به گزارش اطلاعات آنلاین، اختاپوسها از دیرباز به خاطر هوش چشمگیرشان شناخته شدهاند. یک نمونه معروف، اختاپوسی بود که سال ۲۰۱۶ با عبور از یک لوله فاضلاب از آکواریوم ملی نیوزیلند فرار کرد و به اقیانوس بازگشت. اما اختاپوسها ممکن است حتی از آنچه فکر میکردیم باهوشتر باشند؛ زیرا به تازگی پژوهشگران کالج دارتموث در آمریکا دریافتند اختاپوسها میتوانند یاد بگیرند از آینهها برای یافتن غذای پنهان استفاده کنند؛ مهارتی که فقط در پستانداران و پرندگان دیده میشد.
پس از آموزش، این حیوانات حدود ۷۳ درصد مواقع محل غذا را به درستی تشخیص دادند که نشان میدهد میتوانند از آینه به عنوان ابزار استفاده کنند، نه اینکه صرفاً به یک بازتاب واکنش نشان دهند. این مطالعه در ژورنال علمی Current Biology منتشر شده و نشان میدهد اختاپوسها میتوانند یاد بگیرند از آینهها برای یافتن غذای پنهان از دید مستقیم استفاده کنند و این نشاندهنده تفکر فضایی پیچیده آنهاست.
پژوهشگران با سه اختاپوس دو نقطهای کالیفرنیایی (Octopus bimaculoides) که در آزمایشگاه اختاپوس دارتموث نگهداری میشدند، کار کردند. هدف آنها تعیین این بود که آیا حیوانات میتوانند یاد بگیرند از آینه برای شناسایی محل منبع غذایی که خارج از دید است استفاده کنند یا خیر. اختاپوسها به جای حمله به تصویر منعکسشده، باید بفهمند محرک در واقع کجا قرار دارد و به سمت آن حرکت کنند.
ابتدا به حیوانات زمان داده شد تا با آینهای که در زیستگاه آنها قرار داده شده بود، آشنا شوند. در مرحله بعد، پژوهشگران آنها را آموزش دادند تا رابطه بین یک انعکاس و دنیای واقعی را درک کنند. در طول این مرحله، یک خرچنگ زنده درون یک ظرف شیشهای قرار داده شد که اختاپوس فقط میتوانست آن را از طریق آینه ببیند. برای رسیدن به خرچنگ، حیوان باید ۹۰ درجه میچرخید و از یک گوشه عبور میکرد.
ما انسلن ها نیز با دانستن نحوه استفاده از آینه به دنیا نمی آییم، بلکه یاد میگیریم که چگونه از آینه استفاده کنیم. همانطور که رانندگان جدید یاد میگیرند که از آینه عقب برای ردیابی سایر وسایل نقلیه استفاده کنند.اختاپوسها نیز میتوانند یاد بگیرند که چگونه از آینه برای استنباط مکان اشیاء در جهان استفاده کنند.
آزمایش شناخت فضایی
اختاپوسها دارای گیرندههای شیمیایی هستند که به آنها اجازه میدهد از طریق لمس، بو و مزه را حس کنند که اگر در طول آزمایش از طعمه واقعی استفاده میشد، میتوانست بر نتایج تأثیر بگذارد. برای جلوگیری از این مشکل، پژوهشگران به جای آن به یک تصویر خرچنگ مجازی تکیه کردند.
برای آزمایش، هر اختاپوس درون یک جعبه شروع که از جلو و بالا باز بود قرار داده شد. یک آینه مستقیماً در مقابل حیوان قرار داده شد. تصویر مجازی خرچنگ در پشت اختاپوس یا در سمت چپ یا راست آن، ظاهر میشد اما فقط از طریق آینه قابل مشاهده بود.
برای دریافت پاداش، اختاپوس باید تشخیص میداد که تصویر واقعاً کجا قرار دارد و به سمت آن حرکت میکرد. حیوانات به جای نزدیک شدن به خود آینه، برگشتند و به سمت صحیح حرکت کردند؛ جایی که یک خرچنگ زنده به عنوان پاداش دریافت میکردند. برخی از اختاپوسها حتی به جای شنا کردن در اطراف تصویر، از کنار جعبه بالا رفتند تا به محل تصویر نمایش داده شده برسند.
پژوهشگران با استفاده از مشاهدات هوایی، نقطهای را بین چشمان اختاپوس روی گوشته، بخشی از بدن که شبیه سر است، ردیابی کردند. آنها مسیرهایی را که حیوانات هنگام جستجوی پاداش طی میکردند، اندازهگیری کردند. اگرچه اختاپوسها همیشه کوتاهترین مسیر را انتخاب نمیکردند، اما با پیشرفت آزمایشها، در رسیدن به مکان صحیح سریعتر میشدند.
سرنخهایی درباره تکامل هوش
به گفته پژوهشگران، این یافتهها ممکن است بینشهای جدیدی در مورد چگونگی تکامل هوش ارائه دهد. اختاپوسها از جمله حیواناتی هستند که از نظر تکاملی از انسانها بسیار دورند؛ زیرا آخرین جد مشترک، کرمی بود که ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلیون سال پیش زندگی میکرد. با توجه به اینکه چنین موجود زنده دورافتادهای به طور مستقل ابزار استفاده از آینه را به عنوان ابزاری برای پردازش شناخت فضایی تکامل داده است، نشان میدهد که فرآیندهای شناختی اساسی ممکن است در معرض تکامل همگرا باشند، جایی که گونههای مختلف راهحلهای عصبی مشابهی را برای یک چالش مشابه تکامل میدهند.
محیطهایی که اختاپوسها در آن زندگی میکنند؛ از جمله صخرههای مرجانی و کف دریا، اغلب بسیار پیچیده و پر از موانع هستند. به گفته پژوهشگران، اختاپوسها مانند گربهها هستند: "آنها به طعمه خود نزدیک میشوند و حمله میکنند و میخواهند این کار را هر چه سریعتر انجام دهند تا خودشان طعمه نشوند."
آنها معتقدند این نوع استراتژی شکار ممکن است از درک درونی محیط اطراف بهره ببرد. شکارچیان وقتی نقشه ذهنی از قلمرو خود دارند، بسیار کارآمدترند؛ به طوری که میدانند در کجای محیط خود قرار دارند. این مطالعه نشان میدهد اختاپوسها ممکن است نقشههای داخلی در ذهن خود نیز داشته باشند که یک نمایش داخلی از فضا است. این مطالعه مهارت مهم دیگری را به فهرست در حال رشد تواناییهایی اضافه میکند که اختاپوسها را به یکی از جذابترین حیوانات اقیانوس تبدیل میکند.