رئیس دانشگاه صنعتی شریف از نیاز این دانشگاه به بیش از ۸هزار میلیارد تومان اعتبار برای بازسازی و توسعه زیرساختهای فناورانه خبر داده است؛ رقمی که ابعاد خسارتها و نیازهای انباشته یکی از مهمترین مراکز علمی و فناوری کشور را پس از جنگ ۱۲روزه آشکار میکند.
به گزارش خبرنگار اطلاعات، مسعود تجریشی با تشریح برنامههای توسعهای این دانشگاه اعلام کرده است که برای بازسازی، نوسازی و ارتقای زیرساختهای فناورانه، پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه به اعتباری بیش از ۸همت نیاز است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که دانشگاه شریف در جریان جنگ اخیر با آسیبها و اختلالهایی مواجه شد که آثار آن همچنان ادامه دارد .
وقتی جنگ به دانشگاه رسید
بامداد ۱۷فروردین، ساختمان مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی شریف هدف حمله قرار گرفت؛ ساختمانی که علاوه بر میزبانی مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه، بخشی از مرکز محاسبات، زیرساختهای پردازشی مرتبط با پروژههای هوش مصنوعی و گروه فلسفه علم نیز در آن مستقر بود. شدت انفجار به اندازهای بود که این ساختمان چندطبقه تقریباً بهطور کامل تخریب شد و از آن جز تلی از آوار، تجهیزات سوخته و اسناد پراکنده باقی نماند.
موج انفجار تنها به محل اصابت محدود نماند. مسجد دانشگاه و ساختمان گروه فلسفه علم نیز آسیب دیدند و بخشی از کتابها، پایاننامهها و اسناد علمی زیر آوار مدفون شد. در گزارشهای میدانی منتشرشده از محل حادثه، از پراکنده شدن پایاننامههای دانشجویان، اسناد طرحهای تحقیقاتی و کتابهای متعلق به استادان و دانشجویان گروه فلسفه علم در میان آوار یاد شده است.
مسئولان دانشگاه همچنین از وارد آمدن خسارت به تجهیزات پردازشی و زیرساختهای محاسباتی مستقر در این مرکز خبر دادهاند؛ تجهیزاتی که بخشی از آنها در پروژههای ملی حوزه هوش مصنوعی و خدمات پردازشی مورد استفاده پژوهشگران و شرکتهای فناور قرار داشت.
دانشجویان در شب حادثه
برخلاف تصور رایج که دانشگاهها در ساعات نیمهشب خالی از سکنهاند، در زمان وقوع حمله تعدادی از دانشجویان در دانشگاه حضور داشتند. بر اساس روایتهای منتشرشده، گروهی از دانشجویان در قالب فعالیتهای داوطلبانه و جهادی در دانشگاه مستقر بودند و برخی دیگر نیز در مسجد دانشگاه حضور داشتند.
حوالی ساعت دو و نیم بامداد، صدای انفجار در محوطه دانشگاه شنیده شد و پس از آن دسترسی به محدوده محل حادثه محدود شد. در همان ساعات نخست، نگرانی اصلی جلوگیری از گسترش خسارتها و کنترل وضعیت تأسیسات اطراف بود.
به گفته شاهدان، پست گاز منطقه نیز آسیب دیده بود و نیروهای امدادی برای مهار شرایط وارد عمل شدند.
با وجود خسارتهای گسترده به ساختمان مرکز فناوری اطلاعات، روند آموزشی دانشگاه برای مدت طولانی متوقف نشد و سامانههای آموزشی پس از وقفهای کوتاه دوباره فعال شدند؛ موضوعی که از نگاه مدیران دانشگاه نمادی از تداوم فعالیت علمی دانشگاه در شرایط بحرانی به شمار میرفت.
شریف؛ فراتر از یک مرکز آموزش عالی
اهمیت تحولات اخیر در دانشگاه صنعتی شریف تنها به خسارتهای فیزیکی محدود نمیشود. این دانشگاه طی دهههای گذشته به یکی از مراکز اثرگذار در زیستبوم علم و فناوری کشور تبدیل شده است؛ نهادی که هم در تربیت نیروی انسانی متخصص و هم در توسعه فناوریهای نوین و شکلگیری بخش مهمی از شرکتهای دانشبنیان نقش داشته است.
در کنار فعالیتهای آموزشی و پژوهشی، بخش قابلتوجهی از ظرفیت علمی کشور در حوزههایی مانند مهندسی، فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، انرژی و نانوفناوری بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با دانشگاه شریف پیوند خورده است.
از این منظر، آسیب به زیرساختهای این دانشگاه صرفاً در حد یک مجموعه آموزشی قابل ارزیابی نیست و میتواند بر شبکهای از فعالیتهای پژوهشی و فناورانه در سطح ملی اثرگذار باشد.
بر همین اساس، رخدادهای اخیر بار دیگر توجهها را به جایگاه دانشگاهها و مراکز پژوهشی بهعنوان بخشهایی از زیرساختهای راهبردی کشور جلب کرده است؛ زیرساختهایی که تداوم فعالیت و حفاظت از آنها، در کنار کارکرد آموزشی، بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم پایداری علمی و فناوری مورد توجه قرار میگیرد.
بازسازی و توسعه
رئیس دانشگاه صنعتی شریف در در گفتگو با ایرنا تأکید کرده است که برنامه بازسازی این دانشگاه صرفاً به جبران خسارتهای ناشی از جنگ محدود نمیشود و با رویکردی توسعهای طراحی شده است. بر اساس این برنامه، هدف اصلی، ارتقای زیرساختهای فناورانه، پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه عنوان شده است .بر این اساس، برآورد بیش از ۸هزار میلیارد تومان که از سوی مسئولان دانشگاه مطرح شده، تنها ناظر به تعمیر بخشهای آسیبدیده نیست، بلکه شامل نوسازی تجهیزات، توسعه ظرفیتهای فناورانه، تقویت زیرساختهای محاسباتی و ایجاد بسترهای جدید برای فعالیتهای پژوهشی نیز میشود. به این ترتیب، بازسازی دانشگاه شریف در عمل فراتر از بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از جنگ تعریف شده و در قالب یک برنامه نوسازی و تقویت زیرساختهای علمی و فناوری دنبال میشود؛ روندی که میتواند در آینده بر جایگاه این دانشگاه در زیستبوم علم و فناوری کشور نیز اثرگذار باشد.
تابآوری نهاد علم
تجربه دانشگاه صنعتی شریف در ماههای اخیر، بار دیگر موضوع تابآوری دانشگاهها و مراکز پژوهشی را در کانون توجه قرار داده است. رخدادهای جنگ و پیامدهای آن، اهمیت پایداری زیرساختهای فناورانه، حفاظت از دادهها، استمرار فعالیتهای پژوهشی و آمادگی برای شرایط بحرانی را در کنار توسعه فیزیکی مراکز علمی برجسته کرده است.در شرایطی که بحث تأمین اعتبار برای بازسازی و توسعه دانشگاه شریف همچنان ادامه دارد، این روند از سوی برخی تحلیلها فراتر از یک پروژه صرفاً عمرانی ارزیابی میشود و بهعنوان بخشی از فرآیند بازسازی و تقویت ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور مورد توجه قرار میگیرد؛ ظرفیتی که تداوم و ارتقای آن از مؤلفههای مهم توسعه در سالهای آینده به شمار میرود.
شما چه نظری دارید؟