سالهای دفاع مقدس سرشار از ایثار و جانفشانی رزمندگانی بود که در جبهههای جنگ علیه دشمن ایستادگی میکردند. این جنگ تنها منحصر به مرزهای ایران و عراق و دشمن بعثی نبود. بلکه رزمندگان در جبهههای دیگر نیز با دشمنان نبرد میکردند.
یکی از مهمترین سنگرهای مبارزه در خلیج فارس بود. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در روزهای ابتدایی دفاع مقدس آنچنان در برابر نیروی دریایی عراق مقتدرانه ظاهر شد که عملا نیروی دریایی رژیم بعثی صدام از کار افتاد. سپاه پاسداران نیز که تازهتأسیس بود اقدام به راه اندازی نیروی دریایی کرد.
آغاز رویارویی با آمریکا
چون طی دفاع مقدس، عراق در جبهههای نبرد نسبت به ایران ضعیفتر شد، از سال ۱۳۶۳ جنگ نفتکشها را در خلیج فارس شروع کرد و به ناامن کردن امنیت استخراج و حمل و نقل نفت ایران روی آورد و گام جدیدی در تشنج آفرینی و آتش افروزی در منطقه برداشت.
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، به ویژه عربستان سعودی و کویت، کمک اقتصادی قابل توجهی را در اختیار صدام قرار دادند تا با آن تجهیزات لازم برای جنگ با ایران را تأمین کند. عراق به سکوهای نفتی و کشتی های حامل نفت ایران حمله میکرد.
برای ایران اهمیت داشت تا هم امنیت صادرات نفت خود را در خلیج فارس تأمین کند و هم به متحدین صدام درسی بدهد که دیگر در پی تأمین مالی او نباشند. به همین سبب با تدبیرهای ویژه رزمی و تاکتیکی و با گسترش واحدهای جنگی، ایران در عمق ۶۰۰ کیلومتری دریای عمان در جهت حراست از امنیت آبهای تنگه هرمز و همچنین نگهبانی از سکوهای نفتی کشور وارد عمل شد.
از همان روزها بود که طرح بازرسی کشتیهایی که از تنگه هرمز میگذشتند به اجرا درآمد تا از انتقال اسلحه به عراق جلوگیری شود. طی این مأموریتها چند کشتی حامل سلاح برای عراق توقیف شد و بیش از هزار فروند کشتی مورد بازرسی قرار گرفت.
رونالد ریگان رئیس جمهوری جمهوریخواه آمریکا که سیاست حمایت مستقیم از صدام را در این سالها در پیش گرفته بود، تصمیم گرفت تا به بهانه حمایت از امنیت حمل و نقل انرژی و حراست از نفتکشهای کشورهای جنوب خلیج فارس، ناوگان نظامی آمریکا را راهی منطقه خلیج فارس و دریای عمان کند. با ورود نیروی دریایی آمریکا به خلیج فارس، در سال ۱۳۶۶ و اوایل سال ۱۳۶۷ دورهای از نبرد دریایی بین ایران و آمریکا رقم خورد.
اطلاعات جبهه
در دوره دفاع مقدس، روزنامه اطلاعات یکشنبهها نشریهای مخصوص رزمندگان منتشر میکرد که نامش «اطلاعات جبهه» بود. این روزنامه در جبههها و در بین رزمندگان پخش میشد و اخبار دفاع مقدس را به اطلاع آنها میرساند. بدیهی است که اصول مربوط به تبلیغات جنگ و دفاع در برابر دشمنان خارجی در چاپ این اخبار لحاظ میشد.
در این نشریه، هم اخبار به صورت صحیح در اختیار رزمندگان قرار میگرفت و هم خبرها، گزارشها و مطالبی که به ویژه مربوط به پشت جبهه بود و میتوانست در روحیه رزمندگان تأثیر منفی بگذارد، در این نشریه اختصاصی جایگاهی نداشت. در بازه زمانی مربوط به درگیری ایران و آمریکا در خلیج فارس، اطلاعات جبهه اخباری را در این زمینه منتشر کرده که بیانگر ایستادگی دولت و ملت ایران در برابر تجاوزگری آمریکا در خلیج فارس است.
آماده برای نبرد
بنا به گزارش اطلاعات جبهه در ۷ تیر ۱۳۶۶، محسن رضایی، فرمانده سپاه پاسداران وقت، که برای بازدید و بررسی فعالیتهای دفاعی – رزمی رزمندگان در خلیج فارس و تنگه هرمز به این منطقه سفر کرده بود، در جمع گروهی از فرماندهان و مسئولان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یکی از مقرهای فرماندهی سپاه در خلیج فارس اعلام کرد که برای مقابله با تجاوزگریهای ابرقدرتها سلاحهای رزمندگان اسلام در خلیج فارس آماده شلیک است و اگر دشمن، همه نیروهایش را وارد خلیج فارس کند، سپاه پاسداران آنقدر نیروی شهادت طلب دارد که میتواند حتی ناوهای آمریکایی را نیز به غنیمت بگیرد. وی تأکید کرد که نیروی دریایی سپاه پاسداران برای مقابله با دشمنان آمادگی کامل دفاعی – رزمی دارد.
