علی قنبری، کارشناس اقتصاد و استاد دانشگاه، باور دارد که اولین تاثیر توافق ایران و آمریکا، کم شدن ترس و نگرانیهای سیاسی در اقتصاد است. وقتی مردم و شرکتها بدانند که اوضاع آرامتر شده، کمتر نگران تورم هستند. این آرامش میتواند تاثیر بسیار خوبی روی قیمت دلار، وضعیت بورس و حتی کسبوکار مغازهداران بگذارد.
در ادامه، مشروح گفتگوی علی قنبری با فرارو را میخوانیم:
بازار نفت؛ اولین برنده توافق
علی قنبری درباره اهمیت بالای نفت در معادلات منطقه خاورمیانه توضیح میدهد: «نفت بیش از هر بازار دیگری به تحولات ژئوپلیتیکی واکنش نشان میدهد. طی ماههای گذشته نگرانیهایی درباره تشدید تنشها در منطقه و حتی احتمال اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز مطرح بود. طبیعی است که هر نشانهای از کاهش تنش، ابتدا در بازار نفت منعکس شود. اگر تفاهم سیاسی به کاهش محدودیتهای صادراتی ایران منجر شود، ظرفیت افزایش فروش نفت کشور نیز تقویت خواهد شد. این موضوع از دو جهت اهمیت دارد؛ نخست افزایش درآمدهای ارزی دولت و دوم کاهش فشار بر بازار ارز. به همین دلیل انتظار میرود بازار نفت بیشترین اثر مثبت را از هرگونه توافق احتمالی دریافت کند.»
او در ادامه صحبتهایش روی این موضوع تاکید کرد که تحریمها نقش پررنگی در مشکلات اقتصادی ما دارند: «بدون تردید اقتصاد ایران با چالشهای ساختاری متعددی مواجه است، اما نمیتوان نقش تحریمها را در تشدید این مشکلات نادیده گرفت. محدودیتهای بانکی، دشواری نقل و انتقال پول، افزایش هزینه تجارت خارجی و کاهش سرمایهگذاری خارجی از جمله مهمترین پیامدهای تحریمها بوده است.»
امتیاز گرفتن از آمریکا ساده نیست
با وجود همه این خبرها، این اقتصاددان هشدار میدهد که نباید بیش از حد ذوقزده و خوشبین باشیم. او میگوید: «نباید تصور کنیم که صرف امضای یک تفاهم اولیه میتواند تمامی مشکلات اقتصاد ایران را حل کند. اقتصاد کشور برای دستیابی به رشد پایدار به اصلاحات ساختاری نیاز دارد و این اصلاحات بدون برنامهریزی دقیق امکانپذیر نیست. به همان اندازه که دلایل خوشبینی وجود دارد، باید موانع احتمالی را نیز در نظر گرفت. سیاست خارجی همواره با پیچیدگیهای خاص خود همراه است و ممکن است در مسیر اجرای توافق چالشهایی به وجود آید.»
قنبری با اشاره به سنگاندازیها و موانع سیاسی که در این مسیر وجود دارد، توضیح داد: «آمریکا به سادگی حاضر به ارائه امتیازهای بلندمدت و گسترده نخواهد شد. به همین دلیل باید بر دستاوردهای کوتاهمدت و عملی تمرکز کرد. در عین حال نباید نقش تندروهای داخلی و آن دسته از افرادی را که از تداوم شرایط تحریمی منافع اقتصادی کسب میکنند، نادیده گرفت. موفقیت هر توافقی نیازمند اراده سیاسی در داخل و خارج از کشور است. اگر این اراده وجود داشته باشد، میتوان امیدوار بود که اقتصاد ایران از فضای پرتنش سالهای اخیر فاصله بگیرد و وارد مرحلهای باثباتتر شود.»
در پایان، این کارشناس اقتصادی روی یک نکته بسیار مهم تاکید کرد: «اقتصاد ایران بیش از هر چیز به ثبات، پیشبینیپذیری و کاهش نااطمینانی نیاز دارد. هر اقدامی که بتواند این شرایط را فراهم کند، به نفع تولید، سرمایهگذاری و معیشت مردم خواهد بود. کاهش تحریمها نیز در همین چارچوب یکی از مهمترین فرصتهای پیش روی اقتصاد کشور محسوب میشود.»