مشهد/ خبرنگار اطلاعات: وقوع حوادث تلخ برای شماری از مددجویان مراکز زیرپوشش بهزیستی خراسان رضوی، موضوع نظارت های ناکارآمد این مراکز را به کانون توجه افکار عمومی کشانده است.
تکرار حوادث مرگبار در مراکز زیر پوشش بهزیستی خراسان رضوی نشان میدهد که سازوکارهای به اصطلاح «نظارتی» نتوانسته است مانع وقوع رخدادهای تلخ شود؛ مجموعهای از رویدادها که از قتل تکاندهنده دختری به نام «مهسا» آغاز شده و اکنون به مرگ دلخراش و خودخواسته یک نوجوان ۱۴ساله رسیده است.
هرچند مسئولان بهزیستی بر انجام پایشهای مستمر و عدم قصور در وقوع حوادث تأکید دارند، اما تعدد اتفاقات تلخ و دردناک ، ضرورت بازنگری در شیوههای مراقبت، ارزیابی مستمر وضعیت روانی مددجویان پرخطر و افزایش شفافیت در اطلاعرسانی را بیش از پیش آشکار می کند.
مجموع حوادث رخ دادهسبب شده است تعیین علت ناکارآمدی ها در تامین امنیت و نگهداری مناسب از آسیبپذیرترین گروه تحت حمایت نهاد مذکور از سوی افکار عمومی مطالبه شود.
مرگ فرزندخوانده در کاشمر
پرونده مرگ مهسا ، دختر ۱۱ ساله ای که قربانی تنبیه از سوی پدر و مادر خوانده اش شد، اکنون با برگزاری جلسات دادگاه، دوباره به صدر اخبار بازگشته است.
روزهای پایانی زندگی مهسا، دختر ۱۱ساله کاشمری که به عنوان فرزند خوانده از سوی بهزیستی به خانواده ای سپرده شده بود، حکایت تکاندهنده دارد. بر اساس اظهارات قاضی پرونده در جلسه رسیدگی، ماجرای مرگ این دختر معصوم از تنبیه توسط نامادری و ناپدری اش آغاز شد؛ گویا آنها با استفاده از شیلنگ و چوب، مهسا را هدف ضربات مکرر قرار داده بودند.
شامگاه ۹ آبان ۱۴۰۳ پیکر این دختر در «دالان» سرد ساختمان پیدا شد، ساعاتی پس از آن که کودک معصوم به دلیل عدم اطاعت از دستورات پدر و مادر خوانده اش، از ورود به خانه منع شد و به ناچار شب را در هوای سرد سپری کرد.
هنگامی که نامادری در ساعات پایانی شب برای سرکشی به سراغ مهسا رفت، او را در وضعی بحرانی یافت؛ اما به جای یاریرساندن، درِ خانه را به روی او قفل کرد و خوابید.
صبح روز بعد، بدن بیجان مهسا در حالی کشف شد که آثار جراحت و سرمای شدید بر آن مشهود بود.
پدر و مادر خوانده مهسا پس از مواجه شدن با بدن سرد این کودک، در اقدامی عجیب و به دور از منطق، تلاش کردند با ریختن آب گرم روی پیکر این کودک، او را به زندگی بازگردانند !
فارغ از طولانی شدن روند رسیدگی به این پرونده در محاکم خراسان رضوی و ضرورت مجازات عاملان این اقدام ، مشخص شدن علت واگذاری سهل و آسان مهسا و برادر ۵ ساله اش به زوج مذکور و پرسشهای بیپاسخی درباره نحوه نظارت بر فرآیند فرزندخواندگی و سرنوشت کودکان تحت سرپرستی ، موضوعی است که باید از سوی مسئولان ذیربط به آنها پاسخ داده شود.
رئیس سازمان بهزیستی چه گفت ؟
۱۲ روز پس از این حادثه دردآور، رئیس سازمان بهزیستی کشور در یک نشست خبری در پاسخ به پرسش های خبرنگاران درباره جزییات مرگ دختر ۱۱ ساله گفت:مهسا متولد ۱۳۹۲ به علت عدم صلاحیت والدین زیستی، در نیمه سال ۱۴۰۰ به همراه برادر ۵ سالهاش به مراکز شبانهروزی استان خراسان رضوی منتقل شد و در اسفند همان سال، حکم عدم صلاحیت والدین زیستی او توسط دستگاه قضایی صادر شد.
به گزارش تسنیم، سیدجواد حسینی افزود: چندی بعد برادر مهسا به یک زوج کاشمری که برای سرپرستی ۲ کودک درخواست فرزندخواندگی داده بودند، سپرده شد. در تیرماه ۱۴۰۳ هم پس از ۴ جلسه دیدار و با حکم قضایی ، مهسا نیز در مرحله آزمایشی،به فرزندخواندگی زوج متقاضی درآمد.
وی با اشاره به نقش مددکاران در نظارت بر روند فرزندخواندگی گفت: در دوره آزمایشی، بازدیدهایی از سوی مددکاران انجام شد و آنها به اختلافاتی میان مهسا و مادرخوانده پی بردند که این گزارشات به بخشهای مرتبط ارسال شد. با این وجود، صبح ۹ آبان ۱۴۰۳، مهسا با علائم کودکآزاری به بیمارستان کاشمر منتقل شد و پس از چند ساعت، جان خود را از دست داد و فرزندخوانده پسر هم به دلیل شواهدی از کودکآزاری، به مرکز قبلی بازگردانده شد.