رضایی خطاب به مردم سلحشور و مقاوم استان هرمزگان اظهار داشت: همانطور که گذشته نیز ثابت کرده، مردم کرانههای خلیج فارس آماده نبرد با دشمنان بوده و اینک نیز در جزایر مختلف نیروهای بسیجی خود را مستقر کردهاند و از همه کسانی که امکاناتی چون لنج و قایق دارند، تقاضا میشود که توانمندیهایشان را به اطلاع مراکز سپاه برسانند و در این امر پیشقدم باشند.
مانور شهادت
طی روزهای ۱۳ تا ۱۶ مرداد ۱۳۶۶ دهها هزار بسیجی شهادت طلب مانور بزرگی را در تنگه هرمز و آبهای خلیج فارس به اجرا درآوردند. بر اساس گزارش اطلاعات جبهه، در ۱۸ مرداد ۱۳۶۶ مدافعان خلیج فارس طی ۴ روز رزم دلاورانه در آبهای منطقه، قابلیت خود را برای دفاع از آبهای ساحلی به اجرا درآوردند.
مانور شهادت که برای نخستین بار پس از پیروزی انقلاب اسلامی با شرکت واحدهای مختلف پروازی و شناور نیروی دریایی سپاه برگزار شد، با حضور آیتالله سیدعلی خامنهای، رئیس جمهور وقت و ریاست وقت شورای عالی دفاع، با غرش شلیک موشکهای ساحل به دریای رزمندگان اسلام با موفقیت به پایان رسید.در طول این مانور صدها فروند قایق سریعالسیر و مجهز و ناوچههای موشکانداز و توپدار به سمت سواحل و مواضع فرضی دشمن یورش بردند و با آتش سنگین موشک، توپخانه، آر. پی. جی هفت و سلاحهای سبک استحکامات ساحلی دشمن را تخریب کردند.
مانور شهادت طی سه مرحله برگزار شد و طی این مراحل تمرینات مینریزی ، عکسبرداری هوایی، انهدام اهداف دریایی، حمله به جزایر فرضی دشمن، شلیک موشک به اهداف دریایی، عملیات غواصان و شلیک موشکهای پیشرفته ساحل انجام شد.
آیتالله خامنهای از نزدیک شاهد انجام این مانور بود.
صدها فروند قایق جنگی و ناوچه رزمی با عبور از تنگه هرمز در یک صف منظم به ایشان ادای احترام کردند. همچنین آیتالله خامنهای پس از بازدید از مراحل مختلف عملیات در محل پرتاب موشک ساحل به دریا حاضر شدند و فرمان شلیک موشک ساحل به دریای سپاه را به سمت محل دشمن فرضی صادر کردند. موشک شلیک شده به هدف اصابت کرد و به این ترتیب مانور عظیم شهادت ساعت ۲۴ جمعه ۱۶ مرداد در مرزهای آبی جنوب ایران پایان پذیرفت.
مانور ذوالفقار ۲
از روزهای دوم تا دهم تیر نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران مانور عظیمی در تنگه هرمز برگزار کرد.
نام این مانور دریایی« ذوالفقار۲» بود و در آن دهها فروند از واحدهای شناور رزمی، ناوشکنهای سبک و سنگین، اسکادرانهای بال ثابت و تفنگداران و غواصان نیروی دریایی شرکت داشتند.
بنا به گزارش شماره ۱۴ تیر اطلاعات جبهه، پهنه آبهای نیلگون خلیج فارس طی این روزها شاهد این مانور همهجانبه بود. در این مانور که بزرگترین تمرین دریایی ایران محسوب میشد، نیروی دریایی ارتش قدرت و توان خود را برای مقابله با تهدیدات آمریکا به نمایش گذاشت و بار دیگر به جهانیان اثبات کرد که قدرتمندترین نیروی دریایی منطقه و سدی پولادین در مقابل تحریکات و شرارتهای دشمنان انقلاب اسلامی ایران است.
در این مانور که در شرق و غرب تنگه هرمز و تا منطقه جنگی خلیج فارس گسترش یافته بود، واحدهای نمونه دریایی، پروازی و تفنگدار نیروی دریایی با شرکت در عملیات مختلف رزمی، آخرین تاکتیکهای پیشرفته و ویژه دریایی را به اجرا گذاشتند.
جنگ با آمریکا جدی است
آیتالله هاشمی رفسنجانی در خطبههای نماز جمعه با برشمردن دلایل تهاجم استکبار علیه انقلاب اسلامی ایران، علت تهاجم آمریکا به ایران را تشریح کرد و گفت:« ما به احتمال قوی و عقلانی در جبهه دیگری در جنوب کشورمان، در خلیج فارس و در سواحل جنوب، در آیندهای نه چندان دور، درگیر خواهیم شد. بنابراین باید بخشی از نیروها را برای چنین رویارویی آماده سازیم.»
