در خلیج فارس را - که ممکن است به طور فزایندهای ایالات متحده را از واقعیتهای منطقه دور بدانند - بسیار تیره و تار کرد. شنکر گفت: حرکتی غیرواقعبینانه و تلاش برای ساختن لیموناد از لیمو... برای رسیدن به تحول مثبت منطقهای، اما واضح است که برای چنین پیشرفتی آماده نیست. این کشورها به ماندن در سمت ترامپ توجه دارند، او دمدمیمزاج است، تمایل به کینهتوزی دارد، اما این چیزی نیست که بتوانند از آن بگذرند.
این دوراهی، دولت ترامپ را در مخمصه قرار داده است - یا با پیشبرد توافقی که به ایران و ادعای آن بر تنگه هرمز قدرت میبخشد، خشم جمهوریخواهان را به جان بخرد - یا اجازه دهد بنبست مانند انتخابات میاندورهای پیش رو ادامه یابد.