به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، اول اینکه، مشخص نیست آیا هدف اصلی دونالد ترامپ مبنی بر جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به بمب هستهای محقق خواهد شد یا خیر. کارشناسان میگویند بر اساس اطلاعات محدودی که تاکنون دولت ارائه داده، ایران قبل از جنگ به نمایندگان ترامپ توافق هستهای بهتری نسبت به توافقی که ظاهراً تهران اکنون ارائه میدهد، ارائه داده است.
به نظر میرسد ترور رهبران ارشد کشور توسط ایالات متحده و اسرائیل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قدرتمند را تقویت و جسورتر کرده است و رهبر جدید ایران، سیدمجتبی خامنهای، از پدر فقیدش، شهید آیتالله سیدعلی خامنهای، رادیکالتر است. کارشناسان میگویند رهبران تندرو جدید ایران، با نشان دادن توانایی خود در بستن تنگه هرمز و جذب حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل، احتمالاً مصمم هستند برنامه هستهای خود را به نوعی حفظ کنند و نفوذ بیشتری در خاورمیانه داشته باشند.
دنی سیترینوویچ، افسر بازنشسته اطلاعات نظامی اسرائیل، به نیویورک تایمز گفت: «جنگی که قرار است مانع از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای شود، جنگی خواهد بود که آنها را به بالای هرم سوق داد.» به نظر میرسد چند حفره کلیدی در پیشنویس تفاهمنامه وجود دارد، همانطور که یک مقام ارشد دولت ترامپ روز جمعه به خبرنگاران تشریح کرد.
مشخص نیست که آیا هر دو طرف با متن نهایی تفاهمنامه موافقت کردهاند یا خیر. ترامپ روز شنبه گفت که انتظار دارد «توافقنامه»، آنطور که او آن را مینامد، روز یکشنبه امضا شود. اما طبق گزارشها، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفته است هر گونه امضای تفاهمنامه «فردا نخواهد بود».
بدون محدودیت در موشکها
این مقام ارشد دولت به خبرنگاران توضیح نداد که هیچ محدودیت خاصی در مورد ذخایر موشکی ایران به عنوان بخشی از تفاهمنامه مورد توافق قرار گرفته است. وقتی ترامپ در ۲۸ فوریه جنگ را اعلام کرد، گفت که یکی از اهداف اصلی دولت «نابود کردن موشکهای آنها» است. ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی ایالات متحده نشان میدهد ۷۰ درصد از ذخایر موشکی ایران دستنخورده باقی مانده است.
تأمین مالی گروههای نیابتی ایران در آینده
همچنین ظاهراً هیچ اشاره روشنی به هدف دیگری که ترامپ در آغاز جنگ توصیف کرد، یعنی «اطمینان از اینکه گروههای نیابتی رژیم دیگر نمیتوانند منطقه را بیثبات کنند»، وجود ندارد. این مقام ارشد دولتی فقط گفت که این توافق به جنگ در سراسر منطقه پایان میدهد و در نتیجه، ایران ظاهراً دیگر گروههای نیابتی خود را تأمین مالی نخواهد کرد.
این مقام گفت: «ما مطمئن هستیم که اسرائیلیها، شرکای ساحل خلیج فارس، آمریکاییها و ایرانیها همگی از این موضوع حمایت خواهند کرد. و ما میتوانیم آن را قابل اجرا کنیم و میتوانیم آن را به اجرا درآوریم.»
جزئیات اندک در مورد برنامه هستهای
این مقام ارشد دولتی گفت به ایران اجازه داده خواهد شد تا یک برنامه انرژی هستهای غیرنظامی داشته باشد، خواستهای کلیدی از سوی ایرانیان که تندروها در ایالات متحده و اسرائیل مدتهاست با آن مخالفت میکنند.
و مهمترین سئوال در مورد یک برنامه هستهای غیرنظامی - اینکه آیا به مقامات ایرانی اجازه داده میشود تا به تنهایی در داخل ایران اورانیوم غنیسازی کنند - در این تماس تلفنی به روشنی پاسخ داده نشد. سالهاست که ایران اصرار دارد باید اجازه داشته باشد اورانیوم را در سطح پایین در داخل ایران برای اهداف انرژی غیرنظامی غنیسازی کند.
این مقام گفت که اورانیوم غنیشده ایران رقیقسازی خواهد شد، که این نیز بخشی از توافق دوران اوباما، معروف به برنامه جامع اقدام مشترک، بود. به گفته این مقام دولتی، یکی از عناصر پیشنویس تفاهمنامه که به طور بالقوه بهتر از برجام است، این است که تمام اورانیوم غنیشده ایران پس از رقیقسازی از کشور خارج میشود. طبق برجام، ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده اجازه داده شد تا در ایران باقی بماند.
پول نقد
این مقام ارشد دولتی گفت که ایران تا زمانی که تمام عناصر توافق را اجرا نکند، هیچ پولی دریافت نخواهد کرد. این مقام گفت اگر توافق اجرا شود، ایران از «بسیاری از فشارهای اقتصادی» رهایی خواهد یافت، «دوباره به اقتصاد جهانی بازمیگردد» و «به خاطر رفتار مانند یک کشور عادی پاداش خواهد گرفت». اگر این توافق همانطور که این مقام ارشد توصیف کرد اجرا شود، به نظر میرسد ایران پول بسیار بیشتری نسبت به آنچه در برجام اوباما دریافت کرد، دریافت خواهد کرد.
اسرائیل و لبنان
این مقام ارشد ترامپ همچنین گفت که این توافق شامل پایان جنگ در لبنان است، که یکی از اهداف ایران است، اما گامی است که مقامات اسرائیلی ممکن است با آن مخالفت کنند. مقامات اسرائیلی گفتهاند حق حمله به حزبالله لبنان را در صورت تهدید اسرائیل برای خود محفوظ میدارند.
این مقام گفت که این توافق یک «توافق صلح منطقهای گسترده» است. وی افزود که «این توافق شامل لبنان، ایران، کشورهای ساحل خلیج فارس و اسرائیل میشود و ما کاملاً مطمئنیم که همه متحدان ما، اسرائیلیها و ائتلاف ساحل خلیج فارس، با آن همراه خواهند شد.»