رئیس وقت مجلس شورای اسلامی و قائم مقام فرماندهی کل قوا هشدار داد که آمریکا پاسخ جنایت اخیر خود را در حمله به کشتی ایرانی دریافت خواهد کرد و پس از آن میتواند تشخیص دهد که این اعمال را ادامه دهد یا نه؟ وی تأکید کرد که ایران از رویارویی با ناتو هراسی ندارد.
چندی قبل از خطبه نماز جمعه هاشمی رفسنجانی، نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا به کشتی خدماتی«ایران اجر» حمله کرده بود. پس از سه ساعت آتش گشودن مداوم بر روی کشتی ایران، موتورخانه و سایر قسمتهای کشتی آتش گرفت و خدمه مجبور به ترک کشتی شدند. نیروهای نظامی ایالات متحده خدمه کشتی را زندانی کردند و به آنها پیشنهاد پناهندگی سیاسی دادند اما ایرانیان اسیر در دست آمریکا حاضر نشدند تا این پیشنهاد را بپذیرند. پس از دو شبانه روز کارکنان ایرانی کشتی به عمان فرستاده شدند و از آنجا به میهن بازگشتند. این اتفاق آغازی بر رویارویی مستقیم نظامی ایران و آمریکا بود.
موشکهای کرم ابریشم
در پاسخ به حمله ارتش آمریکا به کشتی ایرانی، دو سوپرتانکر آمریکایی در آبهای ساحلی کویت هدف اصابت موشکهای کرم ابریشم ایران قرار گرفتند و آتش سوزی بزرگی در این دو نفتکش اتفاق افتاد. موشکهای کرم ابریشم ساخت چین بود و بردی معادل ۸۰ کیلومتر داشت. حمله ایران به نفتکشهای آمریکایی این واقعیت را به اثبات رساند که تفنگداران آمریکایی در هر منطقهای از مرز ۱۲۰۰ کیلومتری سواحل منطقه، ضربهپذیر هستند و ایران با سواحل طولانی خود قادر است حتی با محدودترین سلاحها تمامی منطقه را زیر نظر داشته باشد.
ایالات متحده برای پاسخ به این حمله سکوهای نفتی ایران را در ۲۷ مهر بمباران کرد و به قایقهای گشتی سپاه پاسداران در ۲۶ مهر آتش گشود.با این درگیری حالت تنش بین دو کشور همچنان ادامه داشت و مسئولان مختلف کشوری و لشکری به صورت مرتب به آمریکا هشدار میدادند که هرگونه عمل تجاوزکارانه آمریکا با واکنش شدید نیروهای نظامی ایران در ارتش و سپاه روبرو خواهد شد.
درگیریهای پراکنده همچنان ادامه داشت و ایران با هرگونه تجاوزگری آمریکا مقابله میکرد. پنجشنبه سوم دی در حالی که واحدهای دریایی ایران در حال بازرسی کشتیهای در حال عبور خلیج فارس بودند چرخبالهای آمریکایی به آنها نزدیک شدند اما نظامیان ایرانی بلافاصله شلیک اخطار را به سمت چرخبالها آغاز کردند. چرخبالها هم بلافاصله عقبنشینی کرده و از منطقه متواری شدند.
جنایت بزرگ
مقاومت نیروهای نظامی سرانجام به نتیجه رسید و ایالات متحده دریافت که با لشکرکشی نظامی نمیتواند ایران را به عقبنشینی وادار کند و در جهت کاهش حضور نیروهای نظامی خود در منطقه حرکت کرد. آیتالله هاشمی رفسنجانی در مراسم اعزام روحانیون تیپ ۸۳ امام جعفر صادق (ع) به جبههها در اول اسفند ۱۳۶۶ اعلام کرد که ناوهای جنگی ایالات متحده با سرافکندگی، در حال فرار از منطقه هستند.
البته این کاهش نیرو به مفهوم خروج کامل نیروی نظامی آمریکا از خلیج فارس نبود و در سال ۱۳۶۷ نیز همچنان مقابله رزمندگان ایرانی با آمریکا در خلیج فارس ادامه داشت که به حمله آمریکا به ناوچه سهند در ۲۹ فروردین ۱۳۶۷ و شهادت خدمه ناوچه و جنایت بزرگ ناو آمریکایی در حق مسافران و خدمه هواپیمای مسافربری ایران در ۱۲ تیر ۱۳۶۷ انجامید. ناو جنگی آمریکا با هدف قرار دادن هواپیمای مسافربری ایران دهها ایرانی را به شهادت رساند و برگی بر جنایتهای خود در تاریخ معاصر افزود. تصاویر به جا مانده از این جنایت سندی مهم در مظلومیت ملتی است که تنها به دنبال استقلال و رهایی از یوغ بندگی استکبار جهانی بوده است.
شما چه نظری دارید؟