به گزارش اطلاعات آنلاین و به نقل از Science Advances، سیارکی که دایناسورها را منقرض کرد، احتمالاً از نوع «کندریت CO» بسیار نادر از منطقهای دوردست در منظومه شمسی بوده است. شیمی غیرمعمول آن نشان میدهد که گرد و غبار و بقایای خنک کننده سیاره به جای گوگرد درون سیارک، ممکن است مرگبارترین ضربه را وارد کرده باشند.
این پژوهش توسط محققان دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC)، پاریس، بروکسل و وین با تجزیه و تحلیل ایزوتوپهای نیکل حفظ شده در مواد باقی مانده از برخورد کرتاسه ـ پالئوژن انجام شده است.
دکتر «فیلیپ کلیز» سرپرست این گروه پژوهشی گفت: "کندریتهای کربنی قطعاً مانند شهابسنگهای معمولی که در مجموعههای موزهها پیدا میکنید، نیستند. یک شهابسنگ CO حاوی عناصر فرار بسیار کمتری مانند کربن، روی، آب و به ویژه گوگرد نسبت به سایر دستههای شهابسنگی است که تاکنون روی زمین کشف کردهایم. این موضوع نظریه ما در مورد علت انقراض را تغییر نمیدهد - اما احتمال این که گوگرد موجود در شهابسنگ عامل اصلی باشد را کمتر میکند. بقایای ریز پرتاب شده به جو، عامل اصلی بودهاند.»
این تفاوت در ترکیب میتواند به دانشمندان کمک کند تا درک بهتری از چگونگی ایجاد چنین تخریب گستردهای توسط این برخورد داشته باشند. از آنجا که کندریتهای CO حاوی گوگرد نسبتاً کمی هستند، شواهد جدید نشان میدهد که گوگرد حاصل از خود شهابسنگ ممکن است عامل اصلی این فاجعه نبوده باشد. در عوض، مقادیر عظیمی از بقایای ریز پرتاب شده به جو ممکن است نقش غالب را ایفا کرده باشند.
دانشمندان موسسه فیزیک جهان و دانشگاه پاریس اندازهگیریهای بسیار دقیقی از ایزوتوپ نیکل را روی نمونههای جمعآوری شده طی سالهای متمادی انجام دادند. این ماده از یک لایه نازک از خاک رس که پس از برخورد در سراسر جهان رسوب کرده بود، به دست آمد.
دکتر کلیز افزود: «این کار چالشبرانگیزی است. تنها بخش کوچکی از پرتابه در لایه رسی سیاره باقی مانده است، زیرا کل شهابسنگ پس از برخورد تبخیر شده است.»
لایه رسی سراسری تنها آثار ضعیفی از جسم اصلی را در خود جای داده است و تعیین دقیق آن چه به زمین برخورد کرده را دشوار میکند. با این حال، امضای ایزوتوپ نیکل به محققان اجازه داد تا عامل برخورد را به یک دسته نادر از شهابسنگ کربنی محدود کنند.
شهاب سنگ قاتل دایناسورها از کجا آمده است؟
منبع اصلی شهاب سنگ هنوز نامشخص است. ممکن است از منطقهای دوردست در منظومه شمسی بیرونی پر از بقایای سنگی یا از قسمت بیرونی کمربند سیارکی نزدیک مشتری آمده باشد.
کندریتهای کربنی فقط حدود پنج درصد از شهاب سنگهای نمونهبرداری شده روی زمین را تشکیل میدهند. کندریتهای CO که به آنها کندریتهای کربنی نیز گفته میشود، تنها بخش بسیار کوچکی از این گروه را تشکیل میدهند. آنها از ابتداییترین و کم تغییرترین مواد باقی مانده از تشکیل منظومه شمسی محسوب میشوند.
دکتر کلیز گفت: "تصادف با چنین پرتابه نادر و دوری واقعاً نشان میدهد که دایناسورها چقدر بدشانس بودهاند."
برخورد چیکْشولوب
برخورد کرتاسه-پالئوژن تخمین زده میشود که ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر یا حدود شش مایل عرض داشته است. این شهاب سنگ با سرعت تقریبی ۶۴۰۰۰ کیلومتر در ساعت به زمین برخورد کرد و دهانه عظیم چیکشلوب (Chicxulub) در مکزیک را بوجود آورد.