در تقویم اسلامی روز مباهله از مهمترین مناسبتهای اعتقادی و تاریخی مسلمانان، بهویژه شیعیان، به شمار میرود. این روز یادآور رویدادی است که در ۲۴ ذیالحجه سال دهم هجری میان پیامبر اسلام(ص) و هیئت مسیحیان نجران رخ داد؛ رویدادی که جایگاه والای اهلبیت علیهمالسلام را به نمایش گذاشت.
حادثه مباهله تنها یک مناظره دینی نبود، بلکه نمایش قدرت ایمان و یقین بود. هنگامی که گفتوگوهای عقیدتی به نتیجه نرسید، آیه مباهله نازل شد و پیامبر اکرم(ص) مأمور شد عزیزترین و پاکترین افراد خاندان خود را برای این آزمون الهی همراه ببرد. حضور امام علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در کنار حضرت محمدص چنان حقیقتی را آشکار ساخت که طرف مقابل از مباهله منصرف شد.
از ام سلمه نقل کردهاند که در همان روز رسول خدا(ص) همان چهار نفر همراهان خود را در زیر عبای مویی و مشکین رنگ خود گردآورد و این آیه را تلاوت نمود: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً». این رویداد از سوی مسلمانان به عنوان یکی از برجستگیهای اهل بیت محسوب شده و به عنوان دلیلی برای اثبات این امر که اصحاب کساء (حضرت محمد(ص)، امیرالمومنین علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع)) هستند، استفاده میشود. پیام مباهله برای امروز به ما میآموزد که قدرت حقیقی، پیش از آنکه در ابزار و امکانات مادی باشد، در صداقت، ایمان و پشتوانه معنوی نهفته است.
در این واقعه، پیامبرعظیمالشان(ص) با لشکر و قدرت نظامی حاضر نشد؛ بلکه با خانوادهای آمد که نماد پاکی، اخلاص و حقیقت بودند. از این رو مباهله را میتوان نماد پیروزی منطق، استدلال و ایمان بر تردید و لجاجت دانست. مباهله و وحدت جامعه اسلامیاین روز همچنین یادآور جایگاه اهلبیت علیهمالسلام به عنوان محور هدایت امت اسلامی است. هرچه جوامع اسلامی به ارزشهای عدالت، معنویت، صداقت و مسئولیتپذیری که در سیره اهلبیت متجلی است نزدیکتر شوند، سرمایه اجتماعی و انسجام ملی آنها نیز تقویت خواهد شد. امروز نیز در جهانی که جنگ روایتها و نبرد رسانهای بخش مهمی از تحولات سیاسی و فرهنگی را شکل میدهد، مباهله پیام روشنی دارد: حقیقت زمانی اثرگذار خواهد بود که صاحبان آن با ایمان، صداقت و اعتماد به وعده الهی در میدان حاضر شوند.
به فرمایش امام شهید «مباهله ـ که یاد آن را باید گرامی داشت و بسیار مهم است ـ در واقع مظهر اطمینان و اقتدار ایمانی و تکیهی بر حقّانیّت است و این، آن چیزی است که ما همیشه به آن احتیاج داریم. امروز هم ما احتیاج داریم به همین اقتدار ایمانی و همین تکیهی بر حقّانیّت خودمان؛ چون در راه حق داریم حرکت میکنیم، به این باید در مقابل دشمنی دشمنان و دشمنی استکبار تکیه کنیم و الحمدلله تکیه هم میکنیم؛ از این جهت، ملّت ایران، افکار عمومی، سرجمع گرایشهای مردمی کشور ما همین است که چون حقند، چون در راه درست دارند حرکت میکنند، یک اطمینان عمومیای بحمدالله وجود دارد.»
مباهله، روز غلبه حقیقت بر تردید، روز تجلی منزلت اهلبیت و روز نمایش قدرت ایمان در برابر همه قدرتهای ظاهری است.