به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از سیانان، به گفته چهار منبع آگاه، این خلبان جنگنده F-15 این مشاهدات را در جریان بازجویی و بررسی اطلاعاتی پس از نجات خود مطرح کرد؛ موضوعی که بلافاصله باعث بحث و اختلاف نظر گسترده در جامعه اطلاعاتی آمریکا شد؛ اختلافی که هنوز هم حل نشده است.
اگر آنچه خلبان توصیف کرده واقعاً وجود داشته باشد، یعنی چند پهپاد که به شکل هماهنگ و واحد حرکت میکنند، این میتواند نشانه پیشرفتی نگرانکننده در توانمندی پهپادی ایران باشد. یکی از منابع آگاه به CNN گفت: چند پهپاد به هم متصل بودند و در قالب یک واحد حرکت میکردند. زیر پهپادهای بزرگتر، پهپادهای کوچکتری قرار داشتند که مانند پاها به نظر میرسیدند. واقعاً شبیه چیزی فضایی بود. منبع دیگری گفت خلبان این صحنه را «یک میدان مین از پهپادها در آسمان» توصیف کرده است.
آیا این پهپادها در سرنگونی جنگنده نقش داشتند
گرچه علت دقیق سرنگونی F-15 هنوز در دست بررسی است، گزارشهای اولیه حاکی از آن بود که ممکن است این آرایش پهپادی به نوعی در سرنگونی جنگنده آمریکایی نقش داشته باشد. این جنگنده دو سرنشین داشت: یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی. نیروهای آمریکایی بلافاصله عملیات جستوجو و نجات را آغاز کردند. سرنگونی این F-15 نخستین مورد سرنگونی یک هواپیمای آمریکایی بر فراز ایران در جریان این جنگ بود.
خلبان چند ساعت پس از خروج اضطراری نجات یافت، اما افسر سامانههای تسلیحاتی بیش از یک روز در کوهستانها از دست نیروهای ایرانی گریخت و سپس نجات داده شد. مشخص نیست که او نیز این آرایش پهپادی را مشاهده کرده باشد. در جریان عملیات نجات، یک هواپیمای A-10 آمریکایی هم سرنگون شد، اما خلبان آن موفق شد در خارج از حریم هوایی ایران خروج اضطراری کند.
اختلاف نظر در جامعه اطلاعاتی آمریکا
مقامهای اطلاعاتی آمریکا درباره نحوه تفسیر اظهارات خلبان اختلاف نظر داشتند. یکی از دلایل تردید آنها این بود که خلبان در حادثه دچار ضربه مغزی شده بود. این دومین بار بود که او در جریان جنگ ایران سرنگون میشد؛ او پیشتر نیز در یک حادثه آتش خودی توسط نیروهای کویتی در ابتدای جنگ سرنگون شده بود.
برخی از تحلیلگران این پرسش را مطرح کردند: آیا او شاهد یک فناوری پیشرفته و ناشناخته بوده است؟ آیا این یک آزمایش اولیه بوده یا صرفاً خطای دید در شرایط دشوار بیابانی؟ یکی از منابع گفت که بازجویان اطلاعاتی از او پرسیدهاند: «آیا مطمئنی چیزی را که میگویی دیدهای، واقعاً دیدهای؟»
فناوری مورد بحث چیست؟
بر اساس گفته منابع آگاه، نام فنی قابلیتی که خلبان توصیف کرده «شبکهسازی چندگانه» است. این فناوری به یک اپراتور اجازه میدهد چندین پهپاد را بهطور همزمان کنترل کند و آنها بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و هماهنگ عمل کنند. گفته میشود روسیه و چین نیز چنین توانمندیهایی دارند.
هرگونه پیشرفت در برنامه پهپادی ایران، که از قبل نیز یکی از پیشرفتهترین برنامههای پهپادی منطقه محسوب میشود، برای آمریکا و متحدانش نگرانکننده خواهد بود. این فناوری حتی میتواند کاربردهای غیرنظامی نیز داشته باشد؛ از جمله ایجاد دسترسی اینترنت در مناطق دورافتاده فاقد زیرساخت ارتباطی.
نقش چین و روسیه
به گفته دو منبع آگاه، گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد ایران در توسعه فناوری پهپادی خود از کمکهای چین و روسیه بهرهمند شده است. هرچند جامعه اطلاعاتی آمریکا پیش از این ارزیابی نکرده بود که ایران به طور قطعی چنین توانمندی خاصی را در اختیار دارد.
چرا این موضوع مهم است؟
در طول جنگ، ایران بهطور گسترده از پهپادهای تهاجمی بهعنوان یک ابزار نامتقارن علیه نیروهای آمریکا، اسقاطیل و برخی کشورهای خلیج فارس استفاده کرد. اما اگر ایران واقعاً به توانایی هدایت گروهی از پهپادها بهصورت یک شبکه هماهنگ و خودسازمانده دست یافته باشد، تهدیدی بسیار پیچیدهتر ایجاد خواهد شد.
اما بیتس، کارشناس جنگ پهپادی و نوسازی دفاعی، به CNN گفت: اگر این پهپادها بتوانند خود را در یک آرایش مشخص سازماندهی کنند، آن آرایش را حفظ کنند، مواد منفجره حمل کنند و حتی بخشی از نیروهای خود را برای موج دوم حمله ذخیره نگه دارند، با یک قابلیت بسیار پیشرفته روبهرو هستیم. برای مقابله با چنین قابلیتی باید هزینههای عظیم مالی و نظامی پرداخت کنیم.