وضعیت فعلی پرونده
اکنون پس از گذشت حدود ۲ سال از تشکیل پرونده مرگ مهسا،ظاهرا رسیدگی ها به مراحل پایانی رسیده است.مدیرکل روابط عمومی بهزیستی خراسان رضوی در این باره در گفتگو با خبرنگار اطلاعات در مشهد گفت: این حادثه ۲ سال قبل رخ داد و رسیدگی قضایی آن در همان زمان در دادگاه غیرعلنی آغاز شد.
سیدعلی منبتی افزود: اوایل خردادماه امسال نیز جلسه علنی پرونده برگزار و محاکمه انجام شد . براساس اعلام دادگستری، پرونده قتل دختر کاشمری اکنون در دادگاه کیفری یک، در حال رسیدگی است و با توجه به اینکه هنوز رأی قطعی صادر نشده، اطلاعرسانی رسمی درباره نتیجه نهایی به پایان دادرسی موکول شده است.
یک مرگ دلخراش دیگر
بنا به این گزارش درحالی که هنوز پرونده مهسا منتج به صدور رای و مجازات متهمان نشده است،وقوع یک حادثه دیگر، سبب شوک افکار عمومی شد.
ظهر پریروز (۲۶خرداد)، مرکز نگهداری معلولان شاندیز مشهد شاهد یک حادثه دردناک بود که در آن یک مددجوی ۱۴ساله از ساختمان مرکز یاد شده سقوط کرد و پس از انتقال به بیمارستان جان باخت که تحقیقات به عمل آمده فاش کرد این نوجوان دست به مرگ خودخواسته زده است.
این حادثه در حالی رخ داد که پیشتر نیز رخدادهایی مانند خودکشی یکی از افراد دارای معلولیت در آسایشگاه شهید فیاضبخش مشهد، مرگ یک مددجو در مرکز نگهداری معلولان قائم مشهد، مرگ یک کودک مددجو در مرکز تربتحیدریه (دوم فروردین ۱۴۰۵) و همچنین پرونده مهسا، افکار عمومی را تحت تاثیر قرار داده بود.مجموعه این اتفاقات، پرسشهای تازهای درباره کیفیت نظارت، شرایط نگهداری و میزان پاسخگویی مراکز تحت پوشش بهزیستی خراسان رضوی ایجاد کرده است.
نحوه نظارت بر مراکز تحت نظارت بهزیستی
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی در گفتگو با خبرنگار اطلاعات درباره میزان نظارت بر مراکزتحت نظر بهزیستی گفت: نظارت در چند سطح مانند نظارت مسئولان فنی در شهرستانها و نظارت استانی بر شهرستانها انجام میشود.
مهدی برجی افزود: سال گذشته همه مراکز استان پایش شدند و برای امسال نیز برنامهای تدوین شده است تا در نیمه نخست امسال، همه مراکز دستکم یکبار توسط تیم استانی ارزیابی شوند.
وی تأکید کرد: بررسی پروندههای حوادث رخ داده ادامه دارد و اگر در جریان بررسیها مشخص شود قصور یا کوتاهی از سوی مسئولان یا کارکنان مراکز رخ داده است، مطابق مقررات با افراد مسئول برخورد خواهد شد .
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی درباره مرگ نوجوان ۱۴ساله توضیح داد: این نوجوان در یکی از مراکز تحت پوشش بهزیستی زندگی میکرد.او به دلیل نداشتن هویت مشخص و سرپرست مؤثر، با حکم مرجع قضایی در سال ۱۴۰۱وارد مراکز بهزیستی شده بود و به دلیل برخی اختلالات رفتاری تحت مراقبت قرار داشت.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی تصریح کرد: از همان ساعات ابتدایی وقوع حادثه، بررسی موضوع با حضور و پیگیری دستگاه قضا و نیروی انتظامی آغاز شد که براساس گزارشهای اولیه، تاکنون قصوری از سوی مرکز در این زمینه اعلام نشده است.
برجی با اشاره به جزئیات حادثه اظهار داشت: صبح ۲۶خرداد این نوجوان اقدام به خودکشی کرد و بر اثر سقوط از ساختمان دچار آسیب شد که با هماهنگی مرکز، اورژانس در محل حاضر و او به بیمارستان منتقل شد اما با وجود اقدامات درمانی و جراحی، متأسفانه این نوجوان حدود ساعت ۱۷همان روز به دلیل خونریزی داخلی و شدت جراحت ، جان خود را از دست داد.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی درباره وضعیت نگهداری این نوجوان گفت: وی در یک مرکز «خانه کوچک» زندگی میکرد که در مجموع ۷مددجو در آن ساکن هستند و شمار نیروهای مددکاری نیز مطابق ضوابط و آییننامههای ابلاغی بوده ، همچنین نظارتهای ادواری به صورت مداوم از این مرکز انجام شده است.وی ادامه داد: این مددجو سابقه مشکلات رفتاری و اختلال در سازگاری داشت و در مقاطع مختلف در چندین مرکز بهزیستی استان تحت ارزیابی و درمان قرار گرفته بود. مراجع ذیربط نیز در جریان وضعیت وی قرار داشتند. همچنین ماه گذشته به مدت ۲ هفته در بیمارستان ابنسینا بستری بود و پس از ترخیص با تشخیص پزشک معالج، به مرکز بهزیستی بازگردانده شد.
شما چه نظری دارید؟